Sorularınız İçin Bizi Arayın: - 0532 113 15 08
Dil Seçimi
Menü
Sosyal Medya
Ara

Kısaca: Nafaka, bir kişinin kanunen bakmakla yükümlü olduğu kişiye ödediği düzenli para yardımıdır. Türk hukukunda dört tür nafaka vardır: dava süresince ödenen tedbir nafakası, çocuk için ödenen iştirak nafakası, boşanma sonrası yoksulluğa düşen eş için yoksulluk nafakası ve yakın hısımlara ödenen yardım nafakası. Nafaka davaları aile mahkemesinde, basit yargılama usulüyle görülür.

Nafaka Davaları Bir Bakışta

Yasal dayanak4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 169, 175–176, 182, 327–331 ve 364–366
Görevli mahkemeAile mahkemesi (bulunmayan yerlerde aile mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemesi)
Yetkili mahkemeBoşanmadan sonra açılacak nafaka davalarında nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi (m. 177)
Yargılama usulüBasit yargılama usulü (HMK m. 316/1-ç)
Yoksulluk nafakası şartıBoşanma yüzünden yoksulluğa düşmek ve kusurun daha ağır olmaması; yükümlünün kusuru aranmaz (m. 175)
İştirak nafakası süresiÇocuk ergin oluncaya kadar; eğitimi sürüyorsa eğitim sonuna kadar (m. 328)
ÖdenmezseAlacaklının şikâyeti üzerine 3 aya kadar tazyik hapsi (İİK m. 344)
Güncel gelişmeAYM, m. 175’teki “süresiz olarak” ibaresini iptal etti; iptal 30.06.2027’de yürürlüğe girecek
Nafaka davası türleri tedbir iştirak yoksulluk yardım nafakası süreci infografiği
Nafaka davasında süreç, talep edilen nafakanın türüne göre şekillenir.

Nafaka Türleri: Hangi Durumda Hangi Nafaka İstenir?

Uygulamada “nafaka” tek bir kavram gibi kullanılsa da, kanun birbirinden farklı dört nafaka türü düzenler. Her birinin şartları, süresi ve sona erme şekli ayrıdır.

Nafaka türüKim için?Ne zaman?Dayanak
Tedbir nafakasıEş ve çocuklarBoşanma veya ayrılık davası açılınca, yargılama süresince; ayrı yaşamada dava açılmadan da istenebilirm. 169, m. 197
İştirak nafakasıOrtak çocukBoşanma kararıyla birlikte; velayet kendisine verilmeyen eş öderm. 182, m. 327–331
Yoksulluk nafakasıBoşanma yüzünden yoksulluğa düşecek eşBoşanma kararıyla veya kesinleşmeden itibaren 1 yıl içinde ayrı davaylam. 175
Yardım nafakasıÜstsoy, altsoy ve kardeşlerYardım edilmezse yoksulluğa düşülecek olması hâlinde, evlilik şartı olmadanm. 364–366

Tedbir nafakası için kusur aranmaz; hâkim davanın açılmasıyla birlikte eşlerin barınması, geçimi ve çocukların bakımı için gerekli önlemleri kendiliğinden alır. Boşanma kararı kesinleşince tedbir nafakası sona erer; yerini şartları varsa yoksulluk ve iştirak nafakası alır.

İştirak nafakası çocuğun hakkıdır; velayet kendisine verilen eş bundan feragat edemez. Çocuğa fiilen bakan ana veya baba, çocuk adına nafaka davası açabilir; ayırt etme gücüne sahip küçük de bu davayı açabilir (m. 329). Yardım nafakası ise boşanmayla ilgili değildir; örneğin yoksulluğa düşen bir anne-babanın çocuğundan, bazı hâllerde de kardeşten istenebilir.

Yoksulluk Nafakası ve Anayasa Mahkemesi’nin “Süresiz Nafaka” Kararı

Yoksulluk nafakası, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafa, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla, diğer tarafın malî gücü oranında bağlanan nafakadır. Nafaka yükümlüsünün kusurlu olması gerekmez. Eşit kusur hâlinde de yoksulluk nafakasına hükmedilebilir; yalnızca talep eden eşin kusuru daha ağırsa bu nafaka verilmez.

Anayasa Mahkemesi 4 Haziran 2026 tarihli ve E. 2025/156, K. 2026/131 sayılı kararıyla maddedeki “süresiz olarak” ibaresini iptal etmiştir. Karar 30 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmış, iptal hükmünün yayımdan dokuz ay sonra, 30 Haziran 2027’de yürürlüğe gireceği belirtilmiştir. Bunun pratik anlamı şudur:

  • Nafaka kaldırılmadı. İptal edilen, nafakanın kendisi değil, süre bakımından sınırsızlığı ifade eden ibaredir.
  • 30 Haziran 2027’ye kadar mevcut kural uygulanır. Bu tarihe kadar mahkemeler yürürlükteki hükme göre karar verir.
  • Mevcut nafakalar kendiliğinden sona ermez. Hâlihazırda ödenen nafakanın kalkması için mahkemeden karar alınması gerekir.
  • Yeni bir yasal düzenleme beklenmektedir. Süre sınırının nasıl belirleneceği, yürürlük tarihine kadar yapılacak kanuni düzenlemeye göre şekillenecektir.

Yoksulluk nafakası ve maddi tazminat, toptan veya irat (aylık) biçiminde ödenebilir; manevi tazminatın irat biçiminde ödenmesine karar verilemez (m. 176). Hangisine hükmedileceği, tarafların ekonomik ve sosyal durumu ile ödeme güçleri gözetilerek belirlenir.

Nafaka Miktarı Nasıl Belirlenir, Nasıl Artırılır?

Kanun sabit bir nafaka tarifesi getirmemiştir. Hâkim; çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçlerini, yoksulluk nafakasında ise tarafların sosyal ve ekonomik durumu ile hakkaniyet ilkesini dikkate alır (m. 330, m. 4). Nafaka her ay peşin ödenir.

KonuKural
Gelecek yıllar için artışHâkim, istem hâlinde nafakanın gelecek yıllarda ne miktarda ödeneceğini kararda belirleyebilir; uygulamada çoğunlukla TÜFE oranında artış öngörülür (m. 176/4, m. 330/3).
Artırım davasıKararda artış öngörülmemişse veya belirlenen artış ihtiyacı karşılamıyorsa, durumun değişmesi hâlinde artırım davası açılabilir (m. 176/3, m. 331).
Azaltma veya kaldırmaYükümlünün geliri düşmüş ya da alacaklının durumu düzelmişse nafakanın azaltılması veya kaldırılması istenebilir.
Kendiliğinden kalkmaİrat biçimindeki nafaka, alacaklının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümüyle kendiliğinden sona erer (m. 176/3).
Mahkeme kararıyla kalkmaAlacaklının evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde nafaka mahkeme kararıyla kaldırılır.
ÖdenmemesiNafaka kararının gereğini yerine getirmeyen borçlu hakkında, alacaklının şikâyeti üzerine 3 aya kadar tazyik hapsine karar verilir (İİK m. 344).

Tazyik hapsi bir ceza değil, kararın yerine getirilmesini sağlamaya yönelik bir zorlama tedbiridir; borç ödenirse borçlu tahliye edilir. Borçlunun nafakanın kaldırılması veya azaltılması davası açmış olması hâlinde, ileri sürdüğü sebepler gözetilerek tazyik hapsinin uygulanması bu davanın sonuna bırakılabilir.

Nafaka Davasında Sık Yapılan Hatalar

  • Boşanmadan sonra bir yıllık sürenin kaçırılması. Boşanma davasında istenmemiş yoksulluk nafakası, kararın kesinleşmesinden itibaren 1 yıl içinde ayrı davayla istenmelidir (m. 178).
  • Gelir durumunun belgelenmemesi. Karşı tarafın SGK kaydı, banka hareketleri, tapu ve araç kayıtları araştırılmadan talep edilen miktar çoğunlukla düşürülür.
  • İştirak nafakasından feragat edilmesi. Çocuğun hakkı olan iştirak nafakasından anne veya baba geçerli biçimde feragat edemez; protokole konulan bu tür kayıtlar çocuğu bağlamaz.
  • Artırım kaydının protokole yazılmaması. Anlaşmalı boşanma protokolünde yıllık artış öngörülmezse, birkaç yıl sonra nafakanın alım gücü belirgin biçimde azalır.
  • Tedbir nafakası talebinin unutulması. Dava dilekçesinde açıkça istenmesi, yargılama süresince gelir kaybını önler.
  • Nafakanın elden ödenmesi. Ödemelerin banka yoluyla ve açıklama yazılarak yapılması, ileride “ödemedi” iddiasına karşı en güçlü savunmadır.

Emsal Yargıtay Kararları

Aşağıdaki kararlar konuya ışık tutması için seçilmiştir; özetler künye korunarak ve kişisel veriler çıkarılarak sadeleştirilmiştir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2026/1195, K. 2026/7860, T. 09.09.2026

Konu: Boşanma davasında kadın yararına hükmedilen yoksulluk nafakasının toptan mı yoksa irat biçiminde mi ödeneceği.

Sonuç: Daire, nafakanın ödenme biçimi belirlenirken tarafların ekonomik ve sosyal durumları, ödeme güçleri, evlilikte geçen süre, ortak çocuk bulunup bulunmaması ve tarafların yaşlarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamıştır.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2026/2775, K. 2026/4877, T. 29.04.2026

Konu: Anlaşmalı boşanma protokolüyle belirlenen iştirak nafakasının artırılması istemiyle açılan dava.

Sonuç: Daire, bölge adliye mahkemesi kararını kaldırarak ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar vermiştir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2026/1969, K. 2026/7963, T. 14.09.2026

Konu: Kusur belirlemesi ile yoksulluk nafakası ve tazminat taleplerinin reddine ilişkin kararın kadın tarafından temyiz edilmesi.

Sonuç: Daire, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ve kararda belirtilen gerekçeler bakımından hukuka aykırılık görmeyerek hükmü onamıştır.

Nafaka Davaları Hakkında Sık Sorulan Sorular

Yoksulluk nafakası kalktı mı?

Hayır. Anayasa Mahkemesi yalnızca kanundaki “süresiz olarak” ibaresini iptal etmiştir; iptal 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecektir. Bu tarihe kadar mevcut kural uygulanmaya devam eder ve hâlihazırda ödenen nafakalar kendiliğinden sona ermez.

Yoksulluk nafakası almanın şartları nelerdir?

Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olmak ve boşanmada kusurunun diğer eşten daha ağır olmaması gerekir. Nafakayı ödeyecek eşin kusurlu olması şart değildir; ödeme gücü ölçüsünde nafakaya hükmedilir.

Eşit kusurlu eş nafaka alabilir mi?

Evet. Yoksulluk nafakası için talep eden eşin kusursuz olması gerekmez; yalnızca kusurunun daha ağır olmaması aranır. Buna karşılık maddi ve manevi tazminat için eşit kusur hâlinde hükmedilemez.

İştirak nafakası kaç yaşına kadar ödenir?

Kural olarak çocuk ergin oluncaya, yani 18 yaşını dolduruncaya kadar ödenir. Çocuk ergin olduğu hâlde eğitimi devam ediyorsa, ana ve baba durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde eğitimi sona erinceye kadar bakmakla yükümlüdür.

Nafaka miktarı neye göre belirlenir?

Çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri; yoksulluk nafakasında ise tarafların sosyal ve ekonomik durumu ile hakkaniyet ilkesi esas alınır. Kanunda sabit bir oran veya tarife yoktur.

Nafaka her yıl kendiliğinden artar mı?

Yalnızca kararda artış öngörülmüşse artar. Hâkim, istem hâlinde nafakanın gelecek yıllarda ne miktarda ödeneceğini kararda belirleyebilir; böyle bir kayıt yoksa artırım için ayrıca dava açılması gerekir.

Nafaka ödenmezse ne olur?

Nafaka alacağı icra takibine konulabilir. Ayrıca nafaka kararının gereğini yerine getirmeyen borçlu hakkında, alacaklının şikâyeti üzerine 3 aya kadar tazyik hapsine karar verilir. Borç ödenirse borçlu tahliye edilir.

Nafaka nasıl kaldırılır?

İrat biçimindeki nafaka, alacaklının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümüyle kendiliğinden kalkar. Alacaklının evlenmeden fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde ise mahkeme kararıyla kaldırılır.

Nafaka davası ne kadar sürer?

Nafaka davaları basit yargılama usulüne tabi olduğundan diğer davalara göre daha hızlı ilerler. Süre mahkemenin iş yüküne, tarafların gelir araştırmasına ve kanun yoluna başvurulup başvurulmamasına göre değişir.

Çalışan eş nafaka alabilir mi?

Çalışıyor olmak tek başına nafakayı engellemez. Belirleyici olan, elde edilen gelirin kişiyi yoksulluktan kurtarıp kurtarmadığıdır; asgari düzeyde bir gelir, somut koşullara göre yoksulluğu ortadan kaldırmayabilir.

İlgili Sayfalar

Nafaka davaları ve nafaka artırım-kaldırma işlemleri için Adana’da avukat desteği

Av. Aytaç ER Hukuk Bürosu – Reşatbey Mah. Günep Panorama İş Merk. B Blok No:801, 01960 Seyhan/Adana · 0532 113 15 08 · avaytacer@gmail.com · Online randevu

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya avukat–müvekkil ilişkisi niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihat değişebilir. Son güncelleme: 11.11.2026

Yorum Bırakın
Google Yorumları Tümünü Gör
Web sitemizdeki çerezleri (cookie) kullanıcı deneyimini artıran teknik özellikleri desteklemek için kullanıyoruz. Detaylı bilgi için tıklayınız.
Tamam
WhatsApp Destek Hattı
Google Yorumları