Sorularınız İçin Bizi Arayın: - 0532 113 15 08
Dil Seçimi
Menü
Sosyal Medya
Ara

Kısaca: Mirasbırakanın ölüm tarihinde ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras kanunen reddedilmiş sayılır (TMK 605/2). Mirasçı bunu asliye hukuk mahkemesinde alacaklılara karşı açacağı tespit davasıyla ya da takibe itirazda savunma olarak ileri sürer. Yargıtay’a göre hükmen ret 3 aylık süreye bağlı değildir; ancak terekeyi sahiplenen mirasçı bu imkânı kaybedebilir.

Mirasın Hükmen Reddi Bir Bakışta

Yasal dayanakTMK 605/2, 610
Görevli mahkemeAsliye hukuk mahkemesi (değere bakılmaksızın)
DavalıTerekenin bilinen alacaklıları
SüreSüreye bağlı değil; gerçek ret için 3 ay ayrı
Ölçüt tarihMirasbırakanın ölüm tarihindeki aktif ve pasif
HarçTespit davası; maktu harç
Kaybettiren hâlTerekeyi sahiplenme, mallara el atma
Mirasın hükmen reddi davası borca batık tereke asliye hukuk mahkemesi süre
Mirasın hükmen reddi: borca batıklığın tespitinden alacaklılara karşı karara kadar.

Gerçek Ret ile Hükmen Ret Arasındaki Fark

Mirasçılar mirası iki yolla reddedebilir. Gerçek ret, mirasçının sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı beyanıdır ve kural olarak ölümün öğrenilmesinden itibaren 3 ay içinde yapılır. Hükmen ret ise bir beyan değil, kanunun kurduğu bir varsayımdır: ölüm tarihinde terekenin borca batık olduğu açıkça belliyse miras reddedilmiş sayılır. Mirasçı bu durumu sonradan mahkemeye tespit ettirir.

ÖzellikGerçek ret (TMK 605/1)Hükmen ret (TMK 605/2)
Nasıl yapılırSulh hukuk mahkemesine beyanAsliye hukukta tespit davası veya savunma
Süre3 ay (öğrenmeden itibaren)Süreye bağlı değil
Borca batıklık şartıAranmaz; herhangi bir nedenle reddedilebilirÖlüm tarihinde borca batıklık şart
Karşı tarafHasımsızTerekenin alacaklıları
İspat yüküBeyanın süresinde yapılması yeterliBorca batıklığı mirasçı ispatlar

Uygulamada 3 aylık süreyi kaçıran mirasçının elinde kalan en önemli yol hükmen ret davasıdır. Ancak bunun için terekenin gerçekten borca batık olması ve mirasçının terekeyi sahiplenmemiş olması gerekir.

Borca Batıklık Nasıl İspatlanır?

Mahkeme, mirasbırakanın ölüm tarihindeki tüm malvarlığını ve tüm borçlarını ayrı ayrı belirler. Yalnızca birkaç icra dosyası sunmak yetmez; terekede borcu karşılayacak bir taşınmaz, araç veya mevduat olup olmadığı da araştırılır. Değerler ölüm tarihine göre bilirkişiye hesaplatılır.

  • Tapu ve kadastro kayıtları ile taşınmazların ölüm tarihindeki değeri
  • Trafik tescil, banka, borsa ve şirket ortaklığı kayıtları
  • İcra takipleri, aciz belgeleri, kredi ve kredi kartı borçları
  • Vergi dairesi ve SGK kayıtları; varsa tanık beyanları

Borca batıklık her türlü delille ispatlanabilir. Mirasbırakan hakkında düzenlenmiş aciz belgesi güçlü bir delildir; ancak tek başına zorunlu değildir. Davanın sonunda borcun tereke değerini aştığı anlaşılırsa mirasın hükmen reddedildiği tespit edilir ve mirasçılar mirasbırakanın borçlarından kişisel olarak sorumlu tutulmaz.

Ret Hakkını Kaybettiren Davranışlar

Mirası reddetmeden önce terekeye ait işlere karışan, olağan yönetimi aşan işlem yapan veya mallarını gizleyen ya da kendine mal eden mirasçı mirası reddedemez (TMK 610). Bu kural hükmen ret davasında da sıkça tartışılır. Yargıtay her olayda davranışın amacına bakar: küçük ve borçtan habersiz yapılmış bir işlem ile terekenin tamamını benimsemek aynı sonucu doğurmaz.

DavranışRiskli mi?Not
Mirasbırakanın evinde oturmaya devam etmekDuruma göreAmacı ve süresi araştırılır
Cenaze giderini ödemek, evi korumakGenelde riskli değilOlağan yönetim sayılır
Terekedeki aracı veya taşınmazı satmakYüksek riskSahiplenme sayılabilir
Mirasbırakanın alacağını tahsil edip harcamakYüksek riskTerekeye el atma niteliğinde
Tapuda intikal yaptırıp üzerine almakRisk varSomut olaya göre değerlendirilir

Bu nedenle mirasbırakanın borçlu olduğu biliniyorsa, ölümden hemen sonra hiçbir malı kullanmadan veya satmadan önce durum değerlendirilmeli; mümkünse 3 ay içinde gerçek ret beyanı da ayrıca yapılmalıdır.

Dava Süreci ve İcra Takibine Karşı Savunma

Dava, terekenin bilinen alacaklılarına karşı açılır. Hasımsız açılan dilekçe hemen reddedilmez; mahkeme davacıya alacaklıları davaya dahil etmesi için süre verir. Yetkili mahkeme genel kurala göre davalının yerleşim yeridir. Dava tespit niteliğinde olduğundan harç ve vekalet ücreti maktu olarak hesaplanır.

Mirasçılar aleyhine icra takibi başlatılmışsa, mirasın hükmen reddedildiği ödeme emrine süresinde yapılacak itirazda da ileri sürülmelidir. Takip kesinleştikten sonra bu savunmanın etkisi zayıflar; bu yüzden tebliğ tarihleri dikkatle takip edilmelidir.

Emsal Yargıtay Kararları

Aşağıdaki özetler künye korunarak ve kişisel veriler çıkarılarak sadeleştirilmiştir; kararların tam metnine Yargıtay Karar Arama sisteminden ulaşılabilir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2020/241, K. 2022/1515, T. 15.11.2022

Konu: Mirasçılar, mirasbırakanın kefil olduğu kredi borcundan habersizken terekedeki bir taşınmazda küçük değerli bir payı satmıştı; alacaklı bunun mirasın sahiplenilmesi olduğunu ileri sürdü.

Sonuç: Kurul, borçtan habersiz yapılan küçük bir pay satışının terekeyi benimseme sayılamayacağını belirterek mirasın hükmen reddedildiğine ilişkin direnme kararını onadı.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2009/6082, K. 2009/9439, T. 12.05.2009

Konu: Mirasçıların hükmen ret talebinde, mirasbırakanın evinde oturmaları ve tarlalarını kullanmalarının ret hakkına etkisi tartışıldı.

Sonuç: Daire, hükmen redde ilişkin talebin süreye bağlı olmadığını, evde oturma ve arazi kullanımının her somut olayda kabul sayılmayacağını, kullanım amacının araştırılması gerektiğini belirtti.

Mirasın Hükmen Reddi Hakkında Sık Sorulan Sorular

3 aylık ret süresini kaçırdım, ne yapabilirim?

Terekenin ölüm tarihinde borca batık olduğu ispatlanabiliyorsa hükmen ret davası açılabilir. Bu dava süreye bağlı değildir; ancak terekeyi sahiplenmemiş olmanız gerekir.

Hükmen ret davası hangi mahkemede açılır?

Asliye hukuk mahkemesinde açılır. Gerçek ret beyanının alındığı sulh hukuk mahkemesi bu dava için görevli değildir.

Davayı kime karşı açmalıyım?

Mirasbırakanın bilinen alacaklılarına karşı. Banka, vergi dairesi, finans şirketi veya alacağını devralan varlık yönetim şirketi davalı gösterilir.

Babamın evinde oturuyorum, mirası kabul etmiş sayılır mıyım?

Tek başına evde oturmak her zaman kabul sayılmaz. Mahkeme oturmanın amacını, süresini ve evin tereke içindeki ağırlığını birlikte değerlendirir.

Borca batıklık hangi tarihe göre belirlenir?

Mirasbırakanın ölüm tarihine göre. Sonradan artan faiz veya değer değişimi borca batıklığı belirlemede esas alınmaz.

Alacaklı önce takip başlattıysa dava açmak gerekir mi?

Ödeme emrine süresinde itiraz ederek hükmen reddi savunma olarak ileri sürmek mümkündür. Bununla birlikte kalıcı çözüm için tespit davası açmak çoğu zaman daha güvenlidir.

Kardeşim mirası reddetmezse benim reddim geçerli olur mu?

Evet, ret kişiseldir ve diğer mirasçıları bağlamaz. Ancak en yakın yasal mirasçıların tamamı reddederse miras sulh hukuk mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir; bu ihtimal ayrıca değerlendirilmelidir.

Dava masrafı yüksek midir?

Tespit davası olduğu için harç ve vekalet ücreti maktu esasa göre belirlenir. Bilirkişi ve tebligat giderleri dosyanın kapsamına göre değişir.

İlgili Sayfalar

Mirasın hükmen reddi ve borca batık tereke için Adana’da avukat desteği

Av. Aytaç ER Hukuk Bürosu – Reşatbey Mah. Günep Panorama İş Merk. B Blok No:801, 01960 Seyhan/Adana · 0532 113 15 08 · avaytacer@gmail.com · Online randevu

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya avukat–müvekkil ilişkisi niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihat değişebilir. Son güncelleme: 13.11.2026

Yorum Bırakın
Google Yorumları Tümünü Gör
Web sitemizdeki çerezleri (cookie) kullanıcı deneyimini artıran teknik özellikleri desteklemek için kullanıyoruz. Detaylı bilgi için tıklayınız.
Tamam
WhatsApp Destek Hattı
Google Yorumları