Sorularınız İçin Bizi Arayın: - 0532 113 15 08
Dil Seçimi
Menü
Sosyal Medya
Ara

Kısaca: Haczedilen, rehinli veya el konulan bir mal muhafaza edilmek üzere bir kişiye (yediemin) teslim edilir. Bu kişi malı teslim amacı dışında kullanır, satar, saklar veya kaybettirirse muhafaza görevini kötüye kullanma suçu oluşur ve 3 aydan 2 yıla kadar hapis ve 3.000 güne kadar adli para cezası verilir (TCK m.289/1). Kovuşturma başlamadan malı teslim eden veya bedelini ödeyen kişinin cezası beşte dört oranında indirilir.

Yedieminliği Suistimal Bir Bakışta

Yasal dayanak5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.289; icra hukukunda yediemin için İcra ve İflas Kanunu m.88
Temel ceza (m.289/1)3 ay - 2 yıl hapis ve 3.000 güne kadar adli para cezası; fail malın sahibiyse ceza yarı oranında indirilir
Etkin pişmanlık (m.289/2)Kovuşturma başlamadan teslim veya bedelin ödenmesi hâlinde beşte dört indirim
Taksirle kaybolma veya bozulma (m.289/3)Adli para cezası; önödeme kapsamında
El konulan eşyanın amacı dışında kullanılması (m.289/4)1 yıla kadar hapis
SoruşturmaŞikâyete bağlı değil, kendiliğinden yürütülür; uzlaştırma kapsamında değildir
Görevli mahkeme ve zamanaşımıAsliye ceza mahkemesi; dava zamanaşımı 8 yıl
Yedieminliği suistimal suçu süreci: haciz, teslim, ihlal, etkin pişmanlık ve asliye ceza yargılaması
Muhafaza görevini kötüye kullanma suçunun aşamaları – TCK m.289

Yediemin Kimdir, Suç Ne Zaman Oluşur?

İcra takibinde haczedilen mallar çoğu zaman yerinden kaldırılmaz; icra memuru malı borçluya, üçüncü bir kişiye veya bir yediemin deposuna muhafaza edilmek üzere bırakır. Malı koruma ve istendiğinde aynen teslim etme yükümlülüğü üstlenen bu kişiye yediemin denir. Aynı durum rehin verilen mallar ile soruşturma kapsamında el konulan araç ve eşyalar için de geçerlidir.

Türk Ceza Kanunu m.289, yedieminin bu güvene aykırı davranmasını cezalandırır. Suçun oluşması için malın muhafaza amacıyla usulüne uygun biçimde teslim edilmiş olması ve yedieminin bu malı teslim amacı dışında kullanması, satması, rehnetmesi, tüketmesi, tahrip etmesi veya başka bir şekilde ortadan kaldırması gerekir. Yargıtay, yedieminin malı aynen saklama ve istendiğinde teslim aldığı yerde iade etme yükümlülüğü bulunduğunu, ancak malı satış yerine götürme yükümlülüğü olmadığını vurgulamaktadır; bu nedenle yalnızca satış günü malın getirilmemesi tek başına mahkûmiyet için yeterli görülmemekte, malın teslim amacı dışında tasarrufa konu olup olmadığı araştırılmaktadır.

FıkraFiilYaptırım
289/1Muhafaza için teslim edilen rehinli, hacizli veya el konulmuş malı amacı dışında kullanma, satma, saklama, kaybettirme gibi fiiller3 ay - 2 yıl hapis ve 3.000 güne kadar adli para cezası; malın sahibi için yarı oranında indirim
289/2Kovuşturma başlamadan önce malı aynen teslim etme veya bedelini ödemeCezada beşte dört oranında indirim
289/3Dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık nedeniyle malın kaybolması veya bozulmasıAdli para cezası
289/4Soruşturma veya kovuşturma kapsamında el konulan eşyayı amacı dışında kullanma1 yıla kadar hapis

Uygulamada Sık Görülen Durumlar

  • Hacizli aracın kullanılması: Borçluya yediemin olarak bırakılan aracın kullanılması her durumda otomatik olarak suç oluşturmaz; teslim tutanağındaki şartlar, icra dairesinin izni ve aracın değerinde azalma olup olmadığı birlikte değerlendirilir. Güvenli yol, kullanım için icra dairesinden izin alınmasıdır.
  • Hacizli malın satılması veya devredilmesi: Haciz tutanağıyla bırakılan makine, emtia veya ev eşyasının satılması suçun en açık görünümüdür.
  • Mal teslim isteğine cevap verilmemesi: Yediemin, malı satış yerine götürmekle değil, teslim aldığı yerde aynen hazır bulundurmak ve iade etmekle yükümlüdür. Malın yerinde bulunmaması veya gösterilmemesi soruşturmaya konu olur; yalnızca satış yerine getirilmemesi ise tek başına suç için yeterli kabul edilmemektedir.
  • Değer kaybı ve bozulma: Malın özensiz korunması nedeniyle bozulması kasıt yoksa m.289/3 kapsamında taksirli hâl olarak değerlendirilebilir.
  • Yediemin deposundaki araçlar: Depo işletmecisinin de bu sıfatla sorumluluğu doğabilir.

Suçun oluşması için yedieminin usulüne uygun biçimde uyarılmış olması ve sorumluluğunu bilmesi önemlidir. Haciz tutanağında yediemin sıfatının, malın tanımının ve teslim şartlarının açıkça yazılmamış olması, savunmada öne çıkan konulardandır.

Yargılama Süreci ve Etkin Pişmanlık

Suç şikâyete bağlı değildir; alacaklının bildirimi, icra dairesinin yazısı veya kolluk tespiti üzerine Cumhuriyet savcılığı kendiliğinden soruşturma başlatır. Alacaklının şikâyetinden vazgeçmesi soruşturmayı sona erdirmez. Suç uzlaştırma kapsamında olmadığından taraflar arasında uzlaşma yoluyla dosya kapatılamaz.

AşamaÖnemli nokta
Soruşturmaİfade, haciz ve teslim tutanakları, icra dosyası ve malın akıbeti araştırılır
Etkin pişmanlıkKovuşturma başlamadan, yani iddianame kabul edilmeden önce mal teslim edilir veya bedeli ödenirse cezadan beşte dört indirim yapılır
KovuşturmaAsliye ceza mahkemesinde yürütülür
HükümCeza miktarına göre hükmün açıklanmasının geri bırakılması, erteleme veya seçenek yaptırımlar koşulları varsa uygulanabilir
ZamanaşımıDava zamanaşımı 8 yıldır

Etkin pişmanlık en etkili savunma aracıdır. Mal artık mevcut değilse bedelin icra dosyasına ödenmesi de indirim sağlar. Kovuşturma başladıktan sonra yapılan ödeme kanuni indirim sonucunu doğurmaz; ancak takdiri indirim ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması değerlendirmesinde dikkate alınabilir.

Yediemin ve Alacaklı İçin Dikkat Edilecekler

  • Yediemin için: Teslim tutanağının bir örneğini alın, malın yerini ve durumunu değiştirmeyin; taşınma veya satış zorunluluğu varsa önce icra dairesine başvurun.
  • Yediemin için: Mal satış veya teslim için istendiğinde teslim aldığınız yerde hazır bulundurun; ulaşılamazsa durumu yazılı olarak icra dairesine bildirin.
  • Borçlu için: Borç ödenir veya haciz kaldırılırsa yediemin sorumluluğu da sona erer; ödeme yapılmışsa haczin kaldırılmasını takip edin.
  • Alacaklı için: Haciz tutanağında malın ayırt edici özelliklerinin ve yediemin sıfatının açıkça yazılmasını sağlayın; muhafaza riskli ise malın yediemin deposuna kaldırılmasını isteyin.
  • Alacaklı için: Malın teslim edilmediği anlaşılırsa icra dairesinden durumu tespit eden yazı alarak savcılığa başvurun.

Emsal Yargıtay Kararları

Aşağıdaki özetler künye korunarak ve kişisel veriler çıkarılarak sadeleştirilmiştir; kararların tam metnine Yargıtay Karar Arama sisteminden ulaşılabilir.

Yargıtay 2. Ceza Dairesi, E. 2025/10051, K. 2025/16938, T. 30.09.2025

Konu: Hacizli malı satış günü satış yerinde hazır etmediği gerekçesiyle muhafaza görevini kötüye kullanmaktan mahkûm edilen yediemin hakkında kanun yararına bozma istemi.

Sonuç: Yedieminin malı satış yerine götürme yükümlülüğü bulunmadığı, malı teslim aldığı yerde aynen saklayıp istendiğinde iade etmekle yükümlü olduğu, teslim amacı dışında tasarruf araştırılmadan verilen mahkûmiyetin hatalı olduğu belirtilerek karar bozulmuştur.

Yargıtay 17. Ceza Dairesi, E. 2020/4372, K. 2020/4672, T. 03.06.2020

Konu: Yediemine teslim edilen aracın zamanla kullanılamaz ve hurda hâle gelmesi nedeniyle yedieminin TCK m.289/1 uyarınca mahkûm edilmesi.

Sonuç: Keşif ve bilirkişi raporlarına göre aracın değer kaybının dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılıktan kaynaklandığı, eylemin yalnızca adli para cezası gerektiren TCK m.289/3 kapsamında kalacağı ve önödeme işlemi yapılması gerektiği belirtilerek hüküm bozulmuştur.

Yedieminliği Suistimal Hakkında Sık Sorulan Sorular

Yedieminliği suistimal suçunun cezası nedir?

TCK m.289/1 uyarınca 3 aydan 2 yıla kadar hapis ve 3.000 güne kadar adli para cezasıdır. Fail malın sahibiyse ceza yarı oranında indirilir.

Hacizli malı teslim edersem ceza alır mıyım?

Kovuşturma başlamadan malı aynen teslim eder veya bedelini öderseniz cezanız beşte dört oranında indirilir. Bu, etkin pişmanlık hükmüdür.

Yedieminliği suistimal şikâyete bağlı bir suç mu?

Hayır. Suç kendiliğinden soruşturulur; alacaklının şikâyetinden vazgeçmesi dosyayı kapatmaz.

Bu suç uzlaştırmaya tabi mi?

Hayır. Muhafaza görevini kötüye kullanma suçu uzlaştırma kapsamındaki suçlar arasında yer almaz.

Hacizli aracımı kullanabilir miyim?

Teslim şartlarına ve icra dairesinin iznine bağlıdır. İzinsiz kullanım ve değer kaybı suç soruşturmasına konu olabileceğinden önce icra dairesinden izin alınması gerekir.

Malı kaybettim ama kasıtlı değildi, ne olur?

Dikkat ve özen eksikliğiyle malın kaybolması veya bozulması TCK m.289/3 kapsamında yalnızca adli para cezası gerektirir ve önödeme hükümleri uygulanabilir.

Yedieminliği suistimal davası hangi mahkemede görülür?

Asliye ceza mahkemesinde görülür. Dava zamanaşımı süresi 8 yıldır.

Yedieminliği suistimal suçunda HAGB verilebilir mi?

Ceza miktarı uygun olduğundan koşulları varsa hükmün açıklanmasının geri bırakılması, erteleme veya adli para cezasına çevirme değerlendirilebilir. Zararın giderilmesi bu değerlendirmede önemlidir.

Borcumu ödersem yediemin sorumluluğum biter mi?

Borcun ödenmesiyle haciz kaldırılır ve yediemin yükümlülüğü sona erer. Ancak daha önce işlenmiş bir suç varsa ödeme etkin pişmanlık kapsamında değerlendirilir.

İlgili Sayfalar

Yedieminliği suistimal soruşturması ve icra ceza dosyaları için Adana'da avukat desteği

Av. Aytaç ER Hukuk Bürosu – Reşatbey Mah. Günep Panorama İş Merk. B Blok No:801, 01960 Seyhan/Adana · 0532 113 15 08 · avaytacer@gmail.com · Online randevu

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya avukat–müvekkil ilişkisi niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihat değişebilir. Son güncelleme: 13.11.2026

Yorum Bırakın
Google Yorumları Tümünü Gör
Web sitemizdeki çerezleri (cookie) kullanıcı deneyimini artıran teknik özellikleri desteklemek için kullanıyoruz. Detaylı bilgi için tıklayınız.
Tamam
WhatsApp Destek Hattı
Google Yorumları