Sorularınız İçin Bizi Arayın: - 0532 113 15 08
Dil Seçimi
Menü
Sosyal Medya
Ara

Kısaca: Borçlu için yapılan hacizde üçüncü bir kişiye ait mal haczedilmişse, malın sahibi icra dairesine istihkak iddiasında bulunur ve gerekirse icra mahkemesinde istihkak davası açar (İİK m.96-99). Mal haciz sırasında borçlunun elindeyse kanun malın borçluya ait olduğunu karine olarak kabul eder; üçüncü kişi aksini güçlü delillerle ispatlamalıdır. Süreler kısadır: iddia öğrenmeden itibaren 7 gün, dava icra mahkemesi kararından itibaren 7 gün içinde.

İstihkak Davası Bir Bakışta

Yasal dayanakİcra ve İflas Kanunu m.96, 97, 97/a, 99
İstihkak iddiasıHaczin öğrenilmesinden itibaren 7 gün içinde icra dairesine
Mal borçlunun elindeyseİcra mahkemesi takibin devamı veya ertelenmesine karar verir; üçüncü kişi kararın tefhim veya tebliğinden itibaren 7 gün içinde dava açar (m.97)
Mal üçüncü kişinin elindeyseAlacaklıya 7 gün süre verilir; alacaklı dava açmazsa iddia kabul edilmiş sayılır (m.99)
Görevli ve yetkili mahkemeTakibin yapıldığı yer icra mahkemesi; basit yargılama ve öncelikli inceleme
TazminatTakip ertelenmiş ve dava reddedilmişse davacı üçüncü kişi aleyhine en az %20
Kanun yoluTebliğden itibaren iki hafta içinde istinaf; kesinlik sınırında haczedilen malın değeri esas alınır
İstihkak iddiası ve davası süreci: haciz, 7 günlük iddia süresi, malın kimin elinde olduğu ve icra mahkemesi kararı
İstihkak iddiasından istihkak davasına uzanan süreç – İİK m.96-99

İstihkak İddiası Nedir?

İcra takibinde haciz, yalnızca borçluya ait mallara konulabilir. Ancak uygulamada icra memuru, hacze gidilen adreste bulunan eşyanın borçluya ait olduğunu kabul ederek haciz yapar. Bu adreste borçlunun yakınlarının, ev arkadaşının, kiracısının veya ortak çalıştığı bir şirketin malları da bulunabilir. Haczedilen malın aslında kendisine ait olduğunu ileri süren kişinin icra dairesine yaptığı başvuruya istihkak iddiası denir.

İstihkak iddiasını borçlu da ileri sürebilir; örneğin haczedilen aracın yakın zamanda başkasına satıldığını bildirebilir. Ancak en sık görülen durum, malın sahibi olduğunu söyleyen üçüncü kişinin başvurusudur. İddia haciz sırasında tutanağa yazdırılabileceği gibi, hacizden sonra yedi gün içinde dilekçeyle de yapılabilir.

Malın Kimin Elinde Olduğuna Göre Süreç

Kanun, istihkak davasında tarafları ve ispat yükünü haciz anında malı fiilen kimin elinde bulundurduğuna göre belirler. Bu ayrım, davanın sonucunu çoğu zaman doğrudan etkiler.

ÖlçütMal borçlunun elinde (m.97)Mal üçüncü kişinin elinde (m.99)
İlk aşamaAlacaklı ve borçluya 3 günlük itiraz süresi verilir; itiraz edilirse dosya icra mahkemesine gönderilirAlacaklıya istihkak iddiasına karşı dava açması için 7 gün süre verilir
Davayı kim açar?İstihkak iddiasında bulunan üçüncü kişi (davacı)Alacaklı (davacı); üçüncü kişi davalıdır
Dava süresiİcra mahkemesinin takibin devamı veya ertelenmesi kararının tefhim veya tebliğinden itibaren 7 günSürenin bildirilmesinden itibaren 7 gün
Süre kaçarsaÜçüncü kişi iddiasından vazgeçmiş sayılır ve takip devam ederÜçüncü kişinin iddiası kabul edilmiş sayılır ve haciz kalkar
KarineMalın borçluya ait olduğu karine olarak kabul edilir (m.97/a)Malın elinde bulunduran üçüncü kişiye ait olduğu kabul edilir
İspat yüküÜçüncü kişi aksini ispatlarAlacaklı malın borçluya ait olduğunu ispatlar

İcra mahkemesi, mal borçlunun elindeyken yapılan itiraz üzerine takibin devam etmesine veya istihkak davası sonuna kadar ertelenmesine karar verir. Erteleme kararı verilmezse dava açılsa bile mal satılabilir; bu nedenle davacının erteleme talebini ayrıca ve gerekçeli olarak ileri sürmesi önemlidir.

Mülkiyet Karinesi ve İspat

İcra ve İflas Kanunu m.97/a, haciz sırasında borçlunun elinde bulunan malın borçluya ait olduğunu karine olarak kabul eder. Borçlunun eşi, birlikte yaşadığı kişiler veya aynı adreste faaliyet gösteren şirketler bakımından da bu karine sıklıkla uygulanır. Üçüncü kişi bu karineyi ancak güçlü ve inandırıcı delillerle çürütebilir.

  • Fatura ve satış belgeleri: Malın seri numarası, modeli gibi ayırt edici özelliklerini taşıyan, tarihi hacizden önce olan belgeler değerlidir. Ayırt edici özellik içermeyen genel faturalar Yargıtay uygulamasında karineyi çürütmeye yeterli görülmemektedir.
  • Kira sözleşmesi ve adres kayıtları: Haciz adresinin üçüncü kişiye ait olduğunu, borçlunun orada oturmadığını gösteren resmî kayıtlar önemlidir.
  • Ticari sicil ve vergi kayıtları: Şirket hacizlerinde işyerinin kime ait olduğu, faaliyet konusu ve ticaret sicili kayıtları incelenir.
  • Organik bağ ve muvazaa: Borçlu ile üçüncü kişi şirket arasında aynı adres, aynı ortaklar veya yöneticiler, aynı faaliyet konusu ve borç doğduktan sonra kurulma gibi ilişkiler varsa mahkeme, malın borçlunun alacaklılarından kaçırıldığı sonucuna varabilir.
  • Tanık: Tanık beyanları tek başına karineyi çürütmeye genellikle yetmez; belgelerle desteklenmelidir.

Tazminat, Kanun Yolu ve Dikkat Edilecekler

DurumSonuç
Takip ertelenmiş ve istihkak davası reddedilmişseDavacı üçüncü kişi, alacaklı lehine dava konusu malın değerinin %20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilir
Dava kabul edilmiş ve itiraz eden alacaklı veya borçlu kötüniyetliyseKötüniyetli taraf, malın değerinin %15’inden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilebilir
Dava kabul edilirseMal üzerindeki haciz kaldırılır; mal sahibine bırakılır
Kanun yoluTebliğden itibaren iki hafta içinde istinaf; kesinlik sınırında haczedilen malın değeri esas alınır
  • İstihkak iddiası için yedi günlük süre haczin öğrenildiği tarihten başlar; haciz tutanağında hazır bulunan kişi için süre haciz günüdür.
  • Satış günü yaklaşıyorsa icra mahkemesinden takibin ertelenmesi istenmelidir; aksi hâlde mal dava sürerken satılabilir.
  • Araç ve taşınmaz gibi sicile kayıtlı mallarda sicil kaydı belirleyicidir; kayıt maliki olmayan kişinin istihkak iddiası güçleşir.
  • Takip borçlusuyla aynı adreste ticari faaliyet sürdürülüyorsa, adres ve faaliyet ayrımını gösteren belgeler önceden hazırlanmalıdır.

Emsal Yargıtay Kararları

Aşağıdaki özetler künye korunarak ve kişisel veriler çıkarılarak sadeleştirilmiştir; kararların tam metnine Yargıtay Karar Arama sisteminden ulaşılabilir.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2024/6953, K. 2025/1090, T. 13.02.2025

Konu: Borçlunun elinde haczedilen mallar için üçüncü kişinin ayırt edici özellik taşımayan faturalara dayanarak istihkak iddiasında bulunması.

Sonuç: Sunulan belgelerin mülkiyet karinesinin aksini ispata yetmediği, ticaret sicil kayıtlarına göre borçlu ile üçüncü kişi arasında danışıklı işlem bulunduğu kabul edilerek davanın kabulüne ilişkin hüküm bozulmuştur.

Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, E. 2021/1000, K. 2021/4980, T. 10.06.2021

Konu: Üçüncü kişi şirketin haczedilen mallara ilişkin faturalarının gerçekliğinin ve ticari defterlere kaydının istihkak davasında nasıl inceleneceği.

Sonuç: Faturaların defterlerde kayıtlı olup olmadığı, gerçekliği ve mahcuzlarla uyumu mali müşavir bilirkişiden alınacak denetime elverişli raporla araştırılmadan karar verilemeyeceği belirtilerek hüküm bozulmuştur.

İstihkak Davası Hakkında Sık Sorulan Sorular

İstihkak davası nedir?

Borçlu için yapılan hacizde haczedilen malın aslında üçüncü bir kişiye ait olduğunun tespiti ve haczin kaldırılması için icra mahkemesinde açılan davadır.

İstihkak iddiası kaç gün içinde yapılır?

Haczin öğrenildiği tarihten itibaren 7 gün içinde icra dairesine bildirilmelidir. Haciz sırasında hazır bulunan kişi iddiasını doğrudan haciz tutanağına yazdırabilir.

İstihkak davası ne zaman açılır?

Mal borçlunun elindeyse üçüncü kişi, icra mahkemesinin takibin devamı veya ertelenmesi kararından itibaren 7 gün içinde dava açar. Mal üçüncü kişinin elindeyse davayı 7 gün içinde alacaklı açmak zorundadır.

İstihkak davası hangi mahkemede açılır?

Takibin yapıldığı yer icra mahkemesinde açılır. Dava basit yargılama usulüne göre ve öncelikle görülür.

Evimdeki eşyalar eşimin borcu için haczedilebilir mi?

Haciz adresindeki eşyanın borçluya ait olduğu karine olarak kabul edildiğinden haciz yapılabilir. Eşyanın size ait olduğunu fatura, satın alma belgesi gibi güçlü delillerle ispatlarsanız haciz kaldırılır.

İstihkak davasını kaybedersem ne olur?

Takip ertelenmişse malın değerinin en az %20’si oranında alacaklı lehine tazminat ödemeniz gerekir; ayrıca yargılama giderleri ve vekâlet ücretinden sorumlu olursunuz.

Fatura istihkak davasında yeterli delil midir?

Malın seri numarası gibi ayırt edici özelliklerini içeren ve hacizden önceki tarihli faturalar güçlü delildir. Ayırt edici özellik taşımayan faturalar tek başına yeterli görülmeyebilir.

İstihkak davası açılınca satış durur mu?

Ancak icra mahkemesi takibin ertelenmesine karar verirse durur. Erteleme kararı yoksa dava sürerken mal satılabilir.

İstihkak davası ne kadar sürer?

İcra mahkemesinde basit yargılama usulü uygulandığından genel davalardan daha kısa sürer; ancak bilirkişi incelemesi, tanık dinlenmesi ve istinaf aşamasıyla birlikte süre uzayabilir.

İlgili Sayfalar

Haciz, istihkak iddiası ve istihkak davası için Adana'da avukat desteği

Av. Aytaç ER Hukuk Bürosu – Reşatbey Mah. Günep Panorama İş Merk. B Blok No:801, 01960 Seyhan/Adana · 0532 113 15 08 · avaytacer@gmail.com · Online randevu

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya avukat–müvekkil ilişkisi niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihat değişebilir. Son güncelleme: 13.11.2026

Yorum Bırakın
Google Yorumları Tümünü Gör
Web sitemizdeki çerezleri (cookie) kullanıcı deneyimini artıran teknik özellikleri desteklemek için kullanıyoruz. Detaylı bilgi için tıklayınız.
Tamam
WhatsApp Destek Hattı
Google Yorumları