Sorularınız İçin Bizi Arayın: - 0532 113 15 08
Dil Seçimi
Menü
Sosyal Medya
Ara

Kısaca: Yabancı bir ülkede verilen boşanma kararı Türkiye’de kendiliğinden geçerli olmaz; nüfus kaydına işlenebilmesi için tanınması gerekir. Taraflar birlikte başvurabiliyorsa bu işlem nüfus müdürlüğü veya konsolosluk aracılığıyla idari yoldan yapılabilir; aksi hâlde aile mahkemesinde tanıma davası açılır. Nafaka, tazminat gibi icrası gereken hükümler için ayrıca tenfiz kararı alınmalıdır.

Tanıma ve Tenfiz Bir Bakışta

Yasal dayanak5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) m. 50–59; 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 27/A
Tanıma nedir?Yabancı kararın Türkiye’de kesin hüküm ve kesin delil olarak kabul edilmesi (örneğin boşanmanın nüfusa işlenmesi)
Tenfiz nedir?Yabancı kararın Türkiye’de icra edilebilir hâle gelmesi (nafaka, tazminat, yargılama gideri gibi hükümler)
Görevli mahkemeAile hukukuna ilişkin kararlarda aile mahkemesi; diğer kararlarda asliye mahkemesi
Yetkili mahkemeKarşı tarafın Türkiye’deki yerleşim yeri, yoksa sakin olduğu yer; bu da yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemeleri
İdari yolTarafların birlikte veya 90 gün içinde ayrı ayrı başvurusuyla nüfus müdürlüğü ya da dış temsilcilikte tescil
Yargılama usulüBasit yargılama usulü; kararın esası yeniden incelenmez
Tanıma ve tenfiz davası yurt dışı boşanma kararının tanınması süreci infografiği
Yabancı boşanma kararının Türkiye’de geçerlilik kazanması için izlenen temel adımlar.

Tanıma ve Tenfiz Nedir, Neden Gereklidir?

Her devletin mahkeme kararı kural olarak yalnızca kendi ülkesinde hüküm doğurur. Almanya, Hollanda, Fransa veya başka bir ülkede boşanan Türk vatandaşı, o ülkede boşanmış sayılsa da Türkiye’deki nüfus kaydında evli görünmeye devam eder. Bu durum giderilmediği sürece kişi Türkiye’de yeniden evlenemez; eski eşler birbirinin yasal mirasçısı olmayı sürdürür, soybağı ve mal rejimi konularında ciddi sorunlar ortaya çıkar.

Bu sorunun çözümü tanıma ve tenfizdir. İkisi arasındaki fark, kararın Türkiye’de ne amaçla kullanılacağına göre belirlenir:

ÖlçütTanımaTenfiz
AmaçKararın kesin hüküm ve kesin delil etkisinin kabulüKararın Türkiye’de cebri icra yoluyla uygulanabilmesi
Tipik örnekBoşanmanın nüfus kaydına işlenmesi, evliliğin iptaliNafaka, maddi ve manevi tazminat, yargılama gideri alacağı
Karşılıklılık şartıAranmaz (m. 58)Aranır: anlaşma, kanun hükmü veya fiilî uygulama (m. 54/a)
İdari yoldan yapılabilir mi?Boşanma, butlan, iptal ve evliliğin tespiti kararları için evetHayır, mutlaka mahkeme kararı gerekir
SonuçKarar, yabancı mahkemede kesinleştiği andan itibaren hüküm doğururKarar, Türk mahkemesi ilamı gibi icra edilir

Tek bir yabancı kararda hem boşanma hem nafaka, velayet veya tazminat hükmü bulunabilir. Bu durumda boşanma yönünden tanıma, parasal hükümler yönünden tenfiz istenir; talep kararın yalnızca bir bölümü için de yapılabilir.

Tanıma ve Tenfizin Şartları

Türk mahkemesi yabancı kararın doğru olup olmadığını, hangi hukukun uygulandığını veya delillerin nasıl değerlendirildiğini yeniden incelemez. Yalnızca kanunda sayılan şartların bulunup bulunmadığına bakar (MÖHUK m. 50 ve 54):

  • Mahkeme kararı ve kesinleşme: Karar, hukuk davasına ilişkin olarak bir yabancı mahkemece verilmiş ve o devletin kanunlarına göre kesinleşmiş olmalıdır.
  • Münhasır yetki: Karar, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine giren bir konuda verilmiş olmamalıdır. Davalının itirazı hâlinde, dava konusu veya taraflarla gerçek bir ilişkisi bulunmayan bir devlet mahkemesince verilmiş olmaması da aranır.
  • Kamu düzeni: Hüküm Türk kamu düzenine açıkça aykırı bulunmamalıdır. Yabancı mahkemenin farklı bir hukuk uygulamış olması tek başına kamu düzenine aykırılık sayılmaz.
  • Savunma hakkı: Kendisine karşı tenfiz istenen kişi, yabancı mahkemeye usulüne uygun çağrılmamış veya temsil edilmemişse ve bu nedenle itiraz ederse talep reddedilir.
  • Karşılıklılık (yalnız tenfizde): Türkiye ile kararı veren devlet arasında anlaşma, kanun hükmü veya fiilî uygulama bulunmalıdır.

Karşı taraf yalnızca bu şartların bulunmadığını veya kararın kısmen ya da tamamen yerine getirildiğini, yahut yerine getirilmesine engel bir sebebin ortaya çıktığını ileri sürerek itiraz edebilir (m. 55/2). Boşanmanın haksız olduğu, kusurun yanlış belirlendiği gibi esasa ilişkin itirazlar dinlenmez.

İdari Yol: Nüfus Müdürlüğü veya Konsoloslukta Tescil

Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 27/A maddesi, belirli kararların dava açılmadan nüfus kütüğüne tescil edilmesine imkân tanır. Bu yol daha hızlı ve masrafsızdır; ancak her dosyada kullanılamaz.

KonuKural
Hangi kararlar?Boşanma, evliliğin butlanı, iptali veya evliliğin mevcut olup olmadığının tespitine ilişkin yabancı adli veya idari makam kararları
Kim başvurur?Taraflar bizzat veya vekilleri aracılığıyla birlikte; taraflardan biri ölmüş veya yabancı ise Türk vatandaşı olan taraf tek başına
Ayrı ayrı başvuruMümkündür; ancak iki başvuru arasındaki süre 90 günü geçmemelidir
Nereye?Yurt dışında kararın verildiği ülkedeki Türk dış temsilciliği; Türkiye’de Bakanlıkça belirlenen nüfus müdürlükleri
Aranan şartlarKararın yetkili makamca verilmiş ve usulen kesinleşmiş olması, Türk kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması
Kapsam dışıVelayet, nafaka, tazminat, kişisel ilişki ve mal rejimine ilişkin hükümler; bunlar için mahkemeye başvurulur
Ret hâlindeTanıma, MÖHUK hükümlerine göre mahkemeden istenir

Eski eşe ulaşılamıyorsa, eş başvuruya yanaşmıyorsa veya aynı karara ilişkin Türkiye’de açılmış bir dava varsa idari yol işlemez. Bu durumda aile mahkemesinde tanıma davası açılması gerekir.

Tanıma ve Tenfiz Davası Nasıl Açılır, Hangi Belgeler Gerekir?

Dava, kararın tanınmasında hukuki yararı bulunan herkes tarafından açılabilir; eşlerin yanı sıra mirasçılar da koşulları varsa bu davayı açabilir. Dilekçede tarafların kimlik ve adres bilgileri, kararı veren mahkeme, kararın tarih ve numarası ile hükmün özeti gösterilir. Dilekçeye şu belgeler eklenir (m. 53):

  • Yabancı mahkeme kararının o ülke makamlarınca usulen onanmış aslı veya kararı veren merci tarafından onanmış örneği ile onanmış Türkçe tercümesi,
  • Kararın kesinleştiğini gösteren ve o ülke makamlarınca usulen onanmış yazı veya belge ile onanmış tercümesi,
  • Avukatla takip edilecekse tanıma ve tenfiz davası açma yetkisini içeren vekâletname (yurt dışında yaşayanlar konsolosluktan çıkarabilir),
  • Kimlik veya pasaport örnekleri ve karşı tarafın bilinen adresi.

Lahey Sözleşmesi’ne taraf ülkelerden alınan belgelerde apostil şerhi, onay zincirini kısaltır. Uygulamada en sık ret sebebi, kesinleşme belgesinin hiç sunulmaması veya onaysız fotokopi ve onaysız tercüme ile dava açılmasıdır. Mahkeme eksik belgeler için kesin süre verir; süre içinde tamamlanmazsa dava reddedilir.

Dava basit yargılama usulüyle görülür; dilekçe duruşma günüyle birlikte karşı tarafa tebliğ edilir. Karşı tarafın yurt dışında oturması hâlinde tebligat süreci yargılamayı belirgin biçimde uzatır; karşı tarafın da vekil tayin etmesi veya idari yolun kullanılması süreci hızlandırır. Mahkeme talebin tamamen veya kısmen kabulüne ya da reddine karar verir. Karara karşı genel hükümlere göre kanun yoluna başvurulabilir; kanun yoluna başvuru tenfiz kararının yerine getirilmesini durdurur (m. 57).

Emsal Yargıtay Kararları

Aşağıdaki kararlar konuya ışık tutması için seçilmiştir; özetler künye korunarak ve kişisel veriler çıkarılarak sadeleştirilmiştir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2025/6336, K. 2025/10236, T. 25.11.2025

Konu: Yabancı ülkede verilen boşanma kararının, tek taraflı boşanma iradesine dayandığı ve kamu düzenine aykırı olduğu gerekçesiyle bölge adliye mahkemesince tanınmaması.

Sonuç: Daire, tanıma yargılamasında incelemenin MÖHUK m. 54 ve 58’deki koşullarla sınırlı olduğunu, Türk mahkemesinin yabancı mahkemenin maddi hukuku doğru uygulayıp uygulamadığını denetleyemeyeceğini belirterek kararı bozmuştur.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2024/3459, K. 2024/9890, T. 12.12.2024

Konu: Tanıma davasında sunulan “istinaf kanun yoluna başvurulmadığına” ilişkin belgenin kesinleşme şerhi sayılıp sayılmayacağı ve belgelerin onaylı asıllarının aranması.

Sonuç: Daire, davanın bu gerekçeyle reddine ilişkin değerlendirmeyi yerinde görmeyerek bölge adliye mahkemesi kararını ortadan kaldırmış ve ilk derece mahkemesi kararını bozmuştur.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2024/1803, K. 2024/2437, T. 04.04.2024

Konu: Davacının yabancı mahkeme ilamının aslını, kesinleşme şerhini, apostil şerhini ve onaylı tercümelerini verilen kesin süreye rağmen sunmaması nedeniyle davanın reddedilmesi.

Sonuç: Daire, bölge adliye mahkemesi kararını usul ve kanuna uygun bularak onamıştır.

Tanıma ve Tenfiz Hakkında Sık Sorulan Sorular

Yurt dışında boşandım, Türkiye’de de boşanmış sayılır mıyım?

Hayır. Yabancı mahkemenin boşanma kararı, Türkiye’de tanınıp nüfus kaydına işlenmedikçe hüküm doğurmaz. Tanıma yapılana kadar nüfus kaydında evli görünürsünüz ve Türkiye’de yeniden evlenemezsiniz.

Tanıma davası açmadan nüfus müdürlüğünden işlem yapılabilir mi?

Evet, koşulları varsa. Eski eşler birlikte veya 90 gün içinde ayrı ayrı başvurursa, boşanma kararı nüfus müdürlüğü ya da konsolosluk aracılığıyla dava açılmadan nüfusa tescil edilebilir.

Eski eşim başvuruya gelmiyorsa ne yapabilirim?

Bu durumda idari yol kullanılamaz; aile mahkemesinde eski eşinizi davalı göstererek tanıma davası açmanız gerekir. Eski eşin rızası aranmaz; mahkeme yalnızca kanundaki şartları inceler.

Tanıma ve tenfiz davasına hangi mahkeme bakar?

Boşanma, nafaka, velayet gibi aile hukukuna ilişkin kararlarda aile mahkemesi görevlidir. Yetkili mahkeme karşı tarafın Türkiye’deki yerleşim yeri, yoksa sakin olduğu yer, o da yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemeleridir.

Tanıma davası için hangi belgeler gerekir?

Yabancı mahkeme kararının onaylı aslı veya onaylı örneği, kararın kesinleştiğini gösteren onaylı belge ve bunların onaylı Türkçe tercümeleri gerekir. Apostil şerhi bulunan belgeler ayrıca konsolosluk onayı gerektirmez.

Tanıma ve tenfiz davası ne kadar sürer?

Süre mahkemenin iş yüküne ve özellikle karşı tarafa tebligatın nerede yapılacağına göre değişir. Karşı taraf Türkiye’de ise veya vekil aracılığıyla davaya katılıyorsa süreç kısa sürer; yurt dışına tebligat gerekiyorsa uzar.

Yabancı mahkemenin nafaka ve tazminat kararı Türkiye’de icra edilir mi?

Yalnızca tanıma yeterli değildir. Nafaka, tazminat gibi para ödenmesine ilişkin hükümlerin Türkiye’de icraya konulabilmesi için ayrıca tenfiz kararı alınması gerekir.

Tanıma davası için Türkiye’ye gelmem gerekir mi?

Hayır. Bulunduğunuz ülkedeki Türk konsolosluğundan veya apostilli olarak yabancı noterden düzenlenecek vekâletname ile davanız avukat aracılığıyla Türkiye’ye gelmeden takip edilebilir.

Tanıma kararı hangi tarihten itibaren geçerli olur?

Tanınan yabancı kararın kesin hüküm ve kesin delil etkisi, kararın yabancı mahkemede kesinleştiği andan itibaren hüküm ifade eder. Yani boşanma, Türkiye’de de yurt dışındaki kesinleşme tarihinden itibaren geçerli sayılır.

İlgili Sayfalar

Tanıma ve tenfiz davaları için Adana’da avukat desteği

Av. Aytaç ER Hukuk Bürosu – Reşatbey Mah. Günep Panorama İş Merk. B Blok No:801, 01960 Seyhan/Adana · 0532 113 15 08 · avaytacer@gmail.com · Online randevu

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya avukat–müvekkil ilişkisi niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihat değişebilir. Son güncelleme: 11.11.2026

Yorum Bırakın
Google Yorumları Tümünü Gör
Web sitemizdeki çerezleri (cookie) kullanıcı deneyimini artıran teknik özellikleri desteklemek için kullanıyoruz. Detaylı bilgi için tıklayınız.
Tamam
WhatsApp Destek Hattı
Google Yorumları