Sorularınız İçin Bizi Arayın: - 0532 113 15 08
Dil Seçimi
Menü
Sosyal Medya
Ara

Kısaca: Haksız fiil, kusurlu ve hukuka aykırı bir davranışla başkasına zarar vermektir. Zarar gören; tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücü kaybı gibi maddi zararlarını ve koşulları varsa manevi tazminatı isteyebilir. Dava, zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren 2 yıl ve her hâlde fiil tarihinden itibaren 10 yıl içinde açılmalıdır; fiil suç oluşturuyorsa daha uzun olan ceza zamanaşımı uygulanır.

Haksız Fiil Sebebiyle Tazminat Bir Bakışta

Yasal dayanak6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 49–76
UnsurlarHukuka aykırı fiil, kusur, zarar ve illiyet (nedensellik) bağı
İspat yüküZarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispatla yükümlüdür (m. 50)
Görevli mahkemeAsliye hukuk mahkemesi (uyuşmazlığın niteliğine göre iş, tüketici veya ticaret mahkemesi)
ZamanaşımıÖğrenmeden itibaren 2 yıl, her hâlde fiil tarihinden itibaren 10 yıl; fiil suç oluşturuyorsa ceza zamanaşımı (m. 72)
Faiz başlangıcıHaksız fiilde borçlu, fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşmüş sayılır (m. 117)
Manevi tazminatBedensel zararda zarar görene; ağır bedensel zarar veya ölümde yakınlarına da hükmedilebilir (m. 56)
Ceza davasıyla ilişkiHukuk hâkimi, ceza hâkiminin beraat kararı ve kusur değerlendirmesiyle bağlı değildir (m. 74)
Haksız fiil sebebiyle tazminat davası şartları ve zamanaşımı infografiği
Haksız fiil sorumluluğu için dört unsurun bir arada bulunması gerekir.

Haksız Fiil Sorumluluğunun Şartları

Türk Borçlar Kanunu’nun 49. maddesi temel kuralı koyar: kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de bu zararı gidermekle yükümlüdür.

  • Hukuka aykırı fiil: Yaralama, mala zarar verme, hakaret, güven ihlali, trafik kuralı ihlali gibi hukuk düzeninin koruduğu bir değeri ihlal eden davranışlardır. Meşru savunma, zorunluluk hâli ve zarar görenin geçerli rızası hukuka aykırılığı ortadan kaldırabilir.
  • Kusur: Kast ya da ihmal biçiminde olabilir. Kusurun ağırlığı tazminatın miktarını etkiler.
  • Zarar: Malvarlığında meydana gelen azalma (maddi zarar) ve kişilik değerlerindeki ihlalden doğan elem ve üzüntü (manevi zarar).
  • İlliyet bağı: Fiil ile zarar arasında uygun nedensellik bulunmalıdır. Mücbir sebep, zarar görenin ağır kusuru veya üçüncü kişinin ağır kusuru bu bağı kesebilir.

Zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak zararı hakkaniyete uygun biçimde belirler (m. 50/2). Zarar gören zararın doğmasında veya artmasında etkili olmuşsa hâkim tazminatı indirebilir, hatta tamamen kaldırabilir (m. 52). Bu, uygulamada “müterafik kusur indirimi” olarak anılır.

Kusursuz Sorumluluk Hâlleri

Bazı durumlarda tazminat sorumluluğu için kusur aranmaz. Bu hâllerde sorumlu kişi, kendi kusuru bulunmasa bile zararı gidermekle yükümlüdür.

Sorumluluk türüKim sorumlu?Madde
Hakkaniyet sorumluluğuAyırt etme gücü bulunmayan kişi; hakkaniyet gerektiriyorsa zararın tamamı veya bir kısmım. 65
Adam çalıştıranın sorumluluğuÇalışanın, işin yapılması sırasında üçüncü kişilere verdiği zarardan işverenm. 66
Hayvan bulunduranın sorumluluğuHayvanın bakım ve yönetimini üstlenen kişim. 67
Yapı malikinin sorumluluğuBina ve yapı eserinin maliki; yapım bozukluğu veya bakım eksikliğinden doğan zararm. 69
Tehlike sorumluluğuÖnemli ölçüde tehlike arz eden işletmenin sahibi ve işletenim. 71

Adam çalıştıran ve hayvan bulunduran, gerekli özeni gösterdiğini ispat ederek sorumluluktan kurtulabilir; buna karşılık tehlike sorumluluğunda ve yapı malikinin sorumluluğunda kurtuluş kanıtı getirilmesi mümkün değildir. Bu nedenle davalının kim olduğu ve hangi sorumluluk türüne dayanıldığı, davanın kaderini belirler.

Zamanaşımı: İki Yıl, On Yıl ve Ceza Zamanaşımı

Haksız fiil davalarında en sık karşılaşılan risk zamanaşımıdır. Kural, tazminat isteminin zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğramasıdır (m. 72).

Süre türüKural
Kısa süreZararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren 2 yıl
Uzun süreFiilin işlendiği tarihten itibaren 10 yıl
Ceza zamanaşımıFiil aynı zamanda suç oluşturuyor ve ceza kanunları daha uzun bir zamanaşımı öngörüyorsa, bu daha uzun süre uygulanır
Rücu istemiTazminatın tamamının ödendiği ve birlikte sorumlunun öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl, her hâlde ödeme tarihinden itibaren 10 yıl (m. 73)
Zarar sonradan belirlenebiliyorsaBedensel zararın kapsamı karar sırasında tam belirlenemiyorsa hâkim, kesinleşmeden itibaren 2 yıl içinde hükmü değiştirme yetkisini saklı tutabilir (m. 75)

Ceza zamanaşımının uygulanabilmesi için failin ceza davasında mahkûm edilmiş olması şart değildir; fiilin suç niteliği taşıması yeterlidir. Uygulamada, tıbbi uygulama hatası gibi hem sözleşme hem haksız fiil sorumluluğunun birlikte gündeme geldiği dosyalarda, eylemin suç oluşturması hâlinde ceza zamanaşımının uygulandığı kabul edilmektedir.

Davada Dikkat Edilecek Noktalar

  • Zarar kalemleri ayrı ayrı yazılmalıdır. Tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücü kaybı ve ekonomik geleceğin sarsılması farklı hesaplamalara tabidir (m. 54).
  • Belgeler erken toplanmalıdır. Hastane kayıtları, fatura ve reçeteler, bilirkişi ve kusur raporları, kolluk tutanakları ve tanık bilgileri zaman geçtikçe ulaşılması zorlaşan delillerdir.
  • Ceza dosyası takip edilmelidir. Ceza dosyasındaki kusur tespitleri ve kesinleşen maddi vakıalar hukuk davasında önemli bir dayanaktır; ancak beraat kararı hukuk hâkimini bağlamaz.
  • Faiz doğru istenmelidir. Haksız fiilde temerrüt fiil tarihinde oluştuğundan faiz bu tarihten itibaren istenebilir; dilekçede açıkça talep edilmezse hükmedilmez.
  • Dava türü doğru kurulmalıdır. Belirsiz alacak davasını düzenleyen HMK m. 107, 16 Temmuz 2026 tarihli 7589 sayılı Kanun’la yürürlükten kaldırılmıştır. Talep kısmi dava olarak açılabilir ve HMK m. 109/4 uyarınca aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere tahkikatın sonuna kadar artırılabilir.
  • Müteselsil sorumluluk değerlendirilmelidir. Birden fazla kişinin birlikte zarara yol açtığı hâllerde davanın hepsine yöneltilmesi tahsil imkânını artırır.

Emsal Yargıtay Kararları

Aşağıdaki kararlar konuya ışık tutması için seçilmiştir; özetler künye korunarak ve kişisel veriler çıkarılarak sadeleştirilmiştir.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2026/5767, K. 2026/3913, T. 18.06.2026

Konu: Tıbbi uygulama hatasından doğan tazminat davasında, vekâlet sözleşmesine ilişkin beş yıllık zamanaşımı yerine ceza zamanaşımının uygulanıp uygulanmayacağı.

Sonuç: Kararda, doktorun eyleminin haksız fiili de içerdiği ve hakkında mahkûmiyet kararı verildiği gözetilerek, tazminat davası cezayı gerektiren bir eylemden kaynaklandığından ceza zamanaşımının uygulanacağı ve davanın zamanaşımına uğramadığı sonucuna varılmıştır.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2026/5730, K. 2026/3929, T. 18.06.2026

Konu: Aynı nitelikteki bir tıbbi uygulama hatası dosyasında zamanaşımı definin ve ıslahla artırılan tutar bakımından ileri sürülen itirazların değerlendirilmesi.

Sonuç: Kararda, maddi kaybın tam olarak öğrenilme anı ile ceza zamanaşımı birlikte değerlendirilerek zamanaşımı itirazı yerinde görülmemiştir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2026/3431, K. 2026/3151, T. 03.06.2026

Konu: Ödenen paraların iadesi istemiyle açılan davada ileri sürülen zamanaşımı ve hak düşürücü süre defileri.

Sonuç: Daire, uyuşmazlığı oy çokluğuyla karara bağlamış; karşı oyda, somut olayda zamanaşımı definin ileri sürülmesinin çelişkili davranış oluşturduğu belirtilmiştir.

Haksız Fiil Sebebiyle Tazminat Hakkında Sık Sorulan Sorular

Haksız fiil tazminatı için hangi şartlar aranır?

Hukuka aykırı bir fiil, kusur, zarar ve fiil ile zarar arasında illiyet bağı aranır. Kanunda sayılan kusursuz sorumluluk hâllerinde ise kusur şartı aranmaz.

Haksız fiilde zamanaşımı kaç yıldır?

Zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her hâlde fiil tarihinden itibaren 10 yıldır. Fiil aynı zamanda suç oluşturuyor ve ceza kanunlarında daha uzun bir zamanaşımı öngörülmüşse o süre uygulanır.

Ceza davası beraatle sonuçlanırsa tazminat alınamaz mı?

Alınabilir. Hukuk hâkimi, ceza hâkiminin beraat kararıyla ve kusur değerlendirmesiyle bağlı değildir. Ancak ceza mahkemesince kesinleşmiş maddi vakıa tespitleri hukuk davasında dikkate alınır.

Manevi tazminat hangi hâllerde istenebilir?

Bedensel bütünlüğün zedelenmesi durumunda zarar görene; ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde ise ayrıca yakınlarına manevi tazminata hükmedilebilir. Kişilik hakkının zedelenmesi de bağımsız bir manevi tazminat sebebidir.

Zararın miktarı tam ispat edilemezse ne olur?

Hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler.

Zarar görenin kusuru tazminatı etkiler mi?

Evet. Zarar gören, zararın doğmasında veya artmasında etkili olmuşsa hâkim tazminatı indirebilir, bazı hâllerde tamamen kaldırabilir.

Haksız fiilde faiz ne zaman başlar?

Haksız fiilde borçlu, fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşmüş sayılır. Bu nedenle faiz, ayrıca ihtara gerek olmaksızın fiil tarihinden itibaren istenebilir.

Haksız fiil davası hangi mahkemede açılır?

Kural olarak asliye hukuk mahkemesinde açılır. Uyuşmazlık iş ilişkisinden, tüketici işleminden veya ticari ilişkiden kaynaklanıyorsa ilgili özel görevli mahkeme yetkilidir.

İşverenin çalışanının verdiği zarardan sorumluluğu var mıdır?

Evet. Adam çalıştıran, çalışanın işin yapılması sırasında başkalarına verdiği zararı gidermekle yükümlüdür. Seçme, talimat verme, gözetim ve denetimde gerekli özeni gösterdiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilir.

İlgili Sayfalar

Haksız fiil nedeniyle maddi ve manevi tazminat davaları için Adana’da avukat desteği

Av. Aytaç ER Hukuk Bürosu – Reşatbey Mah. Günep Panorama İş Merk. B Blok No:801, 01960 Seyhan/Adana · 0532 113 15 08 · avaytacer@gmail.com · Online randevu

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya avukat–müvekkil ilişkisi niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihat değişebilir. Son güncelleme: 11.11.2026

Yorum Bırakın
Google Yorumları Tümünü Gör
Web sitemizdeki çerezleri (cookie) kullanıcı deneyimini artıran teknik özellikleri desteklemek için kullanıyoruz. Detaylı bilgi için tıklayınız.
Tamam
WhatsApp Destek Hattı
Google Yorumları