Kısaca: Kaçakçılık suçlarının temel düzenlemesi 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun 3. maddesidir. Eşyayı gümrük işlemine tabi tutmadan ülkeye sokmanın cezası 1 yıldan 5 yıla kadar hapis ve 10.000 güne kadar adli para cezası, kaçak eşyayı bilerek ticari amaçla alıp satmanın cezası 1 yıldan 3 yıla kadar hapistir; eşya sigara, tütün, alkol veya akaryakıt ise ceza 3 yıldan az olamaz. Eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı ödenirse ceza soruşturmada yarı, kovuşturmada üçte bir oranında iner.
| Yasal dayanak | 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu m.3 (suçlar), m.4 (nitelikli hâller), m.5 (etkin pişmanlık), m.9-13 (arama, el koyma, müsadere) |
| Şikâyet | Şikâyete bağlı değildir; soruşturma kendiliğinden (resen) yürütülür, şikâyetten vazgeçme diye bir imkân yoktur |
| Görevli mahkeme | HSK tarafından belirlenen asliye ceza mahkemesi; kaçakçılıkla bağlantılı resmî belgede sahtecilik varsa ağır ceza mahkemesi (m.17) |
| Dava zamanaşımı | Üst sınırı 5 yılı geçmeyen suçlarda 8 yıl; üst sınırı 5 yılı aşan suçlarda ve nitelikli hâllerde 15 yıl (TCK m.66) |
| Uzlaştırma | Kapsam dışıdır; seri muhakeme listesinde de yer almaz |
| Etkin pişmanlık | Gümrüklenmiş değerin iki katı ödenirse soruşturmada 1/2, kovuşturmada hükümden önce 1/3 indirim (m.5/2) |
| Katılan | Gümrük idaresi başvurusu üzerine davaya katılan olarak kabul edilir (m.18) |

Kaçakçılık, en yalın hâliyle bir eşyanın gümrük denetiminden kaçırılarak ülkeye sokulması, ülkeden çıkarılması ya da bu şekilde girmiş eşyanın ticaretinin yapılmasıdır. Türk hukukunda bu fiiller Türk Ceza Kanunu'nda değil, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nda düzenlenmiştir. Kanunun 3. maddesi yirmiden fazla fıkrada ayrı ayrı suç tipleri sayar; sigara, tütün, alkol ve akaryakıt için özel ve daha ağır hükümler içerir.
Uygulamada en sık karşılaşılan dosyalar şunlardır:
m.3/5, m.3/11 ve m.3/18 gibi fıkralarda suçun oluşması için eşyanın ticari amaçla bulundurulması gerekir. Kendi tüketimi için az miktarda kaçak sigara veya içki bulunduran kişi bu fıkralardan cezalandırılmaz; ancak eşya geri verilmez. Kanunda sabit bir miktar sınırı yoktur. Yargıtay; eşyanın miktarını ve çeşidini, ele geçtiği yeri (iş yeri, araç, ev), kişinin mesleğini ve savunmasını birlikte değerlendirir. Uygulamada sigara bakımından yaklaşık 200 paketin üzeri çoğunlukla ticari amaç göstergesi sayılır; ancak bu kesin bir sınır değil, aksi ispatlanabilen bir karinedir.
Aşağıdaki tablo 5607 sayılı Kanun'un 3. maddesinin yürürlükteki hâline göre hazırlanmıştır. Cezaların tamamında hapis ile adli para cezası birlikte verilir. 2025 tarihli 7571 sayılı Kanun ve 2026 tarihli 7589 sayılı Kanun bu maddedeki ceza miktarlarını değiştirmemiştir.
| Suç (5607 s. Kanun) | Hapis cezası | Adli para cezası |
|---|---|---|
| Gümrük işlemi yapmadan ithal (m.3/1) | 1 yıl - 5 yıl; gümrük kapısı dışından sokulursa 1/3 - 1/2 artırılır | 10.000 güne kadar |
| Aldatıcı işlemle vergisiz ithal (m.3/2) | 2 yıl - 5 yıl | 10.000 güne kadar |
| Kaçak eşyayı bilerek ticari amaçla alma, satma, taşıma, saklama (m.3/5) | 1 yıl - 3 yıl | 5.000 güne kadar |
| İthali yasak eşya (m.3/7) | 2 yıl - 6 yıl | 20.000 güne kadar |
| İhracı yasak eşyayı çıkarma (m.3/8) | 1 yıl - 3 yıl | 5.000 güne kadar |
| Hayali ihracat (m.3/9) | 1 yıl - 5 yıl | 10.000 güne kadar |
| Kaçak veya markersiz akaryakıt (m.3/11-12) | 2 yıl - 5 yıl | 20.000 güne kadar |
| Sahte bandrol üretme, kullanma (m.3/16-17) | 3 yıl - 6 yıl | 20.000 güne kadar |
| Bandrolsüz veya sahte bandrollü sigara, tütün, makaron, alkol (m.3/18) | 3 yıl - 6 yıl | 20.000 güne kadar |
| Makaron veya sigara kâğıdını doldurup satma (m.3/20) | 3 yıl - 6 yıl | Öngörülmemiştir |
| Suç | Dayanak | Temel ceza |
|---|---|---|
| Göçmen kaçakçılığı | TCK m.79 | 5 yıl - 8 yıl hapis ve 1.000 - 10.000 gün adli para cezası |
| Uyuşturucu madde ithali, ihracı, imali | TCK m.188/1 | 20 yıl - 30 yıl hapis ve 2.000 - 20.000 gün adli para cezası |
| Kültür varlığını yurt dışına çıkarma | 2863 s. Kanun m.68 | 5 yıl - 12 yıl hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası |
| Ateşli silah kaçakçılığı | 6136 s. Kanun m.12 | 5 yıl - 12 yıl hapis ve adli para cezası |
Kaçakçılık dosyalarında sonucu en çok etkileyen kurum etkin pişmanlıktır (m.5). İki ayrı yolu vardır:
Ödeme yoluyla indirimden ithali yasak eşya suçu (m.3/7), mükerrirler ve örgüt faaliyeti kapsamındaki suçlar yararlanamaz. Savcı soruşturmada bu hakkı şüpheliye hatırlatmak zorundadır; hatırlatma yapılmamışsa ihtarı duruşmada hâkim yapar. Ödenecek tutarın yanlış bildirilmesi veya ihtarın hiç yapılmaması Yargıtay'da bozma sebebidir. Birden fazla sanık varsa indirim kural olarak yalnızca ödeme yapan kişiye uygulanır.
Gümrük kapıları ve gümrük bölgesi dışındaki aramalar Ceza Muhakemesi Kanunu'na tabidir (m.9); hâkim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hâlde savcının yazılı emri olmadan yapılan aramada elde edilen eşya hukuka aykırı delil sayılabilir ve tek başına mahkûmiyete dayanak yapılamaz. Bu konu haksız arama yönünden de ayrıca değerlendirilir.
Kaçak eşyanın müsaderesine karar verilir; eşya gümrük idaresince tasfiye edilir. Eşyayı taşıyan araç ise her durumda müsadere edilmez. Aracın müsaderesi için m.13'teki şartlardan biri gerekir: eşyanın özel olarak hazırlanmış gizli bölmede taşınması, kaçak eşyanın yükün tamamını veya ağırlıklı kısmını oluşturması ya da taşımada o aracın kullanılmasının zorunlu olması, eşyanın ithal veya ihracının yasak ya da toplum ve çevre sağlığına zararlı olması. Alıkonulan taşıt, sahibinin 30 gün içinde araç değeri kadar teminat vermesi hâlinde iade edilir; aksi hâlde tasfiye edilebilir (m.10).
Aşağıdaki kararlar konuya ilişkin yargı uygulamasını göstermek için seçilmiştir; özetler künye korunarak ve kişisel veriler çıkarılarak sadeleştirilmiştir.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 2023/597 E., 2025/492 K., 19.11.2025
Konu: Usulüne uygun yazılı arama emri veya adli arama kararı olmadan ele geçirilen kaçak eşyanın delil olarak kullanılıp kullanılamayacağı tartışılmıştır.
Sonuç: Bu şekilde elde edilen eşyanın hukuka aykırı delil niteliğinde olduğu, bu delile dayanılarak mahkûmiyet kurulamayacağı kabul edilerek hüküm oy çokluğuyla bozulmuştur.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 2023/178 E., 2023/420 K., 12.09.2023
Konu: Kaçak eşyayı bu özelliğini bilerek ticari amaçla bulundurma suçundan verilen beraat kararı incelenmiştir.
Sonuç: Beraat hükmü bozulmuş; 5607 sayılı Kanun’da sonradan yapılan değişiklikler karşısında lehe hükmün, sonuç cezalar karşılaştırılarak belirlenmesi gerektiği vurgulanmıştır.
Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 2021/4286 E., 2024/8677 K., 14.10.2024
Konu: Üzerinde 20 karton (200 paket) kaçak sigara ele geçen sanığın bunları ticari amaçla mı yoksa kişisel kullanım için mi bulundurduğu değerlendirilmiştir.
Sonuç: Miktarın kişisel kullanım sınırında kaldığı ve ticari amacın kesin delille ispatlanamadığı kabul edilerek beraat yerinde görülmüş; sigaraların müsaderesine karar verilmek suretiyle hüküm düzeltilerek onanmıştır.
Suçun türüne göre değişir. Gümrük işlemi yapılmadan eşya ithalinde 1 yıldan 5 yıla, kaçak eşyanın ticari amaçla alınıp satılmasında 1 yıldan 3 yıla, ithali yasak eşyada 2 yıldan 6 yıla kadar hapis öngörülür. Hepsinde ayrıca adli para cezası verilir.
Bandrolsüz veya sahte bandrollü sigarayı ticari amaçla bulundurmak, taşımak ya da satmak 5607 sayılı Kanun m.3/18 uyarınca 3 yıldan 6 yıla kadar hapis ve 20.000 güne kadar adli para cezası gerektirir. Sigaranın yurda kaçak sokulduğu anlaşılırsa m.3/10 uygulanır ve ceza yine 3 yıldan az olamaz.
Suçun oluşması için ticari amaç aranır; kişisel kullanım sınırında kalan miktar nedeniyle bu fıkralardan ceza verilmez. Ancak eşyaya el konulur ve geri verilmez. Miktar, ele geçiş şekli ve savunma birlikte değerlendirildiğinden her dosya kendi koşullarına göre sonuçlanır.
Suç konusu eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı Hazine'ye ödenir. Ödeme soruşturma bitmeden yapılırsa ceza yarı oranında, dava açıldıktan sonra hükümden önce yapılırsa üçte bir oranında indirilir. İthali yasak eşya suçunda, mükerrirlerde ve örgütlü işlenen suçlarda bu indirim uygulanmaz.
HSK tarafından bu işle görevlendirilen asliye ceza mahkemesi bakar. Kaçakçılıkla bağlantılı olarak resmî belgede sahtecilik de işlenmişse dava ağır ceza mahkemesinde görülür.
Taşımada kullanılan araca el konulabilir; ancak müsadere için gizli bölme bulunması, kaçak eşyanın yükün ağırlıklı kısmını oluşturması veya eşyanın ithalinin yasak olması gibi şartlardan biri gerekir. Alıkonulan araç, 30 gün içinde değeri kadar teminat verilirse sahibine iade edilir.
Kanun hapis ve adli para cezasını birlikte öngördüğü için adli para cezası her durumda ayrıca verilir. Hapis cezası indirimlerden sonra 2 yıl veya altına düşerse erteleme ya da HAGB, 1 yıl veya altına düşerse paraya çevirme şartları varsa değerlendirilebilir. Alt sınırı 3 yıl olan sigara, alkol ve akaryakıt suçlarında bu genellikle etkin pişmanlıkla mümkün olur.
Hayır. Kaçakçılık suçları şikâyete bağlı değildir ve uzlaştırma kapsamında yer almaz. Dosyayı sanık lehine etkileyen asıl yol etkin pişmanlık ödemesidir.
Üst sınırı 5 yılı geçmeyen suçlarda (örneğin m.3/1, m.3/5) dava zamanaşımı 8 yıldır. Üst sınırı 5 yılı aşan suçlarda ve artırım gerektiren nitelikli hâllerde (örneğin m.3/7, m.3/18) süre 15 yıldır. Süreyi zamanaşımı hesaplama aracı ile kontrol edebilirsiniz.
Kaçakçılık suçları için Adana'da avukat desteği
Av. Aytaç ER Hukuk Bürosu – Reşatbey Mah. Günep Panorama İş Merk. B Blok No:801, 01960 Seyhan/Adana · 0532 113 15 08 · avaytacer@gmail.com · Online randevu
Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya avukat–müvekkil ilişkisi niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihat değişebilir. Son güncelleme: 10.11.2026