Sorularınız İçin Bizi Arayın: - 0532 113 15 08
Dil Seçimi
Menü
Sosyal Medya
Ara

Kısaca: Mirasbırakan vasiyet, miras sözleşmesi veya sağlığındaki karşılıksız kazandırmalarla tasarruf edebileceği kısmı aşmışsa, saklı payı zedelenen mirasçı tenkis (indirim) davası açar. Dava, saklı payın zedelendiğini öğrenmeden itibaren 1 yıl, her hâlde vasiyetlerde açılmadan, diğer tasarruflarda ölümden itibaren 10 yıl içinde açılmalıdır (TMK 571). Altsoyun saklı payı yasal payının yarısıdır.

Tenkis Davası Bir Bakışta

Yasal dayanakTMK 505-506, 560-571
Görevli mahkemeAsliye hukuk mahkemesi
Yetkili mahkemeMirasbırakanın son yerleşim yeri
Dava süresiÖğrenmeden 1 yıl; her hâlde 10 yıl
Def’iTenkis savunma olarak her zaman ileri sürülebilir
Saklı paylılarAltsoy, ana-baba, sağ kalan eş
Değerleme tarihiTereke ölüm tarihine göre hesaplanır
Tenkis davası saklı pay oranları TMK 506 tasarruf nisabı hesaplama ve dava süreleri
Tenkis davasında hesap sırası: tereke, saklı pay, tasarruf nisabı ve indirim.

Saklı Pay Oranları (TMK 506)

Saklı pay, mirasbırakanın vasiyetle veya bağışla dokunamayacağı, kanunun belirli mirasçılara ayırdığı asgari paydır. Saklı paylar dışında kalan kısım tasarruf nisabıdır; mirasbırakan bu kısmı dilediğine bırakabilir. Kardeşlerin ve büyükanne-büyükbabaların saklı payı yoktur.

Saklı paylı mirasçıSaklı pay oranıÖrnek
Altsoy (çocuk, torun)Yasal miras payının 1/2’siYasal payı 3/8 olan çocuğun saklı payı 3/16
Anne ve babadan her biriYasal miras payının 1/4’üYasal payı 1/4 olan annenin saklı payı 1/16
Sağ kalan eş (altsoy veya ana-baba zümresiyle)Yasal miras payının tamamıÇocuklarla mirasçı eşin saklı payı 1/4
Sağ kalan eş (diğer hâllerde)Yasal miras payının 3/4’üTek mirasçı eşin saklı payı 3/4

Saklı pay, mirasçının mutlaka aynen mal alacağı anlamına gelmez. Yargıtay uygulamasında tenkis çoğu zaman taşınmazın paylaştırılması yerine, saklı payı karşılayacak para ödenmesi veya oran üzerinden pay iadesi şeklinde sonuçlanır.

Hangi Tasarruflar Tenkise Tabidir?

Ölüme bağlı tasarruflar (vasiyetname, miras sözleşmesi) tasarruf nisabını aştıkları ölçüde doğrudan tenkis edilir. Sağlararası kazandırmalarda ise kanun belirli grupları sayar:

  • Mirasçıya, miras payına mahsuben verilmiş olup geri verilmeyecek kazandırmalar
  • Mirasbırakanın ölümünden önceki bir yıl içinde yaptığı bağışlar (âdet üzere verilen hediyeler hariç)
  • Saklı pay kurallarını etkisiz kılmak amacıyla yapıldığı açıkça belli olan kazandırmalar
  • Mirasbırakanın serbestçe dönme hakkını saklı tuttuğu bağışlar

Satış gibi gösterilen gizli bağışlarda önce muris muvazaası nedeniyle tapu iptali istenir; o talep reddedilirse tenkis istenmesi için terditli dava açılır. Gerçek bedelle yapılmış satışlar ve gerçek bakım karşılığında yapılmış devirler kural olarak tenkise konu olmaz.

Örnek Hesap ve Tenkis Sırası

Mirasbırakan, ölüm tarihinde net değeri 1.200.000 TL olan terekesinin tamamını bir arkadaşına vasiyet etmiş olsun; geride eşi ve iki çocuğu kalsın. Hesap aşağıdaki gibidir:

MirasçıYasal paySaklı paySaklı pay tutarı
Eş1/4 (300.000 TL)Yasal payın tamamı300.000 TL
Çocuk A3/8 (450.000 TL)Yasal payın 1/2’si225.000 TL
Çocuk B3/8 (450.000 TL)Yasal payın 1/2’si225.000 TL
Toplam saklı pay——750.000 TL
Tasarruf nisabı——450.000 TL

Vasiyet alacaklısı en fazla 450.000 TL alabilir; vasiyet, saklı payları karşılayacak şekilde 750.000 TL indirilir. Birden fazla tasarruf varsa önce ölüme bağlı tasarruflar, yetmezse sağlararası kazandırmalar en yeniden en eskiye doğru tenkis edilir. Kendi dosyanız için saklı pay ve tenkis hesaplama aracımız ön fikir verir; kesin hesap bilirkişi raporuyla yapılır.

Süreler, Usul ve Sık Yapılan Hatalar

Bir yıllık süre, mirasçının saklı payının zedelendiğini öğrendiği anda başlar; vasiyetnamelerde bu genellikle vasiyetnamenin açılıp tebliğ edildiği tarihtir. On yıllık süre ise vasiyetlerde vasiyetnamenin açılmasından, diğer tasarruflarda mirasın açılmasından (ölümden) itibaren işler. Bu süreler hak düşürücüdür ve mahkemece kendiliğinden gözetilir. Ancak tenkise tabi tasarruftan yararlanan kişi mirasçıdan bir şey talep ederse, mirasçı tenkisi savunma (def’i) olarak her zaman ileri sürebilir.

  • Davayı yalnızca bir parsel için açıp terekenin tamamını değerlendirmemek
  • Ölüm tarihindeki değer yerine dava tarihindeki değeri esas almak
  • Muvazaa davasını açıp tenkis talebini süresinde terditli olarak eklememek
  • Eşin ve diğer mirasçıların saklı paylarını hesaptan çıkarmak

Tenkis Davası Hakkında Sık Sorulan Sorular

Tenkis davası ne kadar sürede açılmalı?

Saklı payın zedelendiğini öğrenmeden itibaren 1 yıl içinde açılmalıdır. Her hâlde vasiyetlerde açılma tarihinden, diğer tasarruflarda ölümden itibaren 10 yıl geçince dava hakkı düşer.

Kardeşlerin saklı payı var mı?

Hayır. Yürürlükteki kanuna göre saklı paylı mirasçılar altsoy, anne-baba ve sağ kalan eştir.

Babam evi kardeşime bağışladı, tenkis isteyebilir miyim?

Bağış ölümden önceki son bir yıl içinde yapılmışsa veya saklı payları etkisiz kılma amacı açıkça belliyse tenkis istenebilir. Ayrıca tapuda satış gösterilmişse muris muvazaası davası da değerlendirilir.

Tenkis davasında hangi tarihteki değer esas alınır?

Terekenin ve kazandırmaların mirasbırakanın ölüm tarihindeki değeri esas alınır; bu değer bilirkişi incelemesiyle belirlenir.

Tenkis sonucunda taşınmazdan pay mı alırım, para mı?

Duruma göre değişir. Mal bölünemiyorsa davalıya, malı tutup değer farkını ödeme ya da malı verip değerini alma seçenekleri sunulabilir.

Arabulucuya gitmek zorunlu mu?

Hayır. Tenkis davası dava şartı arabuluculuk kapsamında değildir.

Hangi mahkemede açılır?

Asliye hukuk mahkemesinde, mirasbırakanın son yerleşim yerinde açılır.

Süreyi kaçırdım, hiç hakkım kalmadı mı?

Dava açma hakkı düşmüş olsa da, tasarruftan yararlanan kişi sizden bir şey talep ederse tenkisi savunma olarak ileri sürebilirsiniz.

İlgili Sayfalar

Tenkis davası ve saklı pay hesabı için Adana’da avukat desteği

Av. Aytaç ER Hukuk Bürosu – Reşatbey Mah. Günep Panorama İş Merk. B Blok No:801, 01960 Seyhan/Adana · 0532 113 15 08 · avaytacer@gmail.com · Online randevu

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya avukat–müvekkil ilişkisi niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihat değişebilir. Son güncelleme: 13.11.2026

Yorum Bırakın
Google Yorumları Tümünü Gör
Web sitemizdeki çerezleri (cookie) kullanıcı deneyimini artıran teknik özellikleri desteklemek için kullanıyoruz. Detaylı bilgi için tıklayınız.
Tamam
WhatsApp Destek Hattı
Google Yorumları