Sorularınız İçin Bizi Arayın: - 0532 113 15 08
Dil Seçimi
Menü
Sosyal Medya
Ara

Kısaca: Taşınmazından genel yola çıkmak için yeterli geçidi bulunmayan malik, Türk Medeni Kanunu’nun 747. maddesine göre tam bedel karşılığında komşularından geçit hakkı tanınmasını isteyebilir. Geçit, her iki tarafın yararı gözetilerek genel yola çıkmak için en uygun ve en az zarar verecek güzergahta kurulur ve mahkeme kararıyla tapuya irtifak hakkı olarak tescil edilir.

Zorunlu Geçit Hakkı Pratik Rehberi Bir Bakışta

Yasal dayanakTMK m.747 (komşuluk hukuku)
DavacıGenel yola yeterli bağlantısı olmayan taşınmazın maliki
DavalıGeçit kurulacak güzergahtaki komşu taşınmaz malikleri
Görevli mahkemeAsliye hukuk mahkemesi
Yetkili mahkemeTaşınmazın bulunduğu yer
BedelTam bedel; bilirkişi ile belirlenir
SonuçGeçit irtifakının tapuya tescili
zorunlu geçit hakkı davası şartları güzergah seçimi ve bedel tespiti
Zorunlu geçit hakkı davasında durum tespiti, güzergah, keşif, bedel ve tescil aşamaları

Zorunlu Geçit Hakkı Kimlere Tanınır?

Zorunlu geçit hakkı, mülkiyet hakkının komşular lehine sınırlandığı nadir hallerden biridir. Kanun, taşınmazından genel yola çıkamayan malikin mülkünü kullanamaz hale gelmesini önlemek için komşu taşınmazdan, bedelini ödemek şartıyla geçiş hakkı tanır. Bu sayfa, Geçit Hakkı Davaları sayfamızı tamamlayan ve uygulamada en sık sorulan sorulara odaklanan bir rehberdir.

  • Taşınmazın genel yola hiç bağlantısı yoksa veya mevcut bağlantı taşınmazın amacına göre yetersizse talep edilebilir; örneğin yaya yolu tarım makinesi geçişine elvermiyorsa.
  • Geçit ihtiyacı malikin taşınmazı amacına uygun kullanmasıyla ölçülür; yalnızca daha kısa veya daha rahat bir yol istenmesi yeterli değildir.
  • Malikin kendi eylemiyle, örneğin yola cephesi olan kısmı satarak geçitsiz kalması, talebin değerlendirilmesinde aleyhine sonuç doğurabilir.
  • Taşınmaz imar planı içinde ise planlanan imar yolları araştırılır; plan yolu ihtiyacı karşılıyorsa geçit kurulması gerekmeyebilir.

Güzergah Nasıl Belirlenir?

Geçit, öncelikle durumun özelliğine göre genel yola çıkmak için en uygun komşu taşınmaz üzerinde, sonra da geçitten en az zarar görecek diğer taşınmazlar üzerinde kurulur. Mahkeme bu dengeyi kurmak için keşif yapar, fen bilirkişisine alternatif güzergahları gösteren kroki hazırlatır ve her alternatifin komşu taşınmazlara etkisini değerlendirir.

KriterMahkeme neye bakar?Davacı ne hazırlamalı?
Genel yola uzaklıkEn kısa ve kullanışlı bağlantıKadastro paftası, uydu görüntüsü
Komşuya verilecek zararEkili alan, bina, bahçe, sulama düzeniKomşu taşınmazların fiili kullanımına dair fotoğraflar
Mevcut fiili yollarYıllardır kullanılan patika veya yol iziTanıklar ve eski fotoğraflar
Geçidin genişliğiTaşınmazın amacına uygun araç geçişiTaşınmazda yapılan tarım veya yapılaşma bilgisi
İmar durumuPlanlanan imar yolu var mıBelediyeden imar durum belgesi

Mahkeme davacının gösterdiği güzergahla bağlı değildir; dosyadaki bilgilerden daha uygun bir güzergah anlaşılırsa geçidi oradan kurabilir. Bu nedenle olası güzergahlardaki tüm malikler davaya dahil edilmelidir. Aksi halde yeni bir güzergah ortaya çıktığında taraf teşkili için ek süre gerekir ve yargılama uzar.

Bedel, Tescil ve Sonrası

Geçit hakkı tam bedel karşılığında kurulur. Bilirkişi, geçit için ayrılan alanın değeri ile geçidin yükümlü taşınmazda yol açtığı değer kaybını birlikte değerlendirir. Mahkeme kararında bedel gösterilir ve bedel ödenmeden ya da depo edilmeden tescil yapılmaz.

AşamaNe olur?Dikkat
Bedel tespitiAlan değeri ve değer kaybı hesaplanırEmsal satışlar ve tarımsal gelir önemlidir
KararGeçidin yeri, genişliği ve bedeli belirlenirKrokiye atıf yapılır
TescilGeçit irtifakı tapuya işlenirKarar kesinleştikten sonra
KullanımGeçit yalnızca amacına uygun kullanılırAşırı kullanım yeni uyuşmazlık doğurur
KaldırmaKoşullar değişirse, örneğin yeni yol açılırsa kaldırılması istenebilirAyrı bir dava gerektirir

Zorunlu geçit hakkı, Türk Medeni Kanunu’nun komşuluk hukukunu düzenleyen bölümünde yer alır. Komşu hakkından doğan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartı olduğundan, dava öncesinde arabuluculuk başvurusu yapılması en güvenli yoldur. Arabuluculuk aşaması aynı zamanda güzergah ve bedel konusunda uzlaşma için fırsattır; anlaşmaya varılırsa taraflar tapuda irtifak tesis ederek uzun bir yargılamadan kurtulabilir.

Zorunlu Geçit Hakkı Pratik Rehberi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Zorunlu geçit hakkı davası hangi mahkemede açılır?

Asliye hukuk mahkemesinde açılır. Yetkili mahkeme, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir.

Geçit hakkı için arabulucuya gitmek gerekir mi?

Zorunlu geçit hakkı komşuluk hukuku içinde düzenlendiğinden, komşu hakkından doğan uyuşmazlıklar için öngörülen dava şartı arabuluculuk nedeniyle dava öncesinde arabulucuya başvurulması önerilir.

Komşum geçiş hakkı için ne kadar bedel ister?

Bedeli taraflar anlaşarak belirleyebilir. Anlaşma olmazsa mahkeme bilirkişi aracılığıyla geçit alanının değeri ve komşu taşınmazdaki değer kaybını dikkate alarak tam bedeli belirler.

Geçit bedeli bir kerede mi ödenir?

Uygulamada bedel kararda belirlenen tutar olarak ödenir ve ödenmeden tescil yapılmaz. Taraflar anlaşma yoluyla farklı bir ödeme planı da kararlaştırabilir.

Geçit hakkı tapuya yazılır mı?

Evet. Mahkeme kararıyla kurulan geçit, yükümlü taşınmazın tapusuna irtifak hakkı olarak, yararlanan taşınmazın tapusuna da lehine hak olarak işlenir.

Mevcut yolum dar ise geçit hakkı isteyebilir miyim?

Mevcut bağlantı taşınmazın amacına göre yetersizse isteyebilirsiniz. Ancak yalnızca daha kısa veya daha rahat bir yol istenmesi zorunlu geçit için yeterli değildir.

Geçit hakkı sonradan kaldırılabilir mi?

Geçide ihtiyaç kalmazsa, örneğin taşınmaz yeni açılan bir yola cephe kazanırsa, yükümlü taşınmaz maliki geçidin kaldırılmasını dava yoluyla isteyebilir.

Hisseli tarlada geçit hakkı istenebilir mi?

Paydaşlardan biri ortak taşınmaz için talepte bulunabilir; ancak taşınmazın tüm paydaşlarının davada yer alması veya davaya muvafakat etmesi uygulamada önem taşır.

Geçit davası ne kadar sürer?

Keşif, fen ve değer bilirkişisi incelemeleri ile taraf teşkili nedeniyle yargılama uzayabilir. Alternatif güzergahlardaki maliklerin baştan davaya dahil edilmesi süreyi kısaltır.

İlgili Sayfalar

Zorunlu geçit hakkı davaları için Adana'da avukat desteği

Av. Aytaç ER Hukuk Bürosu – Reşatbey Mah. Günep Panorama İş Merk. B Blok No:801, 01960 Seyhan/Adana · 0532 113 15 08 · avaytacer@gmail.com · Online randevu

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya avukat–müvekkil ilişkisi niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihat değişebilir. Son güncelleme: 13.11.2026

Yorum Bırakın
Google Yorumları Tümünü Gör
Web sitemizdeki çerezleri (cookie) kullanıcı deneyimini artıran teknik özellikleri desteklemek için kullanıyoruz. Detaylı bilgi için tıklayınız.
Tamam
WhatsApp Destek Hattı
Google Yorumları