Sorularınız İçin Bizi Arayın: - 0532 113 15 08
Dil Seçimi
Menü
Sosyal Medya
Ara

Kısaca: Vasi tayini, kendi işlerini göremeyen ergin bir kişinin kısıtlanarak ona yasal temsilci atanmasıdır. Başvuru kısıtlanacak kişinin yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine yapılır; akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle kısıtlamada resmî sağlık kurulu raporu zorunludur. Vasi iki yıl için atanır ve önemli işlemler için mahkemeden izin alır.

Vasi Tayini Bir Bakışta

Yasal dayanakTMK m.404-408 (kısıtlama sebepleri), m.409 (dinlenme ve rapor), m.413 vd. (vasi seçimi)
Görevli mahkemeSulh hukuk mahkemesi (vesayet makamı)
Denetim makamıAsliye hukuk mahkemesi
Kimler başvurabilir?Kısıtlanacak kişi, yakınları, ilgisi olan herkes; resmî makamlar bildirimde bulunur
Zorunlu belgeAkıl hastalığı ve zayıflığında resmî sağlık kurulu raporu
Vasinin görev süresi2 yıl; ikişer yıl uzatılabilir
İtiraz ve kaçınmaTebliğden itibaren 10 gün
undefined
undefined

Hangi Hâllerde Vasi Atanır?

Türk Medeni Kanunu, vesayet altına alınmayı yalnızca kanunda sayılan sebeplere bağlamıştır. Velayet altında olmayan küçükler dışında, ergin kişiler için kısıtlama ancak aşağıdaki hâllerde mümkündür. Kısıtlama bir cezalandırma değil, kişiyi ve malvarlığını koruma tedbiridir.

Kısıtlama sebebiMaddeTemel şart
Akıl hastalığı veya akıl zayıflığıTMK m.405İşlerini göremiyor, sürekli bakım ve korunma gerekiyor; sağlık kurulu raporu zorunlu
Savurganlık, alkol veya madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı, kötü yönetimTMK m.406Kendisini veya ailesini darlık ya da yoksulluk tehlikesine düşürmesi
Hapis cezasının infazıTMK m.4077499 sayılı Kanun sonrası hükümlünün isteği üzerine kısıtlama veya kayyım
Kendi isteğiyle kısıtlanmaTMK m.408Yaşlılık, engellilik, deneyimsizlik veya ağır hastalık nedeniyle işlerini görememe

Uygulamada en sık karşılaşılan durum, Alzheimer, demans veya ağır felç geçiren yaşlı bir anne ya da babanın banka, emekli maaşı, kira geliri ve tapu işlemlerinin yürütülememesidir. Bu durumda aile, kişinin hukuki işlemlerini geçerli şekilde yapabilmek için vasi tayini yoluna gider.

Hükümlüler İçin Yeni Düzenleme

7499 sayılı Kanun ile 12.03.2024 tarihinden itibaren hapis cezası nedeniyle kendiliğinden kısıtlama uygulaması sona ermiştir. Önceki düzenlemede bir yıl veya daha uzun süreli hapis cezasına mahkûm olan her ergin kısıtlanıyordu. Artık ceza infaz kurumunda bulunan kişi, isteği üzerine kısıtlanabilir veya kendisine kayyım atanabilir.

Bu değişiklik, cezaevindeki kişinin vekaletname vererek işlerini kendisinin yürütmesine imkân tanır. Vasi istenmesi ancak kişinin kendi tercihi veya koruma ihtiyacı bulunduğunda gündeme gelir.

Başvurudan Karara: Adım Adım Süreç

Başvuru, kısıtlanması istenen kişinin yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine dilekçe ile yapılır. Dilekçede kişinin durumu, neden işlerini göremediği ve vasi olarak kimin önerildiği somut örneklerle anlatılmalıdır. Mahkeme dosyayı re’sen araştırır.

  • Sağlık kurulu raporu: Akıl hastalığı veya akıl zayıflığında tek hekim raporu yeterli değildir; tam teşekküllü bir devlet veya üniversite hastanesinden resmî sağlık kurulu raporu alınır.
  • Dinleme: Savurganlık, bağımlılık, kötü yönetim ve istemle kısıtlamada kişi dinlenmeden karar verilemez. Ağır hastalarda hâkim gerekirse kişiyi bulunduğu yerde görür.
  • Vasi seçimi: Kanun eşe ve yakın hısımlara öncelik tanır. Kişinin kendi önerdiği aday, haklı bir engel yoksa tercih edilir.
  • İlan: Kısıtlama kararı kesinleşince kişinin yerleşim yerinde ve nüfusa kayıtlı olduğu yerde ilan edilir. Kısıtlama, iyiniyetli üçüncü kişilere ilandan önce ileri sürülemez.

Vasi olarak atanan kişi, kanuni kaçınma sebebi (60 yaşını doldurmuş olmak, sürekli hastalık, dörtten fazla çocuğun velisi olmak, başka bir vasilik görevinin bulunması gibi) varsa tebliğden itibaren 10 gün içinde bunu bildirebilir. İlgililer de aynı süre içinde atamaya itiraz edebilir.

Dilekçede ve Dosyada Dikkat Edilecek Noktalar

Vasi tayini dosyalarında en sık yaşanan gecikme, eksik veya genel ifadeli dilekçeden kaynaklanır. Mahkeme, kişinin hangi işleri neden yapamadığını somut olaylarla görmek ister. Örneğin emekli maaşının çekilemediği, kira sözleşmelerinin yenilenemediği, faturaların ödenemediği ya da kişinin dolandırıcılık riskiyle karşılaştığı belgelerle anlatılmalıdır.

  • Kısıtlanacak kişinin ve vasi adayının nüfus kayıt örnekleri ile yerleşim yeri belgeleri hazırlanmalıdır.
  • Kişinin bilinen malvarlığı (taşınmaz, araç, banka hesabı, maaş) dilekçede belirtilmelidir; vasi göreve başlarken bu liste deftere geçirilir.
  • Aile içinde vasi adayı konusunda anlaşmazlık varsa diğer yakınların görüşü baştan alınmalı, muvafakat dilekçeleri dosyaya konulmalıdır.
  • Kişi hastaneye gidemeyecek durumdaysa bu durum belgelenmeli ve mahkemeden muayenenin bulunduğu yerde yapılması istenmelidir.

Vasi adayının kısıtlıyla menfaat çatışması varsa, örneğin aralarında görülmekte olan bir dava ya da ortak bir miras paylaşımı söz konusuysa, mahkeme o iş için ayrıca temsil kayyımı atayabilir. Bu ihtimal baştan değerlendirilirse süreç uzamaz.

Vasi Atandıktan Sonra: Görevler ve İzin Gereken İşler

Vasi göreve başlarken kısıtlının malvarlığının defterini tutar ve vesayet makamının belirlediği dönemlerde, her hâlde yılda en az bir kez hesap ve rapor verir. Vasinin görev süresi iki yıldır; mahkeme gerekli görürse süreyi ikişer yıl uzatır.

İşlemGereken izinAçıklama
Taşınmaz satışı, ipotekSulh hukuk (vesayet makamı)Satış genellikle açık artırma ile yapılır
Dava açma, sulh, tahkimSulh hukukAcele hâllerde geçici önlem saklıdır
Üç yıl ve daha uzun taşınmaz kirasıSulh hukukKira geliri olan kısıtlılarda sık görülür
Bakımevine yerleştirmeSulh hukukKişinin yararı gözetilir
Mirasın kabulü veya reddiSulh hukuk ve asliye hukuk onayıTMK m.463 kapsamında çift onay
Ömür boyu bakma sözleşmesiSulh hukuk ve asliye hukuk onayıKısıtlı ile vasi arasındaki sözleşmeler de bu kapsamdadır
Kefalet, vakıf kurma, önemli bağışYasakİzinle dahi yapılamaz

Vasinin görevi sırasında verdiği zararlardan sorumluluğu vardır. Bu nedenle vasinin tüm harcamaları belgeye bağlaması, kısıtlının banka hesabını kendi hesabıyla karıştırmaması ve mahkemeye düzenli rapor sunması gerekir.

Vasi Tayini Hakkında Sık Sorulan Sorular

Vasi tayini için avukat zorunlu mu?

Zorunlu değildir; ancak sağlık kurulu raporunun alınması, vasi adayının belirlenmesi ve sonraki izin işlemlerinde hukuki destek süreci hızlandırır.

Tek doktor raporu ile vasi atanır mı?

Akıl hastalığı veya akıl zayıflığına dayalı kısıtlamada hayır. Kanun resmî sağlık kurulu raporu arar; tek hekim raporu yeterli kabul edilmez.

Yaşlı annem kendisi için vasi isteyebilir mi?

Evet. Yaşlılık, engellilik veya ağır hastalık nedeniyle işlerini göremeyen kişi kendi isteğiyle kısıtlanmayı ve güvendiği bir kişinin vasi atanmasını isteyebilir.

Vasi olmak zorunlu mudur?

Vasilik kural olarak kabul edilmesi gereken bir görevdir. Ancak 60 yaşını doldurmak, sürekli hastalık veya başka vasilik görevi gibi kanuni sebepler varsa tebliğden itibaren 10 gün içinde kaçınma bildirilebilir.

Vasi kısıtlının evini satabilir mi?

Yalnızca sulh hukuk mahkemesinin izniyle. Satışın kısıtlının yararına olduğu gösterilmeli ve satış bedeli onun adına değerlendirilmelidir.

Vasinin görev süresi ne kadardır?

İki yıldır. Mahkeme gerekli görürse süreyi ikişer yıl uzatabilir; dört yılı dolduran vasi görevden çekilmeyi isteyebilir.

Vasi yerine vekaletname yeterli olur mu?

Kişi henüz ayırt etme gücüne sahipse noterden genel vekaletname verebilir. Ayırt etme gücü kaybedildikten sonra verilen vekaletname geçersiz olacağından o aşamada vasi tayini gerekir.

Kısıtlama kaldırılabilir mi?

Evet. Kısıtlama sebebi ortadan kalkarsa, örneğin sağlık durumu düzelirse, kişi veya ilgililer kısıtlamanın kaldırılmasını isteyebilir.

İlgili Sayfalar

Vasi tayini ve kısıtlama süreçleri için Adana'da avukat desteği

Av. Aytaç ER Hukuk Bürosu – Reşatbey Mah. Günep Panorama İş Merk. B Blok No:801, 01960 Seyhan/Adana · 0532 113 15 08 · avaytacer@gmail.com · Online randevu

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya avukat–müvekkil ilişkisi niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihat değişebilir. Son güncelleme: 13.11.2026

Yorum Bırakın
Google Yorumları Tümünü Gör
Web sitemizdeki çerezleri (cookie) kullanıcı deneyimini artıran teknik özellikleri desteklemek için kullanıyoruz. Detaylı bilgi için tıklayınız.
Tamam
WhatsApp Destek Hattı
Google Yorumları