Sorularınız İçin Bizi Arayın: - 0532 113 15 08
Dil Seçimi
Menü
Sosyal Medya
Ara

Kısaca: İş kazası, sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır; meslek hastalığı ise işin niteliğinden veya yürütüm şartlarından doğan hastalıktır. İşveren kazayı kolluğa derhâl, SGK’ya en geç üç iş günü içinde bildirmek zorundadır. Olayın iş kazası veya meslek hastalığı sayılıp sayılmadığı Kurumca belirlenir; uyuşmazlık hâlinde iş mahkemesinde tespit davası açılır.

İş Kazası ve Meslek Hastalığı Bir Bakışta

Yasal dayanak5510 sayılı Kanun m. 13, 14 ve 21; 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 417
İş kazası tanımıKanunda sayılan hâllerde meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olay
Meslek hastalığıÇalışılan işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğranılan geçici ya da sürekli hastalık veya engellilik hâli
BildirimKolluğa derhâl, SGK’ya en geç kazadan sonraki 3 iş günü içinde; işverenin kontrolü dışındaki yerlerde öğrenme tarihinden itibaren
Meslek hastalığının tespitiYetkili sağlık hizmet sunucularının raporu ve gerekli incelemeler sonucunda Kurum Sağlık Kurulu tarafından
Görevli mahkemeİş mahkemesi
Arabuluculukİş kazası ve meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile tespit, itiraz ve rücu davalarında dava şartı değildir
SGK’nın rücu hakkıİşverenin kastı veya mevzuata aykırı hareketi hâlinde Kurumca yapılan ödemeler işverene rücu edilir
İş kazası ve meslek hastalığı bildirim ve tespit süreci infografiği
İş kazası ve meslek hastalığında SGK süreci ile tazminat süreci birbirinden ayrı ilerler.

Hangi Olaylar İş Kazası, Hangi Hastalıklar Meslek Hastalığıdır?

Kanun iş kazasını bir tanım ve hâller listesiyle belirler. Buna göre sigortalının işyerinde bulunduğu sırada; işveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle; görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda; emziren kadın sigortalının süt izni sırasında ve sigortalıların işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaylar iş kazasıdır.

Meslek hastalığı ise sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel ya da ruhsal engellilik hâlleridir. Sigortalının çalıştığı işten dolayı meslek hastalığına tutulduğunun; Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmet sunucularınca düzenlenen sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbi belgelerin incelenmesi ve gerekli görüldüğünde işyerindeki çalışma şartlarını ortaya koyan denetim raporlarının değerlendirilmesi sonucu Kurum Sağlık Kurulu tarafından tespit edilmesi zorunludur.

KonuAçıklama
Tipik iş kazalarıYüksekten düşme, makine sıkışması, elektrik çarpması, iş makinesi kazaları, servis aracı kazaları
Tipik meslek hastalıklarıGürültüye bağlı işitme kaybı, silikozis ve diğer toz hastalıkları, kimyasal maddelere bağlı hastalıklar, kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları
Yükümlülük süresiMeslek hastalığında, işten ayrıldıktan sonra hastalığın ortaya çıkması hâlinde yükümlülük süresi ayrıca değerlendirilir
Tespit uyuşmazlığıKurumun olayı iş kazası veya meslek hastalığı saymaması hâlinde iş mahkemesinde tespit davası açılır

Bildirim, SGK Süreci ve Ödenekler

İş kazasının, bu kapsamdaki sigortalılar bakımından işveren tarafından o yer yetkili kolluk kuvvetlerine derhâl ve Kuruma da en geç kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirilmesi zorunludur. Bildirim, iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesi ile doğrudan ya da taahhütlü posta yoluyla yapılır. Kaza işverenin kontrolü dışındaki bir yerde meydana gelmişse süre, kazanın öğrenildiği tarihten başlar.

  • Bildirim yapılmazsa: Bildirim tarihine kadar geçen süre için sigortalıya ödenecek geçici iş göremezlik ödeneği Kurumca işverenden tahsil edilir.
  • Kurum incelemesi: Olayın iş kazası sayılıp sayılmayacağına karar verilebilmesi için gerektiğinde Kurumun denetim ve kontrolle yetkilendirilen memurları ya da Bakanlık iş müfettişleri inceleme yapar.
  • Geçici iş göremezlik ödeneği: İstirahat süresince Kurumca ödenir.
  • Sürekli iş göremezlik geliri: Meslekte kazanma gücündeki kayıp oranı belirlenen sınırı aşarsa bağlanır.
  • Ölüm hâlinde: Hak sahiplerine ölüm geliri bağlanır, cenaze ve evlenme ödeneği gibi yardımlar yapılır.
  • Kurumun rücu hakkı: İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya iş güvenliği mevzuatına aykırı hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca yapılan ve ileride yapılacak ödemeler ile bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere işverene ödettirilir. Sorumluluğun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır.

Tespit Davası, Tazminat ve İşverenin Diğer Sorumlulukları

SGK süreci ile tazminat süreci birbirinden bağımsızdır. Kurumca yapılan ödemeler işçinin gerçek zararını çoğu zaman karşılamadığından, aradaki fark işverenden tazminat davasıyla istenir.

Dava türüAmaçDikkat edilecek nokta
İş kazası tespit davasıOlayın iş kazası ya da hastalığın meslek hastalığı sayılmasıDavalı işveren ve Kurumdur; kamu düzenine ilişkin olduğundan resen araştırma yapılır
Maluliyet oranına itirazSürekli iş göremezlik oranının yeniden belirlenmesiSüresinde itiraz edilmeli; Kurum Sağlık Kurulu ve Adli Tıp raporları karşılaştırılır
Maddi tazminatSürekli ve geçici iş göremezlik zararı, bakıcı gideriKurumun rücu edilebilen ödemeleri hesaptan düşülür
Manevi tazminatİşçinin veya ağır zarar ya da ölüm hâlinde yakınlarının elem ve üzüntüsüOlayın özellikleri ve kusur dereceleri gözetilir
Destekten yoksun kalmaÖlüm hâlinde yakınların kaybıEş, çocuk, anne ve baba yönünden ayrı ayrı hesaplanır
Rücu davasıKurumun işverene başvurusuİşverenin kastı veya mevzuata aykırılığı aranır

İşverenin sorumluluğu yalnızca tazminatla sınırlı değildir. İş sağlığı ve güvenliği mevzuatına aykırılık nedeniyle idari para cezaları uygulanabilir; olay ayrıca taksirle yaralama veya öldürme suçundan ceza soruşturmasına konu olur. Ceza dosyasındaki kusur tespitleri, hukuk davasında önemli bir dayanak oluşturur.

İş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davalarında arabuluculuk dava şartı değildir; bu davalar doğrudan iş mahkemesinde açılır.

Emsal Yargıtay Kararları

Aşağıdaki kararlar konuya ışık tutması için seçilmiştir; özetler künye korunarak ve kişisel veriler çıkarılarak sadeleştirilmiştir.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2026/5005, K. 2026/4610, T. 14.04.2026

Konu: Meslek hastalığı nedeniyle sürekli iş göremezliğe uğrayan işçinin maddi ve manevi tazminat talepleri ve yargılama sırasında taleplerin artırılması.

Sonuç: Daire, davalı vekilinin temyiz itirazlarını yerinde görmeyerek usul ve kanuna uygun bulduğu kararı onamıştır.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2026/3256, K. 2026/4948, T. 16.04.2026

Konu: Uzun yıllar aynı işyerinde çalışan sigortalıda meslek hastalığı olarak tespit edilen işitme kaybı nedeniyle sürekli iş göremezlik oranının ıslahla yükseltilmesi ve maddi tazminat istemi.

Sonuç: Daire, temyiz itirazlarını reddederek ilk derece mahkemesi kararını onamıştır.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2026/2685, K. 2026/6246, T. 05.05.2026

Konu: Kurum müfettişlerince yapılan araştırma sonucunda meslek hastalığı tespit edilen sigortalı bakımından, işe girişte ağır ve tehlikeli işlerde çalışabilir raporunun istenmemesi ve çalışma koşulları nedeniyle Kurumun açtığı rücu davası.

Sonuç: Daire, dosyayı inceleyerek kararını vermiş ve vekâlet ücreti ile yargılama giderlerine hükmetmiştir.

İş Kazası ve Meslek Hastalığı Hakkında Sık Sorulan Sorular

Hangi olaylar iş kazası sayılır?

İşyerinde bulunulduğu sırada, yürütülen iş nedeniyle, görevli olarak başka yere gönderilme sırasında, süt izni sırasında ve işverence sağlanan servis aracıyla gidiş gelişte meydana gelen ve sigortalıyı bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaylar iş kazası sayılır.

İş kazası kaç gün içinde bildirilir?

İşveren kazayı o yer yetkili kolluk kuvvetlerine derhâl, SGK’ya ise en geç kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirmek zorundadır.

İşveren kazayı bildirmezse ne olur?

Bildirim tarihine kadar geçen süre için sigortalıya ödenen geçici iş göremezlik ödeneği Kurumca işverenden tahsil edilir. Ayrıca idari yaptırımlar gündeme gelir.

Meslek hastalığı nasıl tespit edilir?

Yetkilendirilen sağlık hizmet sunucularınca düzenlenen sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbi belgelerin, gerektiğinde işyeri çalışma şartlarını ortaya koyan denetim raporlarının incelenmesi sonucunda Kurum Sağlık Kurulu tarafından tespit edilir.

Kurum olayı iş kazası saymazsa ne yapılır?

İş mahkemesinde iş kazasının tespiti davası açılır. Dava işveren ve Kuruma yöneltilir; kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkeme resen araştırma yapar.

SGK’dan gelir bağlandı, ayrıca tazminat alabilir miyim?

Evet. Kurum ödemeleri gerçek zararı çoğu zaman karşılamaz. Kurumca bağlanan gelirin rücu edilebilen ilk peşin sermaye değeri hesaptan düşülerek aradaki fark işverenden istenebilir.

İş kazası davasında arabuluculuk zorunlu mu?

Hayır. İş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile bunlara ilişkin tespit, itiraz ve rücu davaları arabuluculuk dava şartının dışındadır.

İşten ayrıldıktan sonra ortaya çıkan hastalık meslek hastalığı sayılır mı?

Sayılabilir. Bu durumda hastalığın işle bağlantısı ve mevzuatta öngörülen yükümlülük süresi birlikte değerlendirilir.

İşveren ayrıca cezai sorumluluk taşır mı?

Evet. İş sağlığı ve güvenliği mevzuatına aykırılık idari para cezası gerektirebilir; olay ayrıca taksirle yaralama veya öldürme suçundan soruşturma konusu olur.

İlgili Sayfalar

İş kazası ve meslek hastalığı dosyaları için Adana’da avukat desteği

Av. Aytaç ER Hukuk Bürosu – Reşatbey Mah. Günep Panorama İş Merk. B Blok No:801, 01960 Seyhan/Adana · 0532 113 15 08 · avaytacer@gmail.com · Online randevu

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya avukat–müvekkil ilişkisi niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihat değişebilir. Son güncelleme: 12.11.2026

Yorum Bırakın
Google Yorumları Tümünü Gör
Web sitemizdeki çerezleri (cookie) kullanıcı deneyimini artıran teknik özellikleri desteklemek için kullanıyoruz. Detaylı bilgi için tıklayınız.
Tamam
WhatsApp Destek Hattı
Google Yorumları