Boşanma Akıl Hastalığı Hareketlerin İradi Olmadığı
T.C.
YARGITAY
2. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO. 2007/5312
KARAR NO. 2008/3245
KARAR TARİHİ. 12.3.2008
> BOŞANMA ( Akıl Hastalığı Olduğu Anlaşılan Kadının Hareketleri İradi Olmadığından Kocanın "Şiddetli Geçimsizliğe" Dayanarak Açtığı Davanın Kabul Edilemeyeceği )
> AKIL HASTALIĞI ( Olduğu Anlaşılan Kadının Hareketleri İradi Olmadığından Kocanın "Şiddetli Geçimsizliğe" Dayanarak Açtığı Davanın Kabul Edilemeyeceği )
> ŞİDDETLİ GEÇİMSİZLİK ( Akıl Hastalığı Olduğu Anlaşılan Kadının Hareketleri İradi Olmadığından Kocanın "Şiddetli Geçimsizliğe" Dayanarak Açtığı Davanın Kabul Edilemeyeceği )
> DAVADA HUKUKİ NEDENİN ISLAH YOLUYLA DEĞİŞTİRİLEMEYECEĞİ ( Boşanma )
4721/m.165,166
ÖZET : Akıl hastalığı olduğu anlaşılan kadının hareketleri iradi olmadığından kocanın "şiddetli geçimsizliğe" dayanarak açtığı dava kabul edilemez. Davadaki "hukuki sebep" ıslah yoluyla değiştirilemez.
DAVA : Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:
KARAR : Davacı 5.7.2005 tarihli dilekçe ile davasının şiddetli geçimsizlik nedenine dayalı olduğunu belirterek davasını hasretmiş, 24.11.2006 tarihli celsede ise hem akıl hastalığı hem de şiddetli geçimsizlik nedenlerine dayandıklarını açıklamıştır. Davacının, davanın hukuki nedenlerine yeni nedenler eklemesi ıslah yolu ile de mümkün değildir. Mahkemece davalı kadın akıl hastalığı nedeniyle kısıtlanıp kendisine vasi tayin edildiğine göre, davacı kocanın şiddetli geçimsizlik nedenine dayalı boşanma davasında kadının hareketleri iradi olmadığından kusurlu kabul edilemez. Gerçekleşen bu durum karşısında davanın reddine karar vermek gerekirken yazılı şekilde boşanmaya karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, bozma sebebine göre sair itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 12.03.2008 gününde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY :
Hakim, tarafların kendisine bildirdikleri vakıalarla bağlıdır. Bildirilen bu vakıalara bakarak davanın hukuken hangi sebebe dayandığını belirler. ( HUMK m. 76 )Tarafların, ileri sürdükleri vakıaların mahiyeti hakkında yapmış oldukları tavsifler hakime yardımcı olursa da, hakim bunlarla bağlı değildir. Dava dilekçesinde ileri sürülen boşanma talebinin dayandırıldığı maddi hadiselere göre, dava; hem Türk Medeni Kanunu'nun 165. maddesinde yer alan "akıl hastalığına" hem de, aynı yasanın 166/1. maddesindeki "evlilik birliğinin temelinden sarsılması" sebebine dayanmaktadır. Davacı vekilinin, davanın hukuki sebebinin bunlardan sadece biri veya her ikisi olduğuna ilişkin beyanı ( bu husus, hakim tarafından re'sen tespit edilecek bir husus olduğu için )hakimi bağlayıcı nitelikte değildir. O halde, dava, yukarıda belirtildiği gibi iki ayrı hukuki sebebe dayalıdır.Bu iki hukuki sebebin aynı davada bağdaşmayacağı, davanın esasıyla ilgili olup, hukuki nitelendirmeyle ilgili değildir.
Mahkemece, akıl hastalığı sebebiyle tarafların boşanmalarına karar verilmiş, hüküm davalının yasal temsilcisi ( vasisi )tarafından temyiz edilmiştir.
Davalının, vesayet dosyası içindeki raporla belirlenen akıl hastalığının ortak hayatı çekilmez kılıp kılmadığı ve hastalığın geçmesine olanak bulunup bulunmadığı resmi sağlık kurulu raporu ile tespit edilmeden eksik inceleme ile ve yazılı gerekçe ile hüküm kurulması doğru değildir. Açıklanan sebeple sayın çoğunluğun bozma düşüncesine katılıyor olmakla birlikte gerekçesine iştirak etmiyorum.
T.C. YARGITAY
2.Hukuk Dairesi
Esas: 2004/5905
Karar: 2004/6584
Karar Tarihi: 24.05.2004
(4721 S. K. m. 166/1)
Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Mahkemece evlilik birliğinin temelinden sarsılması (TMK. md. 166/1) nedenine dayanılarak boşanmaya karar verilmiş hüküm davalı vasisi tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dava ve taraf ehliyeti kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her safhasında hakim tarafından kendiliğinden nazara alınır. Davalı akıl hastası olup fiil ehliyeti bulunmadığından davanın vasisine yöneltilmesi varsa gösterecekleri delillerin toplanması sonucuna göre karar verilmesi gerekirken davaya devamla yazık şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.
2- Kabul göre de;
Davalı vasisinin temyiz dilekçesine ekli karardan davalının <akıl hastalığı> nedeniyle kısıtlandığı anlaşılmaktadır. Akıl hastası olan kişinin davranışları iradi olmadığından Türk Medeni Kanunun 166. maddesi uyarınca boşanmaya karar verilemez. Akıl hastalığı nedenine dayalı bir davada bulunmadığından boşanma isteğinin reddi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
Sonuç: Temyiz olunan kararın gösterilen sebeplerle BOZULMASINA, bozma sebebine göre diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, iş bu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.