Tüpgaz Zehirlenmesi Ölüm Sigortacının Sorumluluğu
YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ
22.10.2002, E.2002/6196 K.2002/9474
•TÜPGAZ ZORUNLU SORUMLULUK SİGORTASI -
• TÜPGAZ ZEHİRLENMESİ SONUCU ÖLÜM (Sigortacının sorumluluğu)
ÖZET : Tüpgaz Zorunlu Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 1/Son maddesinde "LPG tüplerinin kullanılmak üzere bulundukları yerlerde infilakı, gaz kaçırması, yangın çıkarması sonucu kusurları olsun veya olmasın verecekleri bedeni ve maddi zararların sigorta güvencesi kapsamında olduğu" belirtilmesine göre, gaz kaçırması sonucu murislerini yitiren davacılara anılan poliçede yazılı limitleri aşmamak kaydı ile uğradıkları destekten yoksun kalma zararını davalı sigortadan talep etme hakları bulunduğu gözden kaçırılarak ve davacıların murislerinin ölümlerine yol açan karbonmonoksit zehirlenmesinin bağımsız bir riziko türü değil, gaz sızmasına bağlı ölümün tıbbi terminolojik karşılığı olduğu dikkate alınmaksızın yanılgılı nitelendirme ile yazılı biçimde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
DAVA: Taraflar arasında görülen davada Büyükçekmece Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 22.11.2001 tarih ve 2000/l457-2001/1667 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davacılar vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 22.10.2002 günde davacı avukatı Vural Soytekin gelip, davalı avukatı tebligata rağmen gelmediğinden temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Yaşar Arslan tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
KARAR : Davacılar, müvekkillerinin ebeveynleri ve kardeşlerinin elektrik kesilmesi üzerine davalılardan Aygaz A.Ş.nin ürettiği tüplü lüks lambası yakılıp, aydınlatmada kullanılması ve kapatıldıktan sonra sızan gazdan zehirlenerek öldüklerini, davalı üretici ve onun mali sorumluluk sigortacısı olan diğer davalının müvekkillerinin destekten yoksun kalmalarından sorumlu olduklarını ileri sürerek, cenaze giderleri ve destekten yoksun kalma tazminatı olarak (10.000.000.000) TL nin her iki davalıdan, (15.000.000.000) TL manevi tazminatın ise davalı Aygaz A.Ş. den tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalılardan Aygaz A.Ş. vekili, aydınlatma lüksü gerecine bağlanan tüpün müvekkilince üretildiğinin belli olmadığını, gaz sızmasının 252 m2lik bir evde zehirlenmeye yol açamayacağını, davacıların zarar iddialarının ve manevi tazminat talep miktarının yerinde olmadığını savunarakdavanın reddini istemiştir.
Diğer davalı Koç Allianz Sigorta A.Ş vekili, diğer davalının Zorunlu Tüpgaz ve Tehlikeli Maddeler Zorunlu Sorumluluk Poliçesi ile müvekkiline sigortalı olduğunu, Tehlikeli Maddeler Zorunlu Sorumluluk Sigortası'nın sadece satışın, yapıldığı işyeri ile sınırlı olduğunu; daha geniş güvenceli Tüpgaz Zorunlu Sorumluluk Sigortasından yararlanabilmek için tüpün sigorta ettirence üretildiğinin ispatı gerektiğini, müvekkilinin sorumluluğunun ölen kişi başına (1.500.000.000) TL ilesınırlı olduğunu savunmuştur.
Mahkemece; tanık anlatımlarına davacılar murislerinin ölüm belgelerine, kusura ilişkin bilirkişi raporlarına dayanılarak kullanılan tüpte herhangi bir üretim hatasının bulunmadığı, davacılar murislerinin aynı odada havalandırma yapmaksızın tüpü devamlı yakmaları sonucu oluşan karbonmonoksit gazının zehirleyici etkisinden öldükleri, tüpgaz zorunlu sigortasından yararlanabilmek için tüplerin kullanılmak üzere bulundukları yerlerde infilak, gaz kaçırması ve yangın sonucu bedeni ve maddi zararların doğmasının gerektiği, karbonmonoksit zehirlenmesinin bu hallere girmediği, aksi yöndeki bilirkişi görüşünün yerinde olmadığı, davalıların BK’nun 41 vd. maddelerinde belirtilen biçimde kusur ve sorumluluklarının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacılar vekilince davalılardan Aygaz A.Ş.ne yöneltilen temyiz itirazları yerinde görülmediğinden davalılardan AYGAZ A.Ş ile ilgili verilen kararın onanması gerekmiştir.
2- Diğer davalı Koç Allianz Sigorta A.Ş. ile ilgili temyiz itirazlarına gelince: Zararlandırıcı olayın meydana geldiği yer bakımından davacıların Tehlikeli Maddeler Zorunlu Sorumluluk Sigortası Poliçesine göre bir talepte bulunmaları mümkün değil ise de, LPG tüpünün kullanılmak üzere bulundurulduğu yerde oluşan zararlardan ötürü uygulanması gereken Tüpgaz Zorunlu SorumlulukSigortası Genel Şartları’nın 1/Son maddesinde yer alan "tüplerin kullanılmak üzere bulundukları yerlerde infilakı, gaz kaçırması, yangın çıkarması sonucu kusurları olsun veya olmasın verecekleri
bedeni ve maddi zararların sigorta güvencesi kapsamında olduğu" hükmünün bilirkişilerce de isabetle belirtildiği üzere, gaz kaçırması sonucu murislerini yitiren davacılara anılan poliçede yazılı limitleri aşmamak kaydı ile uğradıkları destekten yoksun kalma zararını davalı sigortadan talep etme hakkı kazandırdığı gözden kaçırılarak ve davacıların murislerinin ölümlerine yol açan karbonmonoksit zehirlenmesinin bağımsız bir riziko türü değil, gaz sızmasına bağlı ölümün tıbbi terminolojik karşılığı olduğu dikkate alınmaksızın yanılgılı nitelendirme ile yazılı biçimde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda 1 nolu bentte yazılı nedenlerle davacı vekilinin davacılardan Aygaz A.Ş. ye yönelik temyiz itirazlarının reddi ile bu davalı hakkındaki kararın ONANMASINA, 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı Koç Allinaz Sigorta A.Ş. ye yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile kararın bu yön bakımından BOZULMASINA, (250.000.000) TL vekillik ücretinin davalılardan Koç Allianz Sigorta A.Ş. den alınarak davacılara verilmesine, ödediği temyiz peşin harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 22.10.2002 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ
T. 9.4.2002 E. 2002/2303 K. 2002/3341
• TÜPGAZ ZEHİRLENMESİ SONUCU ÖLÜM ( Zehirlenmeye Davalı Firmaya Ait Tüpün Sebep Olduğunun Tutanakla Tesbiti - Tutanak ve Tanık Beyanlarına Göre Husumet İtirazının Çözümlenmesi Gereği )
• LPG ZEHİRLENMESİ SONUCU ÖLÜM ( Zehirlenmeye Sebep Olan Tüp Markasının Tesbitiyle Husumet İtirazının İncelenmesi Gereği - Davalı Üretici Firmayla Tüp Kullanıcısı Arasında Sözleşme Bulunmadığı Gerekçesiyle Davanın Reddedilemeyeceği )
• DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATI TALEBİ ( Tüpgaz Zehirlenmesi Sonucu Ölüm - Zehirlenmeye Davalı Firma Tarafından Üretilen Tüpün Sebep Olup Olmadığının Tesbiti Gereği )
• TEHLİKELİ MADDELER ZORUNLU SORUMLULUK SİGORTA POLİÇESİNİN KAPSAMI ( İşyerinde Meydana Gelen Zehirlenme Olayının Bu Kapsama Girmemesi - Tüpgaz Zorunlu Sorumluluk Sigortası Kapsamında Üçüncü Kişilerin Uğradığı Zararların Karşılanması Gereği )
818/m.41
ÖZET : 1- Dava, davacıların desteğinin tüpgazdan sızan gazdan öldüğü iddiası ile bu tüp satıcısı olan davalı firma ile birlikte Tüpgaz Zorunlu Sorumluluk Sigortası teminatından, destekten yoksun kalma tazminatı ile birlikte manevi tazminat istemine ilişkindir. Tutulan tutanaktan banyoda kullanılan tüpün T... markalı bulunduğu ileri sürülmüş olup, davacı kanıt olarak bu tutanağa ve tanık anlatımlarına dayandığına göre, öncelikle husumet itirazının çözümlenmesi için bu tanıkların dinlenmesi ve diğer kanıtlarla birlikte değerlendirilerek, ölüme neden olan tüpgazın davalıya ait olup olmadığının tesbit edilmesi gerekirken, akti ilişkinin mevcut olmadığına karar verilmesi doğru görülmemiştir.
2- Davalı sigorta şirketince Tehlikeli Maddeler Zorunlu Sorumluluk Poliçesi sunulduğuna göre, ayrıca davalı sigorta şirketi nezdinde Tüpgaz Zorunlu Sorumluluk Sigorta Poliçesi bulunup bulunmadığı gerektiğinde sigorta şirketi kayıtları üzerinde incelenip araştırılmak ve sonucuna göre hüküm kurulmak gerekirken, sadece davalı sigortacının beyanına dayanılarak, yazılı gerekçe ile davalı sigortacı yönünden de davanın reddi hatalıdır.
DAVA : Davacılar vekili, müvekkillerinin eşi ve annesi olan H... G...'nin şofbende kullandığı davalı firmaya ait T..... tüpünden sızan gazdan zehirlenerek vefat ettiğini, davalı sigorta şirketinin Tüpgaz Zorunlu Sorumluluk Sigortacısı olduğunu, müvekkillerinin maddi ve manevi destekten yoksun kaldıklarını ileri sürerek, 10.000.000.000.-TL maddi ve 3.000.000.000.-TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davaya cevap veren G... A.Ş. vekili, husumet yöneltilen T... dolum tesisinin ne tüzel ne de gerçek kişi olduğunu, bu şekilde husumet yöneltmenin temsilcide hata sayılamayacağını, davanın zamanaşımına uğradığını, davacıların murisinin T... tüp kullandığının sabit olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalı sigorta vekili, dava konusu zararın teminat dışında kaldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
KARAR : Mahkemece, davanın reddine dair verilen karar, davacılar vekilinin temyizi üzerine Dairemiz'in 10.12.2001 gün ve 2001/6866 - 9721 sayılı kararı ile onanmıştır.
Davacılar vekili, karar düzeltme isteminde bulunmuştur.
1-Dava, davacıların desteğinin tüpgazdan sızan gazdan öldüğü iddiası ile bu tüp satıcısı olan davalı firma ile birlikte Tüpgaz Zorunlu Sorumluluk Sigortası teminatından, destekten yoksun kalma tazminatı ile birlikte manevi tazminat istemine ilişkindir.
Dava, T... Dolum Tesisleri Genel Müdürlüğü aleyhine karşı açılmış olup, davaya cevap veren G... A.Ş. vekili, husumet itirazında bulunmuş ise de, davanın esasına da cevap vermiş ve davayı başından sonuna kadar takip etmek suretiyle pasif husumeti üstlenmiş bulunmaktadır. Mahkemece buna karşın tüzel kişiliği bulunmayan T... firmasının karar yerinde davalı gösterilmesi doğru değildir.
Davacılar murisinin ölümüne 08.03.1998 tarihli otopsi raporuna göre, CO ve LPG zehirlenmesinin neden olduğu anlaşılmış ve tanıklarca tutulan tutanaktan banyoda kullanılan tüpün T... markalı bulunduğu ileri sürülmüş olup, davalıca, bu iddia kabul edilmemiştir. Davacı kanıt olarak bu tutanağa ve tanık anlatımlarına dayanıldığına göre, öncelikle husumet itirazının çözümlenmesi için bu tanıkların dinlenmesi ve diğer kanıtlarla birlikte değerlendirilerek, ölüme neden olan tüpgazın davalıya ait olup olmadığının tesbit edilmesi gerekirken, akti ilişkinin mevcut olmadığına karar verilmesi doğru görülmemiştir. Öte yandan, davada T... tüpü kullanıldığı kabul edilmeyerek davalının pasif husumet ehliyeti bulunmadığı kabul edildikten sonra, bu kez bu tüp kullanılmış gibi zamanaşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmiş olması da çelişkili bir kabul oluşturmuştur.
2-Diğer yandan, zararlandırıcı eylemin işyerinde meydana gelmesi nedeniyle davacıların Tehlikeli Maddeler Zorunlu Sorumluluk Poliçesi'nden bir talepte bulunmaya hakları yok ise de, LPG tüpünün kullanılmak üzere bulundurulduğu yerde meydana gelen zararlardan ötürü uygulanması gereken Tüpgaz Zorunlu Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın 1/son maddesinde "zarar meydana geldiğinde sigorta ettirenin kusurlu olup olmadığına bakılmadan zarara uğrayan 3 ncü şahısların tazminatı ödenir. Zararın LPG tüpünün takılması sırasında servis hatasından, kullanıcının kullanma hatasından, tüpün imalat hatasından, dolum hatasından, hortum, kelepçe, dedantör, cihaz, musluk hatalarından meydana gelmesi durumu değiştirmez" denilmektedir. Davalı sigorta şirketince Tehlikeli Maddeler Zorunlu Sorumluluk Poliçesi sunulduğuna göre, ayrıca davalı sigorta şirketi nezdinde Tüpgaz Zorunlu Sorumluluk Sigorta Poliçesi bulunup bulunmadığı gerektiğinde sigorta şirketi kayıtları üzerinde incelenip araştırılmak ve sonucuna göre hüküm kurulmak gerekirken, sadece davalı sigortacının beyanına dayanılarak, yazılı gerekçe ile davalı sigortacı yönünden de davanın reddi eksik incelemeye dayalı olmakla doğru görülmediği gibi sözkonusu kararı onayan Dairemiz'in 10.12.2001 gün ve 2001/6866-9721 sayılı onama kararı isabetli bulunmadığından, davacılar vekilinin karar düzeltme itirazlarının kabulü ile kararın bozulması gerekmiştir.
SONUÇ : Yukarıda ( 1 ) ve ( 2 ) nolu bentlerde yazılı nedenlerle, Dairemiz'in 10.12.2001 gün ve 2001/6866-9721 sayılı onama kararının kaldırılarak, kararın davacılar yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin, temyiz ilam ve karar düzeltme harçlarının isteği halinde karar düzeltme isteyene iadesine, 09.04.2002 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ
T. 11.2.2002 E. 2001/8923 K. 2002/1069
• MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT (Davacının Kızının Banyo Yaparken Davalı Tarafından Üretilen Tüpten Sızan Gaz Neticesi Vefat Etmesi Nedeniyle )
• TÜP İMALATÇISININ SORUMLULUĞU (Ölüm Olayının Tüpgazın İmalat Hatasından mı Yoksa Kullanım Hatasından mı Kaynaklandığının Araştırılması )
• SİGORTA ŞİRKETİNİN SORUMLULUĞU ( Ölümün Karbonmonoksit Zehirlenmesi Sonucu Olmasına Göre Poliçe Teminatının Miras Payları Oranında Sigorta Şirketinden Tahsilinin Gerekmesi )
818/m.41,55
ÖZET : Ölüme neden olan olayın tüpgazın imalat hatasından mı, yoksa kullanım hatasından mı kaynaklandığının ve dolayısı ile ölüm olayından davalının bu sıfatla, yani imalatçı olarak sorumlu tutulup tutulamayacağının belirlenebilmesi için uzman bilirkişi heyetinden rapor alınarak, varılacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmek gerekir.
Zararlandırıcı sonucun meydana gelmesi halinde, kusur durumuna bakılmaksızın, ölümün karbonmonoksit zehirlenmesi sonucunda olduğu da sabit olduğuna göre, poliçe teminatının miras payları oranında, davalı sigorta şirketinden tahsili ile davacılara ödenmesi gerektiğidir.
DAVA : Taraflar arasında görülen davada Küçükçekmece Asliye 2.Hukuk Mahkemesi'nce verilen 6.7.2001 tarih ve 2000/1246-2001/1096 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacılar tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Ahmet Susoy tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
KARAR : Davacılar vekili, müvekkillerinin kızları Sibel Kuru'nun evlerinde banyo yaparken davalılardan Aygaz A.Ş. tarafından üretilen tüpten sızan gaz neticesinde vefat ettiğini, diğer davalının ise, Tehlikeli Maddeler Sorumluluk sigortacısı ve aynı zamanda Tüpgaz Zorunlu Sorumluluk sigortacısı olduğu ve doğan zarardan poliçe teminatları kapsamında sorumlu olduğunu belirterek, 20.000.000.000 lira destekten yoksun kalma zararı ile 5.000.000.000 lira manevi tazminatın temerrüt faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı sigorta şirketi vekili, Tehlikeli Maddeler Zorunlu Sorumluluk Sigortasının yer olarak, bu maddelerin üretimi ve satışı yapılan yer ile sınırlı olduğunu, olaya neden olan tüpün Aygaz markalı olması halinde Tüpgaz Zorunlu Sorumluluk sigortasından 1.500.000.000 lira ödeme yapılabileceğini bildirmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve dosyadaki kanıtlara nazaran, ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir. Karar, davacılar vekilince temyiz edilmiştir.
1-Dava, davacıların desteğinin tüpgazdan sızan gazdan öldüğü iddiası imalatçının sorumluğu ile birlikte Tehlikeli Maddeler ve Tüpgaz Zorunlu Sorumluluk Sigortaları teminatından, destekten yoksun kalma tazminatı ile birlikte manevi tazminat istemine ilişkindir.
Davacıların kızlarının ölümüne, 14.11.2000 tarihli otopsi raporuna göre karbonmonoksit zehirlenmesinin neden olmasına ve gerek 2.8.2000 tarihli tutanak gerekse, tanık anlatımlarına göre, banyoda kullanılan tüpün Aygaz markalı olduğunun açıkça anlaşılmasına nazaran, ölüme neden olan olayın tüpgazın imalat hatasından mı, yoksa kullanım hatasından mı kaynaklandığının ve dolayısı ile ölüm olayından davalı Aygaz A.Ş.nin bu sıfatla, yani imalatçı olarak sorumlu tutulup tutulamayacağının belirlenebilmesi için uzman bilirkişi heyetinden rapor alınarak, varılacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmek gerekirken, hiçbir gerekçe içermeksizin yazılı şekilde bu davalı hakkındaki davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış ve kararın davacılar yararına bozulması gerekmiştir.
2-Zararlandırıcı eylemin işyerinde meydana gelmemesi nedeniyle davacıların Tehlikeli Maddeler Zorunlu Sorumluluk Sigorta poliçesinden bir talepte bulunmaya hakları yok ise de, LPG tüpünün kullanılmak üzere bulundurulduğu yerde meydana gelen zararlardan ötürü uygulanması gereken Tüpgaz Zorunlu Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın 1/son maddesinde "...zarar meydana geldiğinde sigorta ettirenin kusurlu olup, olmadığına bakılmadan zarara uğrayan üçüncü şahısların tazminatı ödenir. Zararın LPG tüpünün takılması sırasında servis hatasından, kullanıcının kullanma hatasından, tüpün imalat hatasından, dolum hatasından, hortum, kelepçe, dedantör, cihaz, musluk hatalarından meydana gelmesi durumu değiştirmez. "denilmektedir. Bundan anlaşılması gereken, zararlandırıcı sonucun meydana gelmesi halinde, kusur durumuna bakılmaksızın, ölümün karbonmonoksit zehirlenmesi sonucunda olduğu da sabit olduğuna göre, poliçe teminatının miras payları oranında, davalı sigorta şirketinden tahsili ile davacılara ödenmesi gerektiğidir. Mahkemece, bu hususa dikkat edilmeksizin bu davalı yönünden de reddine karar verilmesi hatalı olmuş ve kararın açıklanan nedenle dahi davacılar yararına bozulması gerekmiştir.
SONUÇ : Yukarıda ( 1 ) ve ( 2 ) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacılar yararına BOZULMASINA,ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 11.2.2002 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.