Sorularınız İçin Bizi Arayın: - 0532 113 15 08
Dil Seçimi
Menü
Sosyal Medya
Ara

Kısaca: Türk Ceza Kanunu’nun 76-80. maddeleri “uluslararası suçlar” başlığı altında beş suç tipini düzenler: soykırım, insanlığa karşı suçlar, bu suçlar için örgüt kurma, göçmen kaçakçılığı ve insan ticareti. Uygulamada mahkemelerin önüne en sık gelenler göçmen kaçakçılığı (TCK 79) ve insan ticareti (TCK 80) dosyalarıdır; ikisi de şikâyete bağlı değildir ve uzlaştırma kapsamı dışındadır.

Uluslararası Suçlar Bir Bakışta

BaşlıkBilgi
Yasal dayanak5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.76, 77, 78, 79 ve 80
Soruşturma usulüTamamı resen soruşturulur; şikâyetten vazgeçme davayı düşürmez
UzlaştırmaUygulanmaz
Görevli mahkemeGöçmen kaçakçılığının temel hâlinde asliye ceza; soykırım, insanlığa karşı suçlar ve insan ticaretinde ağır ceza mahkemesi
ZamanaşımıTCK 76, 77 ve 78’de zamanaşımı işlemez; TCK 79 ve 80’de olağan dava zamanaşımı 15 yıldır
Ek sonuçlarSuçta kullanılan aracın müsaderesi, tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbiri, yabancı sanık bakımından idari sınır dışı süreci
Göçmen kaçakçılığı ve insan ticareti soruşturmasının aşamaları: yakalama, ifade, tutukluluk incelemesi, iddianame, yargılama ve kanun yolu
Göçmen kaçakçılığı ve insan ticareti soruşturmasının aşamaları: yakalama, ifade, tutukluluk incelemesi, iddianame, yargılama ve kanun yolu

Uluslararası Suçlar Nelerdir? Madde Madde Cezalar

Bu suçların ortak özelliği, yalnızca tek bir kişiyi değil insanlık onurunu ve uluslararası toplumun düzenini hedef almalarıdır. Bu nedenle kanun koyucu ağır yaptırımlar öngörmüş, ilk üç suçta zamanaşımını tümüyle kaldırmıştır.

SuçMaddeÖngörülen cezaÖne çıkan özellik
SoykırımTCK 76Ağırlaştırılmış müebbet hapisBir planın icrası ve grubu yok etme kastı aranır; zamanaşımı işlemez
İnsanlığa karşı suçlarTCK 77Kasten öldürme hâlinde ağırlaştırılmış müebbet; diğer fiillerde 8 yıldan az olmamak üzere hapisSiyasal, felsefi, ırki veya dini saiklerle sistemli işlenme şartı
Bu suçlar için örgütTCK 78Kuran ve yöneten 10-15 yıl; üye 5-10 yıl hapisZamanaşımı işlemez
Göçmen kaçakçılığıTCK 795 yıldan 8 yıla kadar hapis ve 1.000-10.000 gün adli para cezasıTeşebbüste kalsa da tamamlanmış gibi cezalandırılır
İnsan ticaretiTCK 808 yıldan 12 yıla kadar hapis ve 10.000 güne kadar adli para cezasıAraç fiil varsa mağdurun rızası geçersizdir

Göçmen Kaçakçılığı Suçu (TCK 79) Hangi Hareketlerle Oluşur?

Suçun oluşması için failin doğrudan veya dolaylı bir maddi menfaat elde etme amacıyla hareket etmesi gerekir. Para almadan, salt insani saikle yapılan yardım bu maddeye girmez. Kanunda sayılan seçimlik hareketler şunlardır:

  • Bir yabancıyı yasal olmayan yoldan Türkiye’ye sokmak
  • Ülkeye girmiş yabancının Türkiye’de kalmasına imkân sağlamak (barındırma, kayıt dışı çalıştırma gibi)
  • Türk vatandaşının veya yabancının yasal olmayan yoldan yurt dışına çıkmasına imkân sağlamak

Kanun, bu suçu teşebbüs aşamasında kalsa bile tamamlanmış sayar. Bu yüzden göçmenleri taşıyan araç sınıra varmadan durdurulduğunda dahi teşebbüs indirimi uygulanmaz. Mağdurların hayatı tehlikeye atılmış veya onur kırıcı muameleye uğratılmışsa ceza yarısından üçte ikisine kadar; suç birden çok kişiyle birlikte işlenmişse yarısına kadar, bir örgütün faaliyeti kapsamında işlenmişse yarısından bir katına kadar artırılır.

İnsan Ticareti Suçu (TCK 80) ve Göçmen Kaçakçılığından Farkı

İnsan ticaretinde amaç sınır geçirmek değil, kişiyi sömürmektir. Fail; cebir, tehdit, baskı, hile, nüfuzu kötüye kullanma veya çaresizlikten yararlanma yoluyla bir kişiyi tedarik eder, kaçırır, sevk eder ya da barındırır ve bunu zorla çalıştırma, hizmet ettirme, fuhuş yaptırma, esarete tabi kılma veya organ temini amacıyla yapar. Mağdur 18 yaşından küçükse araç fiillerden hiçbiri kullanılmamış olsa bile suç oluşur.

ÖlçütGöçmen kaçakçılığı (TCK 79)İnsan ticareti (TCK 80)
Failin amacıGeçiş veya kalış karşılığı menfaatKişinin emeğinden, bedeninden sömürü
Kişinin rızasıGöçmen genellikle kendi isteğiyle anlaşırRıza, araç fiil varsa hukuken geçersizdir
Sınır aşmaZorunlu unsurŞart değil; ülke içinde de işlenir
Temel hapis cezası5-8 yıl8-12 yıl
Görevli mahkemeAsliye ceza (temel hâl)Ağır ceza

Soruşturma ve Kovuşturmada Dikkat Edilecek Noktalar

Bu dosyalarda deliller çoğunlukla telefon kayıtları, HTS dökümleri, para transferleri, araç takip verileri ve göçmenlerin beyanlarından oluşur. Savunma açısından üç soru belirleyicidir: sanığın menfaat sağlama amacı ispatlanabiliyor mu, taşınan kişilerin yabancı ve düzensiz durumda olduğunu biliyor muydu, eylem asli faillik mi yoksa yardım etme düzeyinde mi kaldı?

Şoför, tekne sahibi, ev sahibi veya işveren konumundaki kişilerin “bilmeden” suça karıştığı iddiası sık görülür. Kast yoksa suç oluşmaz; bu nedenle ilk ifadeden itibaren avukat eşliğinde hareket edilmesi, sonradan telafisi güç hataları önler. Alt sınırı beş yıl olan cezada takdiri indirim uygulansa bile sonuç ceza iki yılın üzerinde kaldığından hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve erteleme kural olarak gündeme gelmez.

Emsal Yargıtay Kararları

Aşağıdaki özetler, kararların künyesi korunarak ve kişisel veriler çıkarılarak büromuzca sadeleştirilmiştir; her dosya kendi koşulları içinde değerlendirilir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, K. 2019/378

Konu: Göçmenlerin otobüslerle iç bölgelere nakledildiği organizasyonda, diğer sanıklarla iş bölümü ve telefon trafiği içinde hareket eden sanığın konumu.

Sonuç: Eylem üzerinde ortak hâkimiyet kurulduğundan sanık yardım eden değil müşterek fail sayılmıştır.

Yargıtay 4. Ceza Dairesi, E. 2021/30015, K. 2022/18355

Konu: Kendi vatandaşı olduğu ülkeye dönmek isteyen yabancıların sanıkla anlaşarak yola çıkması.

Sonuç: Kişinin kendi ülkesine gitmesi hâlinde suçun unsurları oluşmaz; mahkûmiyet yerine beraat kararı verilmesi gerektiğinden hüküm bozulmuştur.

Yargıtay 4. Ceza Dairesi, E. 2023/7, K. 2023/18865

Konu: Ülkeye yasa dışı girdiğini bildiği yabancıları kayıt dışı çalıştırarak kazanç sağlayan işverenin sorumluluğu.

Sonuç: Bilerek istihdam, “ülkede kalmasına imkân sağlama” kapsamında görülmüş ve TCK 79/1-a’dan verilen mahkûmiyet hukuka uygun bulunmuştur.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2021/417, K. 2022/618

Konu: Mağdurun pasaportunu alıp günlerce alıkoyan ve fuhşa yöneltmeye çalışan sanığın eyleminin nitelendirilmesi.

Sonuç: Alıkoyma ile fuhşa yöneltme birbirinden koparılmadan, insan ticareti suçunun unsurları yönünden birlikte değerlendirilmelidir.

Yargıtay 4. Ceza Dairesi, E. 2021/41598, K. 2022/13312

Konu: İnsan ticareti ve fuhuş yanında ayrıca kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan da ceza verilmesi.

Sonuç: Hürriyetten yoksun bırakma insan ticaretinin unsuru olduğundan ayrıca cezalandırılamaz; hüküm bu yönden bozulmuştur.

Uluslararası Suçlar Hakkında Sık Sorulan Sorular

Göçmen kaçakçılığının cezası kaç yıldır?

Temel hâlde 5 yıldan 8 yıla kadar hapis ve bin günden on bin güne kadar adli para cezasıdır. Hayati tehlike, onur kırıcı muamele, birlikte işleme veya örgüt faaliyeti varsa ceza ayrıca artırılır.

Göçmenleri taşırken sınıra varmadan yakalanan kişi teşebbüsten mi ceza alır?

Hayır. Kanun bu suç bakımından teşebbüsü tamamlanmış suç gibi cezalandırır; bu nedenle teşebbüs indirimi yapılmaz.

Kaçak göçmeni işyerinde çalıştırmak suç mudur?

Kişinin ülkeye yasa dışı girdiğini bilerek ve kazanç amacıyla çalıştırılması, Yargıtay tarafından ülkede kalmaya imkân sağlama olarak değerlendirilmektedir. Bilmeden çalıştırma hâlinde ise kast bulunmadığından ceza sorumluluğu doğmaz; ayrıca idari para cezası gündeme gelebilir.

Göçmenin kendisi bu suçtan yargılanır mı?

Göçmen bu suçun faili değildir. Hakkında ceza davası değil, yabancılar mevzuatı uyarınca idari işlemler yürütülür.

Göçmen kaçakçılığında kullanılan araç geri alınır mı?

Suçta kullanılan araç kural olarak müsadere edilir. Araç, suçtan haberi olmayan iyi niyetli üçüncü kişiye aitse iadesi talep edilebilir; bunun için mülkiyetin ve iyi niyetin belgelerle ortaya konması gerekir.

İnsan ticareti suçunda mağdurun rızası sanığı kurtarır mı?

Cebir, tehdit, hile veya çaresizlikten yararlanma gibi araç fiiller kullanılmışsa rıza geçersizdir. Mağdur 18 yaşından küçükse araç fiil dahi aranmaz.

Bu suçlarda tutuksuz yargılanmak mümkün müdür?

Tutuklama zorunlu değildir; kaçma şüphesi, delil durumu ve sabit ikametgâh gibi ölçütlere göre karar verilir. Adli kontrol talebi ve tutukluluğa itiraz, dosyanın her aşamasında yapılabilir.

Soykırım ve insanlığa karşı suçlar zamanaşımına uğrar mı?

Hayır. TCK 76, 77 ve 78. maddelerdeki suçlarda zamanaşımı işlemez.

İlgili Sayfalar

Göçmen kaçakçılığı veya insan ticareti dosyanız için Adana’da ceza avukatı desteği

Av. Aytaç ER Hukuk Bürosu – Reşatbey Mah. Günep Panorama İş Merk. B Blok No:801, 01960 Seyhan/Adana · 0532 113 15 08 · avaytacer@gmail.com · Online randevu

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya avukat–müvekkil ilişkisi niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihat değişebilir. Son güncelleme: 10.11.2026

Yorum Bırakın
Google Yorumları Tümünü Gör
Web sitemizdeki çerezleri (cookie) kullanıcı deneyimini artıran teknik özellikleri desteklemek için kullanıyoruz. Detaylı bilgi için tıklayınız.
Tamam
WhatsApp Destek Hattı
Google Yorumları