Sorularınız İçin Bizi Arayın: - 0532 113 15 08
Dil Seçimi
Menü
Sosyal Medya
Ara

Kısaca: İş sözleşmesi, işçinin bağımlı olarak iş görmeyi, işverenin de ücret ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Süresi bir yıl veya daha uzun olan sözleşmelerin yazılı yapılması zorunludur; uygulamada her işçi için yazılı sözleşme hem işçiyi hem işvereni korur. İyi hazırlanmış bir sözleşmede görev tanımı, ücret ve ödeme günü, çalışma süresi, deneme süresi, fazla çalışma onayı ve gerekiyorsa rekabet yasağı açıkça düzenlenir.

İş Sözleşmesi Hazırlanması Bir Bakışta

Yasal dayanak4857 sayılı İş Kanunu m.8-15, 41, 63; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.393-447
Şekil1 yıl ve daha uzun süreli sözleşmeler yazılı; yazılı olmayan sözleşmede 2 ay içinde çalışma koşulları belgesi
Deneme süresiEn çok 2 ay; toplu iş sözleşmesiyle 4 aya kadar
Çalışma süresiHaftalık en çok 45 saat; fazla çalışma yılda en çok 270 saat ve yüzde 50 zamlı
Rekabet yasağıYazılı olmalı; yer, zaman ve iş türü bakımından sınırlı; kural olarak en çok 2 yıl
Uzaktan çalışmaYazılı sözleşme şart; hibrit çalışmada işyeri ve uzaktan çalışılacak günler sözleşmede belirlenir (Eylül 2026 değişikliği)
Yetkiİş mahkemesinin kanuni yetkisine aykırı yetki sözleşmeleri geçersizdir (7036 sayılı Kanun m.6)
İş sözleşmesi hazırlama kontrol listesi: sözleşme türü, temel maddeler, deneme süresi, rekabet yasağı ve imza
Bir iş sözleşmesinde bulunması gereken başlıca düzenlemeler

İş Sözleşmesinin Türleri

Sözleşmenin türü, ileride feshin nasıl yapılacağını ve hangi tazminatların doğacağını belirler. Bu nedenle sözleşme hazırlanırken önce ilişkinin niteliği doğru tespit edilmelidir.

TürNe zaman kullanılır?Dikkat edilecek nokta
Belirsiz süreliSürekli işlerde olağan sözleşme türüFesihte ihbar süreleri ve iş güvencesi hükümleri uygulanır
Belirli süreli (m.11)Belirli süreli işlerde, belli bir işin tamamlanmasında veya objektif bir nedenin varlığındaEsaslı bir neden olmadan zincirleme yenilenirse sözleşme baştan itibaren belirsiz süreli sayılır
Kısmi süreli (m.13)Haftalık çalışma tam süreliye göre önemli ölçüde az iseKısmi süreli işçiye ücret ve bölünebilir menfaatler çalıştığı süreyle orantılı ödenir
Çağrı üzerine çalışma (m.14)İş görme ediminin işin gereğine göre çağrıyla yerine getirildiği işlerHaftalık, aylık veya yıllık çalışma süresi belirlenmezse haftalık 20 saat kararlaştırılmış sayılır
Uzaktan çalışma (m.14)İşin evden veya teknolojik iletişim araçlarıyla işyeri dışından yapılmasıYazılı yapılmalı; iş araçları, giderler ve veri koruma kuralları sözleşmede yer almalıdır

Sözleşmede Bulunması Gereken Maddeler

  • Taraflar ve işyeri: İşverenin unvanı, SGK işyeri sicil numarası, işçinin kimlik ve adres bilgileri, işin yapılacağı yer.
  • Görev tanımı: İşin niteliği açık yazılmalıdır. Çalışma koşullarında esaslı değişiklik ancak işçinin altı iş günü içinde yazılı kabulüyle yapılabilir; geniş ve belirsiz görev tanımları bu kuralı dolanmaya yetmez.
  • Ücret: Brüt veya net olduğu, ödeme günü, prim ve yan ödemeler açıkça belirtilmelidir. Ücret en geç ayda bir ödenir; 2026 yılı brüt asgari ücreti 33.030 TL’dir.
  • Çalışma süresi ve ara dinlenme: Haftalık çalışma en çok 45 saattir; denkleştirme uygulanacaksa sözleşmede yer almalıdır.
  • Fazla çalışma: Fazla çalışma için işçinin onayı alınmalı ve bu onay her yıl yenilenmelidir. Fazla çalışma ücretinin aylık ücrete dahil olduğu yönündeki hükümler Yargıtay uygulamasında yılda 270 saatle sınırlı olarak geçerli kabul edilir.
  • Yıllık izin: Kıdeme göre en az 14, 20 veya 26 iş günü; sözleşmeyle artırılabilir, azaltılamaz.
  • Gizlilik ve kişisel veriler: Ticari sırların korunması ve işçinin kişisel verilerinin işlenmesine ilişkin aydınlatma, KVKK’ya uygun biçimde ayrıca yapılmalıdır.
  • Uyuşmazlık çözümü: İş mahkemesinin kanuni yetkisini değiştiren sözleşme hükümleri geçersizdir; dava şartı arabuluculuk kuralı da sözleşmeyle kaldırılamaz.

Sözleşme iki nüsha düzenlenip taraflarca imzalanmalı, bir örneği işçiye verilmeli ve imzalı nüsha özlük dosyasında saklanmalıdır.

Rekabet Yasağı, Cezai Şart ve Tek Taraflı Hükümler

Rekabet yasağı, işçinin iş ilişkisi sona erdikten sonra belirli bir süre işverenle rekabet eden bir işte çalışmamasını veya böyle bir iş kurmamasını öngören anlaşmadır. Geçerli olabilmesi için işçinin müşteri çevresi veya üretim sırları hakkında bilgi edinme imkânı bulunmalı ve bu bilgilerin kullanılması işverene önemli bir zarar verebilecek nitelikte olmalıdır.

Şart veya kuralAçıklama
ŞekilYazılı yapılmalıdır; ergin olmayan işçiyle yapılan rekabet yasağı geçersizdir
SınırlarYer, zaman ve iş türü bakımından işçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı biçimde tehlikeye sokmayacak şekilde sınırlanmalıdır
SüreÖzel durumlar dışında iki yılı aşamaz; hâkim aşırı yasağı sınırlayabilir
Cezai şartYasağa aykırılık için kararlaştırılabilir; Hukuk Genel Kurulu, rekabet yasağındaki cezai şartın yalnızca işçi aleyhine konulmasını geçersizlik sebebi saymamıştır
Sona ermeİşveren haklı bir sebep olmadan sözleşmeyi feshederse veya işçi işverene yüklenebilen haklı bir sebeple feshederse yasak sona erer
Görevli mahkemeYargıtay İçtihadı Birleştirme kararı sonrasında rekabet yasağına aykırılıktan doğan davalar asliye ticaret mahkemesinde görülür

Rekabet yasağı dışındaki konularda yalnızca işçi aleyhine konulan cezai şartlar, örneğin "işçi belirli süreden önce ayrılırsa şu tutarı öder" hükümleri, Türk Borçlar Kanunu m.420 uyarınca kural olarak geçersizdir. İşçinin eğitim gideri karşılığında belirli süre çalışma taahhüdü ise ancak giderin makul olması ve sürenin orantılı olması hâlinde sonuç doğurabilir. Ücretten kesinti cezası ise ancak toplu veya bireysel iş sözleşmesinde gösterilen sebeplerle ve bir ayda iki günlük ücreti aşmamak üzere uygulanabilir.

Sık Yapılan Hatalar

  • Hazır şablon kullanmak: İnternetten alınan sözleşmeler çoğu zaman işyerinin gerçek çalışma düzenini yansıtmaz ve davada işverenin aleyhine yorumlanır.
  • Belirli süreli sözleşmeyi alışkanlıkla yenilemek: Objektif neden yoksa sözleşme belirsiz süreli sayılır ve kıdem, ihbar ve işe iade hakları doğar.
  • Fazla çalışma onayını sözleşmeye gömüp yenilememek: Onayın yıllık alınması ve ayrı belgelenmesi önerilir.
  • Ücreti belirsiz yazmak: Brüt veya net olduğunun yazılmaması, ileride ücret farkı davalarına yol açar.
  • Geniş ve sınırsız rekabet yasağı: Süresiz veya tüm Türkiye’yi kapsayan yasaklar hâkim tarafından sınırlandırılır ya da geçersiz sayılabilir.
  • İmzalı nüshayı saklamamak: Belge sunulamazsa sözleşme hükümlerine dayanmak güçleşir.

Emsal Yargıtay Kararları

Aşağıdaki özetler künye korunarak ve kişisel veriler çıkarılarak sadeleştirilmiştir; kararların tam metnine Yargıtay Karar Arama sisteminden ulaşılabilir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2021/477, K. 2023/179, T. 08.03.2023

Konu: Rekabet yasağı sözleşmesinde yalnızca işçi aleyhine öngörülen cezai şartın Türk Borçlar Kanunu m.420/1 uyarınca geçersiz olup olmadığı.

Sonuç: Rekabet yasağına ilişkin cezai şartın yalnızca işçi aleyhine düzenlenmiş olmasının geçersizlik sebebi olmadığı kabul edilerek direnme kararı bozulmuştur.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2022/1770, K. 2022/2677, T. 01.03.2022

Konu: İş sözleşmesinde fazla çalışma ücretinin aylık ücrete dahil olduğuna ilişkin hükmün geçerliliği.

Sonuç: İşçinin ücretinin asgari ücretin belirgin biçimde üzerinde olduğu durumda sözleşmedeki dahil olma hükmüne değer verilmesi gerektiği belirtilerek karar düzeltilerek onanmıştır.

İş Sözleşmesi Hazırlanması Hakkında Sık Sorulan Sorular

İş sözleşmesi yazılı yapılmak zorunda mı?

Süresi bir yıl veya daha uzun olan iş sözleşmeleri yazılı yapılmalıdır. Daha kısa süreli sözleşmeler sözlü de kurulabilir; ancak bu durumda işveren iki ay içinde çalışma koşullarını gösteren yazılı bir belge vermek zorundadır.

Deneme süresi en fazla kaç ay olabilir?

Bireysel iş sözleşmesiyle en çok iki ay, toplu iş sözleşmesiyle en çok dört ay olarak kararlaştırılabilir.

Rekabet yasağı en fazla kaç yıl olabilir?

Özel durumlar dışında iki yılı aşamaz. Yasak ayrıca yer ve iş türü bakımından sınırlı olmalı ve yazılı yapılmalıdır.

İş sözleşmesine cezai şart konulabilir mi?

Rekabet yasağına aykırılık için konulabilir. Bunun dışında yalnızca işçi aleyhine konulan cezai şartlar Türk Borçlar Kanunu m.420 uyarınca kural olarak geçersizdir.

Fazla mesai ücreti maaşa dahil edilebilir mi?

Sözleşmede açıkça yazılmışsa ve ücret bunu karşılayacak düzeydeyse yılda 270 saate kadar fazla çalışmanın ücrete dahil olduğu kabul edilebilir. Bu sınırı aşan fazla çalışma ayrıca ödenir.

Belirli süreli iş sözleşmesi kaç kez yenilenebilir?

Sayı sınırı yoktur; ancak her yenilemede esaslı bir neden bulunmalıdır. Objektif neden olmadan zincirleme yapılan sözleşmeler baştan itibaren belirsiz süreli sayılır.

Uzaktan çalışma sözleşmesinde neler yer almalı?

İşin tanımı, çalışma süresi ve yeri, ücret, iş araçlarının temini ve giderlerin karşılanması, iletişim ve veri güvenliği kuralları yazılı olarak düzenlenmelidir. Hibrit çalışmada işyerinde ve uzaktan çalışılacak günler de belirtilmelidir.

İşveren sözleşmedeki çalışma koşullarını tek taraflı değiştirebilir mi?

Esaslı değişiklik ancak işçinin altı iş günü içinde yazılı kabulüyle yapılabilir. İşçi kabul etmezse işveren geçerli bir sebeple ve bildirim süresine uyarak fesih yoluna gidebilir.

İşveren sözleşmeye ücret kesme cezası koyabilir mi?

Ancak toplu veya bireysel iş sözleşmesinde gösterilen sebeplerle ve bir ayda işçinin iki günlük ücretini aşmamak üzere ücret kesme cezası uygulanabilir. Kesinti, sebebiyle birlikte işçiye hemen bildirilmelidir.

İlgili Sayfalar

İş sözleşmesi ve şirket içi yönetmeliklerin hazırlanması için Adana'da avukat desteği

Av. Aytaç ER Hukuk Bürosu – Reşatbey Mah. Günep Panorama İş Merk. B Blok No:801, 01960 Seyhan/Adana · 0532 113 15 08 · avaytacer@gmail.com · Online randevu

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya avukat–müvekkil ilişkisi niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihat değişebilir. Son güncelleme: 13.11.2026

Yorum Bırakın
Google Yorumları Tümünü Gör
Web sitemizdeki çerezleri (cookie) kullanıcı deneyimini artıran teknik özellikleri desteklemek için kullanıyoruz. Detaylı bilgi için tıklayınız.
Tamam
WhatsApp Destek Hattı
Google Yorumları