Sorularınız İçin Bizi Arayın: - 0532 113 15 08
Dil Seçimi
Menü
Sosyal Medya
Ara

TÜKETİCİ HUKUKU · 14 Kasım 2026

Haksız şart – 6502 m.5 – Tüketiciyle müzakere edilmeden konulan ve dengeyi bozan şartlar kesin olarak hükümsüzdür.

Bankalar, sağlayıcılar ve satıcılar tarafından önceden hazırlanan standart sözleşmelerde tüketici aleyhine hükümlere sıkça rastlanır. Kanun, bu tür şartları haksız şart olarak tanımlayarak tüketici aleyhine sonuç doğurmasını engeller.

Kısa cevap: Haksız şart, tüketiciyle müzakere edilmeden sözleşmeye konulan ve tarafların hak ve yükümlülüklerinde iyi niyet kurallarına aykırı olarak tüketici aleyhine dengesizlik yaratan şarttır (6502 m. 5). Haksız şartlar kesin olarak hükümsüzdür; sözleşmenin geri kalanı geçerliliğini korur. Önceden hazırlanmış standart sözleşmelerde şartın müzakere edilmediği kabul edilir.

Haksız şart örnekleri

Bir şartın haksız olup olmadığı; sözleşmenin konusu, tüm koşulları ve diğer hükümlerle birlikte değerlendirilir. Açık ve anlaşılır biçimde yazılmış asıl edime ve fiyata ilişkin hükümler kural olarak bu denetimin dışında kalır.

Uygulamada haksız şart olarak değerlendirilebilecek hükümler
ŞartNeden sorunlu?
Satıcının tek taraflı fiyat artırma yetkisiTüketiciye fesih imkânı tanınmadan fiyat değişikliği
Tüketicinin yasal haklarından feragatiKanuni hakların sözleşmeyle kaldırılması
Orantısız cezai şartTüketicinin küçük ihlaline ağır yaptırım
Yetkili mahkeme olarak yalnızca satıcının yerinin seçilmesiTüketicinin hak aramasını zorlaştırma
Satıcının sorumluluğunu tamamen kaldıran hükümAyıp ve zarardan sorumsuzluk

Sonuçları

Haksız şart kesin olarak hükümsüz olduğundan tüketici bu şarta dayalı taleplerle bağlı değildir. Bu şarta dayanarak tahsil edilen bedeller geri istenebilir. Sözleşme, haksız şart olmadan da ayakta kalabiliyorsa geri kalan hükümleriyle geçerliliğini sürdürür.

Haksız şarta karşı yollar
YolAçıklama
Sağlayıcıya yazılı itirazŞartın uygulanmamasını ve tahsil edilen tutarın iadesini isteme
Tüketici hakem heyetiDeğeri sınırın altındaki iade talepleri için
Tüketici mahkemesiArabuluculuk sonrası dava
Bakanlığa şikâyetStandart sözleşmelerin denetimi için

Dikkat edilecekler

  • İmzaladığınız sözleşmenin bir örneğini mutlaka alın.
  • Küçük puntoyla yazılmış ve önemli hakları sınırlayan hükümleri imzadan önce okuyun.
  • Haksız şart iddiası için sözleşmenin standart olarak hazırlandığını gösteren belgeler önemlidir.
  • Bankacılık işlemlerinde ayrıca ilgili düzenleyici kurum kurallarına bakılmalıdır.

Sık sorulan sorular

Haksız şart nedir?

Tüketiciyle müzakere edilmeden konulan ve tüketici aleyhine dengesizlik yaratan sözleşme şartıdır.

Haksız şart sözleşmeyi tamamen geçersiz yapar mı?

Hayır. Yalnızca haksız şart hükümsüz olur, sözleşmenin geri kalanı geçerlidir.

İmzaladığım sözleşmedeki haksız şarta itiraz edebilir miyim?

Evet. İmza atılmış olması şartı geçerli kılmaz.

Haksız şart nedeniyle ödediğim parayı geri alabilir miyim?

Şartın haksız olduğu belirlenirse ödenen tutarın iadesi istenebilir.

İlgili mevzuat: 6502 sayılı Kanun m. 4, 5; Tüketici Sözleşmelerindeki Haksız Şartlar Hakkında Yönetmelik

Hazırlayan: Av. Aytaç ER – Adana Barosu (Sicil No: 3019) | Son güncelleme: 14.11.2026

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her dosyanın koşulları farklıdır.

Reşatbey Mah. Günep Panorama İş Merk. B Blok No:801, 01960 Seyhan/Adana · 0532 113 15 08 · avaytacer@gmail.com

Yorum Bırakın
Google Yorumları Tümünü Gör
Web sitemizdeki çerezleri (cookie) kullanıcı deneyimini artıran teknik özellikleri desteklemek için kullanıyoruz. Detaylı bilgi için tıklayınız.
Tamam
WhatsApp Destek Hattı
Google Yorumları