Sorularınız İçin Bizi Arayın: - 0532 113 15 08
Dil Seçimi
Menü
Sosyal Medya
Ara

Kısaca: Evliliğin iptali, kanunda sınırlı olarak sayılan sakatlıklar nedeniyle bir evliliğin mahkeme kararıyla sona erdirilmesidir. Mutlak butlan sebepleri arasında evli olmak, ayırt etme gücünden yoksunluk, akıl hastalığı ve yakın hısımlık yer alır; yanılma, aldatma ve korkutma ise nisbi butlan sebebidir. Batıl bir evlilik, hâkim kararına kadar geçerli bir evliliğin bütün sonuçlarını doğurur.

Evliliğin İptali Davası Bir Bakışta

Yasal dayanak4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 145–160
Mutlak butlan sebepleriEvlenme sırasında evli olmak, sürekli sebeple ayırt etme gücünden yoksunluk, evlenmeye engel akıl hastalığı, evlenmeye engel hısımlık (m. 145)
Nisbi butlan sebepleriGeçici ayırt etme gücü kaybı, yanılma, aldatma, korkutma ve yasal temsilcinin izninin alınmaması (m. 148–153)
Mutlak butlan davasıCumhuriyet savcısı tarafından resen açılır; ilgisi olan herkes de açabilir (m. 146)
Nisbi butlanda süreİptal sebebinin öğrenildiği veya korkunun etkisinin kalktığı tarihten itibaren 6 ay, her hâlde evlenmeden itibaren 5 yıl (m. 152)
Butlanı gerektirmeyen hâllerBekleme süresine uymama ve şekil kurallarına uymama (m. 154–155)
SonuçBatıl evlilik ancak hâkim kararıyla sona erer; o ana kadar geçerli evliliğin bütün sonuçlarını doğurur (m. 156)
Görevli mahkemeAile mahkemesi; yetki ve yargılama usulünde boşanma hükümleri uygulanır (m. 160)
Evliliğin iptali davası mutlak ve nisbi butlan sebepleri infografiği
İptal davasında ilk adım, sebebin mutlak mı nisbi butlan mı olduğunun belirlenmesidir.

Mutlak Butlan Sebepleri

Mutlak butlan, kamu düzenini ilgilendiren ağır sakatlık hâllerinde söz konusu olur. Kanun bu sebepleri dört başlıkta sayar (m. 145):

  • Evlenme sırasında evli bulunmak: Mevcut evliliği sona ermeden yapılan ikinci evlilik mutlak butlanla batıldır.
  • Sürekli bir sebeple ayırt etme gücünden yoksunluk: Eşlerden birinin evlenme sırasında ayırt etme gücüne sahip olmaması.
  • Evlenmeye engel olacak derecede akıl hastalığı: Akıl hastalarının evlenebilmesi, tıbbi sakınca bulunmadığının resmî sağlık kurulu raporuyla anlaşılmasına bağlıdır (m. 133).
  • Evlenmeye engel hısımlık: Üstsoy ile altsoy, kardeşler, amca-dayı-hala-teyze ile yeğenler arasında; kayın hısımlığında evlilik sona ermiş olsa bile eşlerden biri ile diğerinin üstsoyu veya altsoyu arasında; evlat edinen ile evlatlık veya bunlardan biri ile diğerinin altsoyu ve eşi arasında (m. 129).

Mutlak butlan davası Cumhuriyet savcısı tarafından resen açılır; ilgisi olan herkes de bu davayı açabilir (m. 146). Sona ermiş bir evliliğin mutlak butlanı savcı tarafından resen dava edilemez, ancak her ilgili bunun karar altına alınmasını isteyebilir (m. 147). Mutlak butlan davasında kural olarak hak düşürücü süre yoktur.

Yurt dışında yapılan ve Türk hukukunun tanıyabileceği nitelikte olmayan evlilikler bakımından da bu kurallar önem taşır: yabancı hukuka göre geçerli olsa bile birden çok kişiyle evliliğe izin veren düzenlemeler Türk kamu düzenine açıkça aykırı kabul edilmektedir.

Nisbi Butlan Sebepleri ve Süreler

Nisbi butlan, yalnızca belirli kişilerin ve belirli süreler içinde ileri sürebileceği sakatlık hâlleridir. Dava açılmazsa evlilik geçerli olmaya devam eder.

SebepKim dava açabilir?Madde
Geçici ayırt etme gücü kaybıEvlenme sırasında geçici bir sebeple ayırt etme gücünden yoksun olan eşm. 148
YanılmaEvlenmeyi hiç istemediği veya o kişiyle evlenmeyi düşünmediği hâlde yanılan; eşinde bulunmaması birlikte yaşamayı çekilmez kılacak önemli nitelikte yanılan eşm. 149
AldatmaNamus ve onur hakkında aldatılan ya da kendisinin veya altsoyunun sağlığı için ağır tehlike oluşturan bir husus gizlenen eşm. 150
KorkutmaKendisinin veya yakınlarının hayatı, sağlığı, namus ve onuruna yönelik pek yakın ve ağır tehlike ile korkutularak evlenmeye razı edilen eşm. 151
Yasal temsilcinin izninin alınmamasıİzni alınmayan yasal temsilcim. 153

Nisbi butlan davalarında hak düşürücü süre kritiktir: dava açma hakkı, iptal sebebinin öğrenildiği veya korkunun etkisinin ortadan kalktığı tarihten başlayarak altı ay ve her hâlde evlenmenin üzerinden beş yıl geçmekle düşer (m. 152).

Küçük veya kısıtlı, yasal temsilcisinin izni olmadan evlenmişse; bu kişi sonradan on sekiz yaşını doldurarak ergin olur, kısıtlı olmaktan çıkar veya kadın gebe kalırsa evlenmenin iptaline karar verilemez (m. 153). Ayrıca kanun iki durumu açıkça butlan sebebi saymaz: kadının bekleme süresi bitmeden evlenmesi ve evlendirmeye yetkili memur önünde yapılmış bir evlilikte diğer şekil kurallarına uyulmaması (m. 154–155).

İptalin Sonuçları ve Yargılama

Batıl bir evlilik ancak hâkimin kararıyla sona erer. Mutlak butlan hâlinde bile evlenme, hâkimin kararına kadar geçerli bir evliliğin bütün sonuçlarını doğurur (m. 156). Bu kural, iptal davasının boşanmadan farkını en iyi gösteren hükümdür.

KonuKural
ÇocuklarButlanına karar verilen evlilikten doğan çocuklar, ana ve baba iyiniyetli olmasa bile evlilik içinde doğmuş sayılır; çocuklarla ana baba arasındaki ilişkilere boşanma hükümleri uygulanır (m. 157).
İyiniyetli eşEvlenirken iyiniyetli olan eş, bu evlenmeyle kazandığı kişisel durumunu korur (m. 158).
Mal rejimi, tazminat, nafaka, soyadıBu konularda boşanmaya ilişkin hükümler uygulanır (m. 158).
MirasçılarButlan davası açma hakkı mirasçılara geçmez; ancak açılmış davayı sürdürebilirler. İyiniyetli olmadığı anlaşılan sağ kalan eş yasal mirasçı olamaz (m. 159).
Yetki ve usulEvlenmenin butlanı davasında yetki ve yargılama usulü bakımından boşanmaya ilişkin hükümler uygulanır (m. 160).

Uygulamada dikkat edilmesi gereken bir diğer nokta vekâletnamedir: evliliğin iptali davasının takibi için özel yetki içeren vekâletname gerekir. Bu yetkiyi içermeyen vekâletnameyle yürütülen dosyalarda eksikliğin tamamlanması istenir. Ayrıca nüfus kaydındaki hatalı tescilin düzeltilmesi gereken hâllerde, iptal davası yerine nüfus kaydının düzeltilmesi davasının açılması gerekebilir; bu ayrım baştan doğru yapılmalıdır.

Emsal Yargıtay Kararları

Aşağıdaki kararlar konuya ışık tutması için seçilmiştir; özetler künye korunarak ve kişisel veriler çıkarılarak sadeleştirilmiştir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2025/5548, K. 2026/4435, T. 21.04.2026

Konu: Yabancı hukuka göre yapılan ve Türk hukukunun tanıyabileceği nitelikte bulunmayan ikinci evlilik; eşlerden birinin evlenme sırasında evli olmasının mutlak butlan sebebi oluşturması.

Sonuç: Kararda, birden çok kişiyle evlenmeye izin veren yabancı hukuk hükmünün Türk kamu düzenine açıkça aykırı olduğu belirtilmiş; dosya oy çokluğuyla karara bağlanmıştır.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2026/2612, K. 2026/3156, T. 25.03.2026

Konu: Evliliğin iptali davasında, tarafların vekillerinin dosyada özel yetki içeren vekâletnamelerinin bulunmaması.

Sonuç: Daire, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 77. maddesi uyarınca gerekli usul işlemleri tamamlandıktan sonra dosyanın temyiz incelemesi için gönderilmesi gerektiğine karar vermiştir.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2025/4550, K. 2026/1972, T. 08.04.2026

Konu: Vekilin hesap verme yükümlülüğüne aykırılıktan doğan tazminat davasında, taraflar arasındaki evliliğin mutlak butlanla iptaline ilişkin dosyanın bekletici mesele yapılmaması itirazı.

Sonuç: Daire, temyiz edilen kararı belirtilen gerekçelerle onamıştır.

Evliliğin İptali Davası Hakkında Sık Sorulan Sorular

Evliliğin iptali ile boşanma arasındaki fark nedir?

Boşanma, geçerli bir evliliğin kanunda sayılan sebeplerle sona erdirilmesidir. İptal ise evlenme anındaki bir sakatlığa dayanır. Buna rağmen batıl evlilik de hâkim kararına kadar geçerli bir evliliğin bütün sonuçlarını doğurur.

Evli olduğu hâlde yeniden evlenen kişinin evliliği ne olur?

Evlenme sırasında evli bulunmak mutlak butlan sebebidir. Bu evlilik ancak mahkeme kararıyla sona erer ve dava Cumhuriyet savcısı tarafından resen açılabileceği gibi ilgisi olan herkes tarafından da açılabilir.

Aldatılarak yapılan evlilik iptal edilir mi?

Eşin namus ve onuru hakkında aldatılarak evlenmeye razı edilen ya da kendisinin veya altsoyunun sağlığı için ağır tehlike oluşturan bir husus gizlenen eş, evlenmenin iptalini dava edebilir. Bu bir nisbi butlan sebebidir ve süreye tabidir.

İptal davasında süre ne kadardır?

Nisbi butlan davalarında dava açma hakkı, iptal sebebinin öğrenildiği veya korkunun etkisinin ortadan kalktığı tarihten itibaren altı ay ve her hâlde evlenmenin üzerinden beş yıl geçmekle düşer.

Bekleme süresine uymadan evlenen kadının evliliği iptal edilir mi?

Hayır. Kanun açıkça, kadının bekleme süresi bitmeden evlenmesinin evlenmenin butlanını gerektirmeyeceğini düzenlemiştir.

İptal edilen evlilikten doğan çocukların durumu ne olur?

Butlanına karar verilen evlilikten doğan çocuklar, ana ve baba iyiniyetli olmasa bile evlilik içinde doğmuş sayılır. Çocuklarla ana baba arasındaki ilişkilere boşanmaya ilişkin hükümler uygulanır.

İptal hâlinde nafaka ve tazminat istenebilir mi?

Evet. Mal rejiminin tasfiyesi, tazminat, nafaka ve soyadı konularında boşanmaya ilişkin hükümler uygulanır. Evlenirken iyiniyetli olan eş, bu evlenmeyle kazandığı kişisel durumunu korur.

İptal davasını mirasçılar açabilir mi?

Evlenmenin butlanını dava etme hakkı mirasçılara geçmez; ancak mirasçılar açılmış olan davayı sürdürebilirler. Evlenme sırasında iyiniyetli olmadığı anlaşılan sağ kalan eş yasal mirasçı olamaz.

İptal davası hangi mahkemede açılır?

Dava aile mahkemesinde açılır. Yetki ve yargılama usulü bakımından boşanmaya ilişkin hükümler uygulanır.

İlgili Sayfalar

Evliliğin iptali davaları için Adana’da avukat desteği

Av. Aytaç ER Hukuk Bürosu – Reşatbey Mah. Günep Panorama İş Merk. B Blok No:801, 01960 Seyhan/Adana · 0532 113 15 08 · avaytacer@gmail.com · Online randevu

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya avukat–müvekkil ilişkisi niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihat değişebilir. Son güncelleme: 11.11.2026

Yorum Bırakın
Google Yorumları Tümünü Gör
Web sitemizdeki çerezleri (cookie) kullanıcı deneyimini artıran teknik özellikleri desteklemek için kullanıyoruz. Detaylı bilgi için tıklayınız.
Tamam
WhatsApp Destek Hattı
Google Yorumları