Sorularınız İçin Bizi Arayın: - 0532 113 15 08
Dil Seçimi
Menü
Sosyal Medya
Ara

Kısaca: Soybağının reddi davası, evlilik içinde doğan çocuğun babasının koca sayılmasına ilişkin karineyi çürütmek için açılır; 2024 değişikliğinden sonra bu davayı koca, ana veya çocuk açabilir. Babalık davası ise evlilik dışı doğan çocuk ile baba arasında soybağı kurulması için ana veya çocuk tarafından açılır. Her iki davada da hak düşürücü süreler kısa olduğundan gecikmemek gerekir.

Babalık ve Soybağının Reddi Davaları Bir Bakışta

Yasal dayanak4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 282–304
Babalık karinesiEvlilik devam ederken veya sona ermesinden itibaren 300 gün içinde doğan çocuğun babası kocadır (m. 285)
Soybağının reddinde davacıKoca, ana veya çocuk; dava, dava açma hakkına sahip diğer kişilere karşı açılır (m. 286)
Soybağının reddinde süreKoca için öğrenmeden itibaren 1 yıl; ana doğumdan, çocuk ergin olduğu tarihten itibaren en geç 1 yıl (m. 289)
Babalık davasında davacıAna ve çocuk; dava babaya, ölmüşse mirasçılarına karşı açılır (m. 301)
Babalık davasında süreAnanın dava hakkı doğumdan itibaren 1 yıl geçmekle düşer; çocuk için kanundaki ikinci fıkra Anayasa Mahkemesi’nce iptal edilmiştir (m. 303)
Görevli mahkemeAile mahkemesi
DelilDNA (genetik) incelemesi başta olmak üzere her türlü delil
Soybağının reddi ve babalık davası süreci DNA testi infografiği
Soybağı davalarında ilk belirlenmesi gereken, olayın hangi dava türüne girdiğidir.

Babalık Karinesi ve Soybağının Reddi Davası

Çocuk ile ana arasındaki soybağı doğumla kendiliğinden kurulur. Baba ile soybağı ise ana ile evlilik, tanıma veya hâkim kararıyla kurulur (m. 282). Evlilik devam ederken ya da evliliğin sona ermesinden başlayarak 300 gün içinde doğan çocuğun babası kocadır; bu süre geçtikten sonra doğan çocuğun kocaya bağlanması, ananın evlilik sırasında gebe kaldığının ispatıyla mümkündür (m. 285).

Bu karine ancak soybağının reddi davasıyla çürütülebilir. 7 Kasım 2024 tarihli 7531 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten sonra madde, davayı koca, ana veya çocuğun açabileceğini açıkça düzenlemektedir; dava, dava açma hakkına sahip diğer kişilere karşı açılır.

DurumKural
Çocuk evlilik içinde ana rahmine düşmüşseDavacı, kocanın baba olmadığını ispat etmek zorundadır (m. 287).
Çocuk evlenmeden önce veya ayrı yaşama sırasında ana rahmine düşmüşseDavacının başka bir kanıt getirmesi gerekmez; ancak gebe kalma döneminde eşlerin cinsel ilişkide bulunduğuna dair inandırıcı kanıt varsa karine geçerliliğini korur (m. 288).
Kocanın dava süresiDoğumu ve baba olmadığını ya da ananın gebe kaldığı sırada başka bir erkekle ilişkide bulunduğunu öğrendiği tarihten itibaren 1 yıl (m. 289).
Ana ve çocuğun dava süresiAna doğumdan, çocuk ise ergin olduğu tarihten başlayarak en geç 1 yıl (m. 289).
Gecikme haklı sebebe dayanıyorsaBir yıllık süre, bu sebebin ortadan kalktığı tarihte işlemeye başlar (m. 289).
Koca ölmüş, gaip veya ayırt etme gücünü kaybetmişseBaba olduğunu iddia eden kişi ile kocanın altsoyu, anası veya babası, durumu öğrenmelerinden itibaren 1 yıl içinde dava açabilir (m. 291).

Maddede eskiden yer alan “her hâlde doğumdan başlayarak beş yıl” biçimindeki mutlak süre, Anayasa Mahkemesi’nin 25 Haziran 2009 tarihli ve E. 2008/30, K. 2009/96 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Bu nedenle bugün yalnızca öğrenmeye bağlı bir yıllık süreler uygulanır. Süreler hak düşürücü niteliktedir; mahkeme bunları kendiliğinden gözetir.

Babalık Davası ve Tanıma

Evlilik dışı doğan çocuk ile baba arasında soybağı iki yolla kurulabilir: babanın kendi iradesiyle yaptığı tanıma veya mahkeme kararı sağlayan babalık davası.

  • Tanıma (m. 295): Babanın nüfus memuruna ya da mahkemeye yazılı başvurusu, resmî senette veya vasiyetnamesinde yapacağı beyanla olur. Tanıyan kişi küçük veya kısıtlıysa veli ya da vasisinin rızası gerekir. Başka bir erkekle soybağı bulunan çocuk, bu bağ geçersiz kılınmadıkça tanınamaz.
  • Babalık davası (m. 301): Çocuk ile baba arasındaki soybağının mahkemece belirlenmesini ana ve çocuk isteyebilir. Dava babaya, baba ölmüşse mirasçılarına karşı açılır ve Cumhuriyet savcısı ile Hazineye ihbar edilir; dava ana tarafından açılmışsa kayyıma, kayyım tarafından açılmışsa anaya ihbar olunur.
  • Süre (m. 303): Babalık davası çocuğun doğumundan önce veya sonra açılabilir. Ananın dava hakkı doğumdan başlayarak bir yıl geçmekle düşer. Çocuğun dava hakkına ilişkin ikinci fıkra Anayasa Mahkemesi’nce iptal edilmiştir. Çocuk ile başka bir erkek arasında soybağı varsa bir yıllık süre, bu ilişkinin ortadan kalktığı tarihte işlemeye başlar.
  • Ananın malî talepleri (m. 304): Ana, babalık davasıyla birlikte veya ayrı olarak doğum giderleri ile doğumdan önceki ve sonraki altışar haftalık geçim giderlerinin karşılanmasını isteyebilir.
  • Geçici nafaka (m. 333): Babalık davasıyla birlikte nafaka istenmiş ve hâkim babalık olasılığını kuvvetli bulmuşsa, hükümden önce çocuğun ihtiyaçları için uygun bir nafakaya karar verilebilir.

Uygulamada soybağı davalarının en güçlü delili DNA (genetik) incelemesidir. Taraflar incelemeden kaçınabilir; ancak bu durumda mahkeme, kaçınmanın sonuçlarını diğer delillerle birlikte değerlendirir. İnceleme için mezardan örnek alınması gibi istisnai yöntemlere de başvurulabilmektedir.

Soybağının Reddi mi, Nüfus Kaydının Düzeltilmesi mi?

Uygulamada sık karşılaşılan bir hata, aslında soybağının reddi niteliğinde olan bir talebin nüfus kaydının düzeltilmesi davası olarak açılmasıdır. İkisi arasındaki fark şudur: Nüfus kaydının düzeltilmesi davası, kayıtta maddi bir hata bulunması hâlinde açılır. Buna karşılık geçerli bir soybağı bağının ortadan kaldırılması isteniyorsa, dava soybağının reddi davasıdır ve kendi hak düşürücü sürelerine tabidir.

  • Dava doğru nitelendirilmelidir. Olayları açıklamak taraflara, hukuki nitelendirme hâkime aittir; ancak yanlış dava türü seçilmesi süre yönünden hak kaybına yol açabilir.
  • Süre başlangıcı belgelenmelidir. Öğrenme tarihi, dosyanın kaderini belirlediğinden tanık, mesaj ve sağlık kayıtlarıyla desteklenmelidir.
  • Derdestlik ve kesinleşme gözetilmelidir. Devam eden soybağının reddi davası varken açılan babalık davasında, ret davasının sonucu bekletici mesele yapılabilir.
  • Mirasçılık sonuçları değerlendirilmelidir. Soybağının kurulması veya kaldırılması, nafaka, velayet, soyadı ve miras haklarını doğrudan etkiler.
  • Kayyım atanması gerekebilir. Ergin olmayan çocuk adına açılacak davalarda, çıkar çatışması nedeniyle çocuğa kayyım atanması gündeme gelir.

Emsal Yargıtay Kararları

Aşağıdaki kararlar konuya ışık tutması için seçilmiştir; özetler künye korunarak ve kişisel veriler çıkarılarak sadeleştirilmiştir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2026/4203, K. 2026/6984, T. 23.06.2026

Konu: Kocanın altsoyu tarafından açılan soybağının reddi davasında, kocanın açacağı davaya ilişkin hak düşürücü süre hükümlerinin kıyasen uygulanıp uygulanamayacağı.

Sonuç: Daire, ilgililer için ayrı bir hak düşürücü süre ve başlangıç tarihi öngörüldüğünden kıyasen uygulamanın mümkün olmadığını belirtmiş; davanın bir yıllık süre geçtikten sonra açıldığını saptayarak kararı gerekçesini değiştirmek suretiyle düzelterek onamıştır.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2026/3630, K. 2026/6201, T. 08.06.2026

Konu: Nüfus kaydının düzeltilmesi istemiyle açılan davanın gerçekte soybağının reddi davası niteliğinde olup olmadığı ve hak düşürücü süre yönünden reddedilmesi.

Sonuç: Daire, uyuşmazlığın hangi dava türüne girdiğinin öncelikle belirlenmesi gerektiğini vurgulayarak bölge adliye mahkemesi kararını ortadan kaldırmış ve ilk derece mahkemesi kararını bozmuştur.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2026/4247, K. 2026/7453, T. 30.06.2026

Konu: Babalık (tanıma beyanının tespiti) istemiyle açılan davanın usulden reddedilmesi.

Sonuç: Daire, olayları açıklamanın taraflara, hukuki nitelendirmenin hâkime ait olduğunu belirterek davanın usulden reddini usul ve kanuna aykırı bulmuş ve kararı bozmuştur.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2026/3965, K. 2026/6215, T. 08.06.2026

Konu: Babalık davasının kabulüne ilişkin kararın; hak düşürücü süre, DNA incelemesinin usulüne uygun yapılmadığı ve soybağının reddi davasının kesinleşmediği gerekçeleriyle temyiz edilmesi.

Sonuç: Daire, hükümdeki bir ibareyi çıkarmak suretiyle kararı düzelterek onamıştır.

Babalık ve Soybağının Reddi Davaları Hakkında Sık Sorulan Sorular

Soybağının reddi davasını kimler açabilir?

2024 yılında yapılan değişiklikten sonra davayı koca, ana veya çocuk açabilir. Ayrıca koca ölmüş, gaipliğine karar verilmiş veya sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybetmişse; baba olduğunu iddia eden kişi ile kocanın altsoyu, anası veya babası da dava açabilir.

Soybağının reddi davası kaç yıl içinde açılmalıdır?

Koca, doğumu ve baba olmadığını veya ananın gebe kaldığı sırada başka bir erkekle ilişkide bulunduğunu öğrendiği tarihten itibaren 1 yıl içinde açmalıdır. Ana doğumdan, çocuk ise ergin olduğu tarihten başlayarak en geç 1 yıl içinde dava açabilir.

Doğumdan 5 yıl geçince dava hakkı düşer mi?

Hayır. Kanunda yer alan “her hâlde doğumdan başlayarak beş yıl” ibaresi Anayasa Mahkemesi tarafından 2009 yılında iptal edilmiştir. Bugün yalnızca öğrenmeye bağlı bir yıllık süreler uygulanır.

Babalık davasını kim, ne zaman açabilir?

Babalık davasını ana ve çocuk açabilir. Dava çocuğun doğumundan önce veya sonra açılabilir; ananın dava hakkı doğumdan itibaren bir yıl geçmekle düşer. Çocuğun dava hakkına ilişkin süreyi düzenleyen fıkra Anayasa Mahkemesi’nce iptal edilmiştir.

DNA testi yaptırmak zorunlu mu?

Mahkeme soybağının belirlenmesi için genetik inceleme yaptırır. Taraf incelemeden kaçınabilir; ancak kaçınma, diğer delillerle birlikte değerlendirilerek aleyhe sonuç doğurabilir.

Evlilik dışı doğan çocuk babanın soyadını alır mı?

Babalık hükmü veya tanıma ile soybağı kurulduğunda çocuk babanın nüfusuna kaydedilir ve soyadını alır. Tanıma, babanın nüfus müdürlüğüne ya da mahkemeye yazılı başvurusu, resmî senet veya vasiyetname ile yapılır.

Nüfus kaydının düzeltilmesi davasıyla soybağı kaldırılabilir mi?

Hayır. Geçerli bir soybağının ortadan kaldırılması isteniyorsa açılması gereken dava soybağının reddi davasıdır ve bu davanın kendi hak düşürücü süreleri uygulanır. Nüfus kaydının düzeltilmesi davası, kayıttaki maddi hataların giderilmesi içindir.

Babalık davasında hangi mahkeme görevlidir?

Soybağına ilişkin davalarda aile mahkemesi görevlidir. Babalık davası ayrıca Cumhuriyet savcısına ve Hazineye ihbar edilir.

Babalık davasıyla birlikte nafaka istenebilir mi?

Evet. Ana; doğum giderleri ile doğumdan önceki ve sonraki altışar haftalık geçim giderlerini isteyebilir. Ayrıca hâkim, babalık olasılığını kuvvetli bulursa hükümden önce çocuğun ihtiyaçları için geçici nafakaya karar verebilir.

İlgili Sayfalar

Soybağının reddi ve babalık davaları için Adana’da avukat desteği

Av. Aytaç ER Hukuk Bürosu – Reşatbey Mah. Günep Panorama İş Merk. B Blok No:801, 01960 Seyhan/Adana · 0532 113 15 08 · avaytacer@gmail.com · Online randevu

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya avukat–müvekkil ilişkisi niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihat değişebilir. Son güncelleme: 11.11.2026

Yorum Bırakın
Google Yorumları Tümünü Gör
Web sitemizdeki çerezleri (cookie) kullanıcı deneyimini artıran teknik özellikleri desteklemek için kullanıyoruz. Detaylı bilgi için tıklayınız.
Tamam
WhatsApp Destek Hattı
Google Yorumları