Kısaca: İhaleye fesat karıştırma suçu Türk Ceza Kanunu'nun 235. maddesinde düzenlenir ve temel cezası 3 yıldan 7 yıla kadar hapistir. Suç cebir veya tehditle işlenirse cezanın alt sınırı 5 yıldan az olamaz; kamu kurumu bakımından zarar doğmamışsa ceza 1 yıldan 3 yıla kadar hapistir. İhale bittikten sonra teslim ve kabul aşamasındaki hileler ise TCK 236 kapsamında edimin ifasına fesat karıştırma suçunu oluşturur ve yine 3-7 yıl hapisle cezalandırılır.
| Yasal dayanak | TCK m.235 (ihaleye fesat karıştırma), m.236 (edimin ifasına fesat karıştırma), m.242 (tüzel kişiler) |
| Temel ceza | 3 yıldan 7 yıla kadar hapis; cebir veya tehdit varsa alt sınır 5 yıl; kurum zararı yoksa 1 yıldan 3 yıla kadar hapis |
| Şikâyet | Şikâyete bağlı değildir; savcılık kendiliğinden soruşturur, şikâyetten vazgeçme davayı düşürmez |
| Görevli mahkeme | Asliye ceza mahkemesi; rüşvet, irtikâp gibi ağır ceza görevindeki bir suçla birlikte yargılanıyorsa ağır ceza mahkemesi |
| Dava zamanaşımı | Temel halde 15 yıl; kurum zararının doğmadığı halde (235/3-b) 8 yıl |
| Uzlaştırma | Uzlaştırma ve ön ödeme kapsamında değildir |
| Soruşturma izni | 3628 sayılı Kanun m.17 gereği kamu görevlileri için kural olarak izin aranmaz |

TCK 235, kamu kurum ve kuruluşları adına yapılan mal veya hizmet alımı, satımı, kiralama ve yapım ihalelerinde rekabeti ve dürüst işleyişi bozan davranışları cezalandırır. Uygulamada en sık karşılaşılan ihaleler 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu (alım ve yapım işleri) ile 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu (satım, kiraya verme gibi gelir getirici işler) kapsamındadır.
Maddenin 5. fıkrası kapsamı genişletir: kamu kurumları aracılığıyla yapılan artırma ve eksiltmeler ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu iştiraki olan şirketler, bunların bünyesindeki vakıflar, kamu yararına çalışan dernekler ve kooperatifler adına yapılan alım, satım ve kiralamalar da korunur. Yargıtay uygulamasında icra dairelerince yapılan satış ihaleleri de bu fıkra içinde değerlendirilmektedir.
Yargıtay'ın yerleşik yaklaşımına göre 4734 sayılı Kanun'un 22. maddesindeki doğrudan temin bir ihale usulü değil, ihtiyacın piyasa araştırmasıyla karşılandığı bir alım yöntemidir. Bu nedenle doğrudan temin alımlarındaki usulsüzlükler TCK 235 kapsamında değerlendirilmez; koşulları varsa kamu görevlisi yönünden görevi kötüye kullanma, rüşvet veya sahtecilik gibi başka suçlar gündeme gelir.
Fail olmak için kamu görevlisi olmak şart değildir. Tehditle rakibini ihaleden uzak tutan veya diğer isteklilerle fiyatta anlaşan bir şirket yetkilisi doğrudan fail olabilir. Teklifleri değerlendirme dışı bırakmak ya da gizli teklif bilgisini sızdırmak gibi haller ise niteliği gereği ihale sürecinde görev alanlarca işlenir; Yargıtay bu hallerde görevli olmayan kişileri çoğunlukla azmettiren veya yardım eden sıfatıyla sorumlu tutar.
| Durum | Madde | Ceza | Dava zamanaşımı |
|---|---|---|---|
| İhaleye fesat karıştırma (temel hal) | TCK 235/1 | 3 yıldan 7 yıla kadar hapis | 15 yıl |
| Cebir veya tehditle işlenmesi | TCK 235/3-a | Alt sınır 5 yıldan az olamaz; yaralamanın ağır halleri veya tehdit suçundan ayrıca ceza | 15 yıl |
| Kurum bakımından zarar doğmaması (cebir-tehdit hali hariç) | TCK 235/3-b | 1 yıldan 3 yıla kadar hapis | 8 yıl |
| Görevlinin fesat nedeniyle menfaat sağlaması | TCK 235/4 | Ayrıca ilgili suçtan (örneğin rüşvet) ceza | İlgili suça göre |
| Edimin ifasına fesat karıştırma | TCK 236/1 | 3 yıldan 7 yıla kadar hapis | 15 yıl |
Zarar doğmaması halindeki 1-3 yıllık ceza 2013 yılında 6459 sayılı Kanun'la getirilmiştir ve cebir veya tehditle işlenen fiillerde uygulanmaz. Bu ayrım cezayı, zamanaşımını ve erteleme olanağını değiştirdiğinden kurum zararının bilirkişi aracılığıyla doğru saptanması belirleyicidir. 7571 ve 7589 sayılı Kanunlar (11. ve 12. Yargı Paketleri) bu maddelerdeki ceza miktarlarına dokunmamıştır.
İhale tamamlandıktan sonra sözleşmenin yerine getirilmesi sırasında yapılan hileler ayrı bir suçtur. Şartnamede belirtilenden farklı veya eksik mal teslim etmek ya da bunu kabul etmek, süresinde yapılmayan işi süresinde yapılmış gibi kabul etmek, yapım işlerinde şartnameye aykırı eser veya malzemeyi kabul etmek, şartlarına uygun verilmeyen hizmeti verilmiş gibi göstermek bu suçu oluşturur. Kanun bu hareketlerin hileli yapılmasını arar; yalnızca ayıplı veya gecikmeli ifa sözleşme hukukunun konusudur. Yargıtay 5. Ceza Dairesi ayrıca kurumun zarara uğrayıp uğramadığının araştırılmasını istemektedir.
Suç, kanunda sayılan hareketin yapılmasıyla tamamlanır; ihalenin sonuçlanması ya da kurumun zarar görmesi beklenmez. Hareket tamamlanamadığında teşebbüs mümkündür: örneğin tehdit edilen istekli buna rağmen ihaleye girip teklif vermişse Yargıtay fiilin teşebbüs aşamasında kaldığını kabul etmektedir. TCK 235 ve 236 için kanunda özel bir etkin pişmanlık hükmü yoktur; zararın giderilmesi veya soruşturmaya yardımcı olunması ancak takdiri indirim ve cezanın belirlenmesinde dikkate alınabilir.
Suç şikâyete bağlı değildir; teftiş raporu, Sayıştay bulgusu, ihbar veya rakip firmanın başvurusu soruşturmayı başlatabilir. İhaleye fesat karıştırma, 3628 sayılı Kanun'un 17. maddesinde sayılan suçlardandır. Bu yüzden kamu görevlisi şüpheliler hakkında 4483 sayılı Kanun'daki soruşturma izni aranmaz, savcılık doğrudan soruşturur. Müsteşar, vali ve kaymakamlar ile özel soruşturma usulüne tabi kişiler bu kuralın istisnasıdır.
Dava kural olarak asliye ceza mahkemesinde görülür; çünkü suç, 5235 sayılı Kanun'un 12. maddesinde ağır ceza mahkemesinin görevine giren suçlar arasında sayılmamıştır ve cezasının üst sınırı on yılı aşmaz. Aynı dosyada rüşvet, irtikâp, zimmet veya resmî belgede sahtecilik gibi ağır cezalık bir suç varsa bağlantı nedeniyle yargılama ağır ceza mahkemesinde yapılır.
İdari yasak ile ceza davası birbirinden bağımsız yürür; ceza davasındaki beraat idari yasağı kendiliğinden kaldırmaz, ayrıca idari yargıya başvurmak gerekir.
Aşağıdaki kararlar konuya ilişkin yargı uygulamasını göstermek için seçilmiştir; özetler künye korunarak ve kişisel veriler çıkarılarak sadeleştirilmiştir.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 2014/500 E., 2018/336 K., 10.07.2018
Konu: Belediyede doğrudan temin yöntemiyle yapılan alımlarda yeterliği bulunmayan kişilerden alım yapılmasının ihaleye fesat karıştırma suçunu oluşturup oluşturmadığı tartışılmıştır.
Sonuç: Doğrudan teminin bir ihale usulü olmadığı, bu nedenle TCK 235’in uygulanamayacağı kabul edilerek beraat hükmüne yönelik itiraz reddedilmiştir.
Yargıtay 5. Ceza Dairesi, 2021/11133 E., 2025/9626 K., 24.09.2025
Konu: Bir kamu kurumunun doğrudan temin ve açık ihale yoluyla yaptığı alımlara ilişkin ihaleye fesat karıştırma iddiası incelenmiştir.
Sonuç: Hükümler bozulmuş; yeniden yargılama gerekmediğinden kamu davalarının zamanaşımı nedeniyle düşmesine karar verilmiştir.
Yargıtay 5. Ceza Dairesi, 2021/5557 E., 2024/2716 K., 12.03.2024
Konu: Kamu kurumlarına yapılan teslimler nedeniyle edimin ifasına fesat karıştırma (TCK 236) suçundan verilen beraat hükümleri incelenmiştir.
Sonuç: Hükümler oy çokluğuyla bozulmuştur; karşı oyda, TCK 236’nın uygulanabilmesi için edimin bir ihaleye dayanması gerektiği, doğrudan temin alımlarında bu koşulun bulunmadığı savunulmuştur.
Yargıtay 5. Ceza Dairesi, 2023/3765 E., 2023/12724 K., 28.12.2023
Konu: Bir kamu kurumunun alım işlerine ilişkin ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma ve görevi kötüye kullanma suçlamaları birlikte değerlendirilmiştir.
Sonuç: Katılan kurum vekillerinin temyizi yerinde görülerek bir kısım sanık hakkındaki beraat hükümleri bozulmuştur.
Temel ceza 3 yıldan 7 yıla kadar hapistir. Suç cebir veya tehditle işlenmişse alt sınır 5 yıldan az olamaz. Kamu kurumu bakımından zarar doğmamışsa ve cebir-tehdit yoksa ceza 1 yıldan 3 yıla kadar hapistir.
Kural olarak asliye ceza mahkemesi görevlidir. Aynı dosyada rüşvet, irtikâp veya resmî belgede sahtecilik gibi ağır ceza mahkemesinin görevine giren bir suç da varsa dava bağlantı nedeniyle ağır ceza mahkemesinde görülür.
Şikâyete bağlı değildir ve uzlaştırma kapsamında da değildir. Savcılık ihbar, teftiş raporu veya kendi tespitiyle soruşturma başlatır; ihbar edenin veya kurumun şikâyetinden vazgeçmesi davayı sona erdirmez.
Temel halde dava zamanaşımı 15 yıldır. Kurum zararının doğmadığı 235/3-b halinde süre 8 yıldır. Zamanaşımını kesen işlemler olsa bile süre en fazla yarısı kadar uzar; yani sırasıyla 22 yıl 6 ay ve 12 yılı geçemez.
Yargıtay'a göre doğrudan temin bir ihale usulü olmadığından TCK 235 uygulanmaz. Ancak bu, fiilin cezasız kalacağı anlamına gelmez; koşulları varsa kamu görevlisi hakkında görevi kötüye kullanma, rüşvet veya sahtecilik suçlarından dava açılabilir.
Temel halde alt sınır 3 yıl olduğundan adli para cezasına çevirme, erteleme ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kural olarak mümkün değildir. Zarar doğmayan halde veya teşebbüs, yardım etme gibi indirimlerle ceza 2 yıl veya altına inerse erteleme ve HAGB; 1 yıl veya altına inerse adli para cezasına çevirme değerlendirilebilir.
4734 sayılı Kanun'un 59. maddesine göre ihale sürecindeki yasak fiiller nedeniyle hakkında kamu davası açılanlar yargılama sonuna kadar bu Kanun kapsamındaki ihalelere katılamaz. Mahkûmiyet halinde ayrıca 1 yıldan 3 yıla kadar yasaklama uygulanır.
Alt sınırı 5 yıldan fazla olmadığı için zorunlu müdafilik kural olarak yoktur; şüpheli isterse baro tarafından müdafi görevlendirilir. Dosyalar şartname, komisyon tutanağı ve bilirkişi raporlarına dayandığından ifade öncesinde bir ceza avukatıyla dosyanın incelenmesi önemlidir.
İhaleye fesat karıştırma dosyaları için Adana'da avukat desteği
Av. Aytaç ER Hukuk Bürosu – Reşatbey Mah. Günep Panorama İş Merk. B Blok No:801, 01960 Seyhan/Adana · 0532 113 15 08 · avaytacer@gmail.com · Online randevu
Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya avukat–müvekkil ilişkisi niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihat değişebilir. Son güncelleme: 10.11.2026