Sorularınız İçin Bizi Arayın: - 0532 113 15 08
Dil Seçimi
Menü
Sosyal Medya
Ara

Kısaca: Men’i müdahale (el atmanın önlenmesi) davası, taşınmazına haksız olarak el atılan malikin bu müdahaleye son verilmesini istediği davadır (TMK m.683). Dava asliye hukuk mahkemesinde, taşınmazın bulunduğu yerde açılır; el atma sürdüğü sürece zamanaşımına uğramaz. Aynı davada yapının yıkımı (kal) ve geçmiş kullanım için ecrimisil de istenebilir.

Men’i Müdahale Davası Bir Bakışta

Yasal dayanakTMK m.683 (mülkiyetin içeriği), TMK m.995 vd. (zilyetlik)
Görevli mahkemeAsliye hukuk mahkemesi
Yetkili mahkemeTaşınmazın bulunduğu yer mahkemesi (HMK m.12, kesin yetki)
DavacıMalik, paydaş, kat maliki; sınırlı ayni hak sahibi kendi hakkı ölçüsünde
SüreEl atma devam ettikçe dava her zaman açılabilir
Birlikte istenebilenlerKal (yıkım), eski hâle getirme, ecrimisil
Alternatif yol3091 sayılı Kanun ile mülki amire başvuru (60 gün / 1 yıl)
Men’i müdahale el atmanın önlenmesi davası süreci adımları
Men’i müdahale davasında tespitten infaza kadar temel aşamalar

Men’i Müdahale Davası Kimler Tarafından ve Kime Karşı Açılır?

Mülkiyet hakkı, malike eşyasını hukuk düzeninin sınırları içinde dilediği gibi kullanma ve başkalarının haksız müdahalesini engelleme yetkisi verir. Bu yetkinin davadaki karşılığı men’i müdahale davasıdır. Davanın kabul edilmesi için üç unsurun birlikte bulunması gerekir: davacının taşınmaz üzerinde korunan bir hakkı olmalı, davalı bu taşınmaza fiilen el atmış olmalı ve el atmanın hukuki bir dayanağı bulunmamalıdır.

  • Tam malik: Tapuda adına kayıtlı kişi taşınmazın tamamı için dava açabilir.
  • Paydaş: Paylı mülkiyette her paydaş, üçüncü kişilerin el atmasına karşı tek başına dava açabilir; paydaşlar arasındaki uyuşmazlıklarda ise fiili kullanım ve taksim durumu ayrıca incelenir.
  • Elbirliği mülkiyeti (miras ortaklığı): Mirasçılardan biri, tüm terekeye yararına olacak şekilde dava açabilir; aksi hâlde terekeye temsilci atanması gerekebilir.
  • Kat maliki: Bağımsız bölümüne veya ortak yerlere yapılan müdahaleye karşı dava açabilir.

Davalı, taşınmaza fiilen el atan kişidir. El atma bir yapı, duvar, çit, ekim, araç park etme ya da taşınmazı kullanmayı engelleyen herhangi bir eylem olabilir. Kira veya izin gibi geçerli bir hukuki ilişkiye dayanan kullanım el atma sayılmaz; bu durumda önce o ilişkinin sona erdirilmesi gerekir.

Aynı Davada İstenebilecek Talepler

Men’i müdahale davası çoğu zaman tek başına açılmaz. El atma bir yapıyla gerçekleştiyse yapının kaldırılması, geçmiş kullanım için de tazminat istenir. Bu taleplerin aynı dilekçede birleştirilmesi, ayrı ayrı keşif ve bilirkişi masrafını önler.

TalepNe sağlar?Dikkat edilecek nokta
El atmanın önlenmesiMüdahalenin sona erdirilmesiEl atılan bölüm krokiyle belirlenmeli
Kal (yıkım)Taşınmaz üzerindeki yapı, duvar veya ağacın kaldırılmasıYapının değeri ve iyi niyet savunması değerlendirilir
Eski hâle getirmeBozulan zeminin, sınırın veya tesisatın düzeltilmesiMasraf bilirkişiyle hesaplanır
EcrimisilHaksız kullanım dönemi için tazminatKural olarak dava tarihinden geriye 5 yıl
TahliyeTaşınmazın boşaltılarak teslimiİlam icra dairesinde infaz edilir

Başkasının arazisine iyi niyetle yapı yapan kişi, yapının değeri arsanın değerinden açıkça fazla ise yapının kaldırılması yerine arazinin mülkiyetinin uygun bir bedel karşılığında kendisine verilmesini isteyebilir (TMK m.724). Bu savunma ileri sürüldüğünde dava, kal ile bedel karşılığı devir arasında bir değerlendirmeye dönüşür.

Davalının Sık Başvurduğu Savunmalar

Men’i müdahale davasında davalı çoğu zaman el atmayı inkâr etmez, ancak kullanımının haklı olduğunu ileri sürer. Mahkeme bu savunmaları tapu kayıtları, sözleşmeler ve keşif sonuçlarıyla birlikte değerlendirir.

  • Kira veya izin ilişkisi: Geçerli bir kira sözleşmesi ya da malikin izni varsa kullanım haksız sayılmaz; önce bu ilişkinin sona erdiği ispatlanmalıdır.
  • Harici satış: Resmî şekilde yapılmamış satışlar mülkiyeti geçirmez; ancak ödenen bedelin iadesi talebi, alıcıya bir tür hapis hakkı tanıyabilir.
  • Kazandırıcı zamanaşımı: Tapusuz veya tapu kaydından malikin anlaşılamadığı taşınmazlarda olağanüstü zamanaşımı şartları ileri sürülebilir; tapulu ve maliki belli taşınmazlarda bu savunma kural olarak sonuç doğurmaz.
  • İrtifak hakkı: Tapuya tescilli geçit veya mecra hakkı varsa, hak sınırları içindeki kullanım el atma değildir.
  • Sınır uyuşmazlığı: Taraflar sınırın yeri konusunda anlaşamıyorsa fen bilirkişisinin kadastro paftasını zemine uygulaması belirleyici olur.

Dava Süreci, Görevli Mahkeme ve Masraflar

Dava, değeri ne olursa olsun asliye hukuk mahkemesinde ve taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde açılır. Bu yetki kesindir; taraflar başka bir yer mahkemesini kararlaştıramaz. Dava değeri, el atılan bölümün değeri esas alınarak belirlenir ve harç bu değer üzerinden hesaplanır.

  • Keşif: Mahkeme taşınmaz başında keşif yapar; fen bilirkişisi el atılan bölümü ölçerek krokide gösterir.
  • Değer tespiti: İnşaat veya ziraat bilirkişisi el atılan alanın ve varsa yapının değerini belirler.
  • Tanık: El atmanın başlangıç tarihi, ecrimisil talebi için önem taşır.
  • Karar ve infaz: Kesinleşen karar icra dairesi aracılığıyla uygulanır; yıkım masrafı davalıdan tahsil edilebilir.

Dava şartı arabuluculuk, kat mülkiyetinden ve komşu hakkından (TMK m.737 vd.) kaynaklanan uyuşmazlıklar için öngörülmüştür (6325 s. Kanun m.18/B). Mülkiyete dayalı klasik el atmanın önlenmesi davası ayrıca bu listede sayılmaz. Ancak uyuşmazlık komşunun taşkın kullanımına veya bir kat malikinin ortak yere müdahalesine dayanıyorsa dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur; tereddüt varsa önce arabuluculuğa gitmek hak kaybını önler.

Dava mı, 3091 Sayılı Kanun ile İdari Başvuru mu?

Taşınmaz zilyetliğine yapılan saldırılar, mahkemeye gitmeden 3091 sayılı Kanun uyarınca vali veya kaymakamlığa başvurularak da durdurulabilir. Bu yol hızlıdır ancak mülkiyet uyuşmazlığını çözmez; yalnızca mevcut zilyetlik durumunu korur.

ÖlçütMen’i müdahale davası3091 sayılı Kanun başvurusu
MerciAsliye hukuk mahkemesiVali veya kaymakam
SüreEl atma sürdükçe her zamanÖğrenmeden itibaren 60 gün, her hâlde tecavüzden itibaren 1 yıl
KorunanMülkiyet hakkıFiili zilyetlik
İnceleme süresiKeşif ve bilirkişiyle aylar sürebilirSoruşturma en geç 15 gün içinde karara bağlanır
Sonucun kalıcılığıKesin hüküm oluştururMahkeme kararı ile değiştirilebilir

Uygulamada acil durumlarda önce idari yola başvurulup ardından mülkiyete dayalı dava açılması sık kullanılan bir yöntemdir. Yapı inşası sürerken mahkemeden ihtiyati tedbir istenmesi de yapının tamamlanmasını önleyerek sonradan yıkım ihtiyacını azaltır.

Men’i Müdahale Davası Hakkında Sık Sorulan Sorular

Men’i müdahale ile el atmanın önlenmesi aynı dava mıdır?

Evet. Men’i müdahale, el atmanın önlenmesi davasının eski kullanımdaki adıdır; ikisi de malikin haksız müdahaleye son verilmesini istediği aynı davayı ifade eder.

Men’i müdahale davası zamanaşımına uğrar mı?

Tapulu taşınmazlarda el atma sürdükçe dava açma hakkı devam eder. Geçmiş kullanım için istenen ecrimisil ise kural olarak dava tarihinden geriye beş yıl ile sınırlıdır.

Paydaş diğer paydaşa karşı dava açabilir mi?

Açabilir; ancak mahkeme önce paydaşlar arasında harici veya fiili bir taksim olup olmadığını araştırır. Payından az yer kullandığını ileri süren paydaş için çoğu zaman uygun yol ortaklığın giderilmesidir.

Komşunun duvarı arsama taştı, ne yapmalıyım?

Taşkın yapı için el atmanın önlenmesi ve kal istenebilir. Komşu hakkına dayalı uyuşmazlıklarda dava öncesi arabuluculuk zorunlu olduğundan önce arabulucuya başvurulmalıdır.

Davada harç nasıl hesaplanır?

Harç, el atılan bölümün dava tarihindeki değeri üzerinden nispi olarak hesaplanır. Ecrimisil talebi varsa onun tutarı da harca eklenir.

Dava ne kadar sürer?

Keşif ve bilirkişi incelemesi gerektiğinden ilk derece aşaması genellikle bir yılı bulabilir; istinaf ve temyiz süreci bu süreyi uzatır.

Yapı yapılırken durdurabilir miyim?

Evet. Dava ile birlikte ihtiyati tedbir istenirse mahkeme inşaatın durdurulmasına karar verebilir; ayrıca 3091 sayılı Kanun uyarınca kaymakamlığa başvurulabilir.

Kiracım kira bitti ama çıkmıyor, bu dava açılır mı?

Kira ilişkisi varsa önce kira hukukundaki tahliye yolları kullanılır. Kira sona erip kullanım hukuki dayanaktan yoksun kalırsa el atmanın önlenmesi ve ecrimisil gündeme gelebilir.

İlgili Sayfalar

Men’i müdahale ve kal davaları için Adana'da avukat desteği

Av. Aytaç ER Hukuk Bürosu – Reşatbey Mah. Günep Panorama İş Merk. B Blok No:801, 01960 Seyhan/Adana · 0532 113 15 08 · avaytacer@gmail.com · Online randevu

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya avukat–müvekkil ilişkisi niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihat değişebilir. Son güncelleme: 13.11.2026

Yorum Bırakın
Google Yorumları Tümünü Gör
Web sitemizdeki çerezleri (cookie) kullanıcı deneyimini artıran teknik özellikleri desteklemek için kullanıyoruz. Detaylı bilgi için tıklayınız.
Tamam
WhatsApp Destek Hattı
Google Yorumları