Kamulaştırma Emsal Karşılaştırması Bilirkişi Ve Keşif
YARGITAY
5. Hukuk Dairesi 2011/1716 E.N , 2011/9210 K.N.
İlgili Kavramlar
KAMULAŞTIRMA BEDELİNİN TESPİTİ VE KAMULAŞTIRILAN TAŞINMAZIN DAVACI İDARE ADINA TESCİLİ
Özet
ARSA NİTELİĞİNDEKİ TAŞINMAZA, EMSAL KARŞILAŞTIRMASI YAPILARAK DEĞER BİÇİLMESİ GEREKİR. TARAFLARA, DAVA KONUSU TAŞINMAZA YAKIN BÖLGELERDEN VE YAKIN ZAMAN İÇİNDE SATIŞI YAPILAN BENZER YÜZÖLÇÜMLÜ SATIŞLARI BİLDİRMELERİ İÇİN OLANAK TANINMASI, GEREKTİĞİNDE RE 'SEN EMSAL CELBİ İLE BU EMSALLERE GÖRE DEĞER BİÇİLMESİ İÇİN YENİDEN OLUŞTURULACAK BİLİRKİŞİ KURULUYLA KEŞİF YAPILMASI GEREKİR.
İçtihat Metni
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekilleri yönünden verilen dilekçelerle istenilmiş ise de dosyada davetiye gideri bulunmadığından duruşma isteminin reddi ile incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verilerek dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Dava, 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.
Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Düzenlenen bilirkişi raporu geçerli değildir. Şöyle ki;
1- Arsa niteliğindeki taşınmaza, emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi gerekir. Dava konusu taşınmaz ile emsalin zaruret olmadıkça, yakın bölgelerde ve benzer yüzölçümlü olması ve değerlendirme tarihine yakın satışların emsal alınması gerekir.
Bilirkişi raporunda bu yönteme uyulmadan, 31.385,17 m2 yüzölçümlü dava konusu taşınmaza, başka mahalleden 570 m2 yüzölçümlü emsal esas alınmak suretiyle değer biçildiğinden, bu emsal esas alınarak düzenlenen rapora göre hüküm kurulması mümkün değildir.
Dava konusu taşınmazın bulunduğu M... K... Köyünde benzer yüzölçümlü ve değerlendirme tarihine yakın zamanlarda emsal satışların bulunması doğaldır. Bu durumda taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde re'sen emsal celbi yoluna gidilmesi ve bu emsallere göre değer biçilmesi için yeniden oluşturulacak bilirkişi kuruluyla keşif yapılarak sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,
2- Kabule göre de; değerlendirme tarihi olan 2008 yılında dava konusu taşınmaz ile, bilirkişi kurulunca emsal kabul edilecek taşınmazların, Arsa Metrekare Rayiç Bedeli Takdir Komisyonu tarafından belirlenen emlak vergisine esas olan m2 değerlerinin, ilgili Belediye Başkanlığı Emlak Vergi Dairesi'nden istenip, dava konusu taşınmazın, emsal taşınmazlara göre üstünlük oranı yönünden bilirkişi kurulu raporu da denetlenmeden eksik inceleme ile hüküm kurulması,
Doğru görülmemiştir.
Taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle HUMK'nın 428. maddesi gereğince (BOZULMASINA), taraflardan peşin aiınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harçlarının Hazine'ye irad kaydedilmesine, 30.05.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Daire:
5. Hukuk Dairesi
Esas No:
2008/5020
Karar No:
2008/5739
Karar Tarihi:
29 Nisan 2008 Salı
Konu:
EMSAL KARŞILAŞTIRMASI,KAMULAŞTIRMA
Resmi Kaynağı:
http://emsal.yargitay.gov.tr/VeriBankasiIstemciWeb/
ÖZET
TAŞINMAZIN DEĞERİ BELİRLENİRKEN SEÇİLEN EMSAL TAŞINMAZLARIN ÖZEL NİTELİKLERİNİN BULUNMAMASI VE DAVA KONUSU TAŞINMAZA BENZER OLMASI GEREKİR.
KARAR
Taraflar arasındaki kamulaştırmasız elatılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Dava, kamulaştırmasız elatılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.
Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi yöntem olarak doğru olmakla birlikte alınan rapor hüküm kurmaya yeterli değildir. Şöyle ki;
Dava konusu taşınmaza emsal olarak alınan 2 parsel sayılı taşınmazın üzerinde akaryakıt ve bakım istasyonu bulunmakta olup, bilirkişi kurulu dava konusu taşınmazdan 7.80 kat değerli olduğunu belirtmiş, diğer 5260 parsel sayılı emsal ise imar planında merkezi iş alanı olarak ayrılan taşınmaz olup, 97.649 m2 yüzölçümündedir.
Taşınmazın değeri belirlenirken seçilen emsal taşınmazların özel niteliklerinin bulunmaması ve dava konusu taşınmaza benzer olması gerekir. Emsal taşınmazlardan 2 nolu parselin dava konusu yerden 7-8 kat daha
değerli kabul edildiği, 9260 nolu parselin ise yüzölçümünün dava konusu taşınmaza göre çok büyük olduğu ve her iki taşınmazın ticari değerinin bulunduğu dikkate alındığında emsallerin uygun nitelikte olmadığı anlaşılmakta olup, emsal değerlendirmede esas alınmaları gerçekçi olmayan yanıltıcı sonuçlara götürür.
Bu nedenle; taraflara emsal göstermeleri için süre verilmesi, gerektiğinde re'sen emsal araştırması yapılarak tapu kayıtları getirtildikten sonra bu emsallere göre değer biçilmesi için yeniden oluşturulacak bilirkişi kuruluyla keşif yapılarak sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,
Doğru görülmemiştir.
Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle HUMK'nın 428. madde si gereğince (BOZULMASINA), peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde ödeyene geri verilmesine, 29.04.2008 gününde oybirliği ile karar verildi.