Sorularınız İçin Bizi Arayın: - 0532 113 15 08
Dil Seçimi
Menü
Sosyal Medya
Ara

Kısaca: Hizmet tespiti davası, sigortasız ya da eksik bildirilen çalışmaların mahkeme kararıyla saptanması için açılır. Aylık prim ve hizmet belgesi verilmeyen veya çalışmaları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içinde iş mahkemesine başvurarak ispatlayabilir. Dava kamu düzenine ilişkindir; hâkim delilleri resen araştırır.

Hizmet Tespiti Davaları Bir Bakışta

Yasal dayanak5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m. 86
DavacıSigortalı; ölümü hâlinde hak sahipleri
Davalıİşveren; dava ayrıca Sosyal Güvenlik Kurumu’na ihbar edilir
Görevli mahkemeİş mahkemesi
Hak düşürücü süreHizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl
Sürenin işlemediği hâllerÇalışmanın Kurumun bilgisine girdiği, örneğin işe giriş bildirgesinin verildiği hâllerde hak düşürücü sürenin uygulanmayacağı kabul edilmektedir
Kurum denetimiyle tespitKayıt ve belgeye dayanmayan denetim tespitlerinde en fazla tespit tarihinden geriye yönelik bir yıllık kısım dikkate alınır
Yargılama ilkesiKamu düzenine ilişkin olduğundan resen araştırma ilkesi uygulanır
Hizmet tespiti davası sigortasız çalışmanın tespiti süreci infografiği
Hizmet tespiti davasında mahkeme, tarafların sunduğu delillerle yetinmez; resen araştırma yapar.

Hizmet Tespiti Davası Nedir, Kimler Açabilir?

Sigortalı çalışmaların Sosyal Güvenlik Kurumu’na hiç bildirilmemesi, geç bildirilmesi ya da gün sayısı veya kazanç yönünden eksik bildirilmesi hâlinde, bu çalışmaların mahkemece saptanması için hizmet tespiti davası açılır. Kanun bu imkânı açıkça tanır: aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesi işveren tarafından verilmeyen ya da çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içinde iş mahkemesine başvurarak alacakları ilamla ispatlayabilirler.

  • Kim açar? Sigortalı; sigortalının ölümü hâlinde hak sahipleri dava açabilir.
  • Kime karşı açılır? Davalı işverendir. Alt işveren–asıl işveren ilişkisi varsa her ikisine birden yöneltilmesi uygun olur.
  • Kurumun konumu: Dava Sosyal Güvenlik Kurumu’na ihbar edilir; Kurum davaya katılarak taraf sıfatıyla hareket edebilir.
  • Neden önemli? Tespit edilen süreler emeklilik için gereken prim gün sayısına ve sigortalılık süresine eklenir; ayrıca yaşlılık, malullük ve ölüm aylığı hesabını etkiler.
  • İşçilik alacaklarından farkı: Hizmet tespiti sosyal güvenlik hakkına ilişkindir; kıdem, ihbar ve fazla çalışma gibi alacaklar ayrı bir davanın konusudur.

Hizmet tespiti davaları kamu düzenine ilişkin kabul edilir. Bu nedenle hâkim, tarafların bildirdiği delillerle bağlı kalmaz; işyeri sicil dosyasını, bordroları ve resmî kayıtları resen getirtir, gerekli gördüğü tanıkları kendiliğinden dinleyebilir. Davanın kabulü veya davadan feragat gibi işlemler de sıkı biçimde denetlenir.

Beş Yıllık Hak Düşürücü Süre

Davanın en kritik konusu süredir. Kanundaki beş yıllık süre zamanaşımı değil hak düşürücü süredir; mahkeme bu süreyi kendiliğinden gözetir ve süre geçmişse dava reddedilir.

KonuKural
Sürenin başlangıcıHizmetin geçtiği yılın sonu
SüreBeş yıl
NiteliğiHak düşürücü süre; hâkim resen gözetir, taraflarca ileri sürülmesi gerekmez
Sürenin uygulanmadığı hâllerÇalışmanın Kurumun bilgisine girdiği, örneğin işe giriş bildirgesinin verilmiş olduğu ya da Kurum denetim elemanlarınca tespit yapıldığı durumlarda hak düşürücü sürenin işlemeyeceği kabul edilmektedir
Kurum denetimiyle tespitte sınırKayıt ve belgelere dayanmaksızın yapılan denetim tespitlerinde, en fazla tespitin yapıldığı tarihten geriye yönelik bir yıllık süreye ilişkin kısım dikkate alınır
Kısmi bildirim hâliBir kısım günleri bildirilen sigortalı bakımından sürenin uygulanmasında, bildirilen dönem ve bildirimin niteliği ayrıca değerlendirilir

Bu nedenle dava açmadan önce SGK hizmet dökümünün alınması, hangi dönemlerin bildirildiğinin ve hangi tarihlerde işe giriş bildirgesi verildiğinin saptanması gerekir. Süre bakımından tartışmalı dosyalarda, çalışmanın Kurum kayıtlarına hangi yolla yansıdığının ortaya konulması belirleyici olur.

Deliller ve Yargılama

Çalışmanın varlığı, süresi ve ücreti her türlü delille ispatlanabilir. Uygulamada en çok başvurulan deliller şunlardır:

  • Resmî kayıtlar: İşyeri sicil dosyası, aylık prim ve hizmet belgeleri, işe giriş bildirgesi, vergi dairesi ve ticaret sicili kayıtları.
  • İşyeri belgeleri: Ücret bordroları, puantaj kayıtları, iş sözleşmesi, servis ve yemek listeleri, kimlik kartı ve giriş-çıkış kayıtları.
  • Bordro tanıkları: Uyuşmazlık konusu dönemde aynı işyerinde çalıştığı Kurum kayıtlarıyla doğrulanan kişiler; bu tanıkların dinlenmesi kural olarak zorunludur.
  • Komşu işyeri tanıkları: Bordro tanığı bulunamıyorsa, aynı dönemde yakın işyerlerinde çalışmış kişiler dinlenir.
  • Diğer deliller: Banka hesap hareketleri, meslek odası ve sendika kayıtları, fotoğraf ve yazışmalar.
  • Kolluk ve müfettiş araştırması: Mahkeme, işyerinin faaliyet durumunu ve tanıkların beyanlarını doğrulamak için kolluk araştırması veya müfettiş incelemesi isteyebilir.

Mahkeme, çalışmanın kesintisiz mi yoksa aralıklı mı olduğunu da belirler. İşin niteliği gereği mevsimlik ya da parça başı çalışmalarda, fiilen çalışılan gün sayısı ayrıca araştırılır. Karar kesinleştikten sonra ilam Kuruma gönderilir ve tespit edilen süreler sigortalının hizmet kaydına işlenir; bu süreye ilişkin primler ise işverenden tahsil edilir.

Emsal Yargıtay Kararları

Aşağıdaki kararlar konuya ışık tutması için seçilmiştir; özetler künye korunarak ve kişisel veriler çıkarılarak sadeleştirilmiştir.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2026/7332, K. 2026/5822, T. 28.04.2026

Konu: Hizmet tespiti davasında beş yıllık hak düşürücü süre itirazı ile bordro tanıklarının dinlenmemesi ve komşu işyeri araştırması yapılmaması yönündeki temyiz sebepleri.

Sonuç: Daire, Kurum vekilinin temyiz itirazlarını reddederek ilk derece mahkemesi kararını onamıştır.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2026/10587, K. 2026/10517, T. 10.09.2026

Konu: 1996–2000 yılları arasındaki çalışmalara ilişkin hizmet tespiti isteminin reddine ilişkin kararın temyizi.

Sonuç: Daire, kararı yargılama ve ispat kuralları ile gerekçeleri bakımından usul ve kanuna uygun bularak onamıştır.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2026/9848, K. 2026/10526, T. 10.09.2026

Konu: Bozma kararı sonrasında verilen hizmet tespiti kararının, bozmaya uygunluk ve kazanılmış hak yönünden denetlenmesi.

Sonuç: Daire, kararın bozmaya uygun olduğunu ve hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında isabetsizlik bulunmadığını belirterek temyiz sebeplerini yerinde görmemiştir.

Hizmet Tespiti Davaları Hakkında Sık Sorulan Sorular

Hizmet tespiti davası nedir?

Sigortasız ya da eksik bildirilen çalışmaların mahkeme kararıyla saptanması için açılan davadır. Tespit edilen süreler emeklilik için gereken prim gün sayısına ve sigortalılık süresine eklenir.

Hizmet tespiti davası ne kadar süre içinde açılmalıdır?

Çalışmaların geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içinde açılmalıdır. Bu süre hak düşürücü nitelikte olup mahkemece kendiliğinden gözetilir.

Beş yıl geçtiyse dava açılamaz mı?

Çalışmanın Kurumun bilgisine girdiği hâllerde, örneğin işe giriş bildirgesi verilmiş olmasına rağmen primler bildirilmemişse, hak düşürücü sürenin işlemeyeceği kabul edilmektedir. Bu nedenle SGK kayıtlarının incelenmesi gerekir.

Dava kime karşı açılır?

Dava işverene karşı açılır. Alt işveren–asıl işveren ilişkisi varsa her ikisine birden yöneltilmesi uygun olur. Dava ayrıca Sosyal Güvenlik Kurumu’na ihbar edilir.

Hangi mahkeme görevlidir?

İş mahkemesi görevlidir. Hizmet tespiti davaları kamu düzenine ilişkin olduğundan resen araştırma ilkesi uygulanır.

Çalıştığımı nasıl ispatlarım?

İşyeri sicil dosyası, bordrolar, puantaj ve giriş-çıkış kayıtları, banka hesap hareketleri ile bordro tanıkları ve komşu işyeri tanıklarının beyanları kullanılır.

Bordro tanığı bulamazsam ne olur?

Aynı dönemde Kurum kayıtlarına göre o işyerinde çalışan tanık bulunamıyorsa, aynı dönemde yakın işyerlerinde çalışmış komşu işyeri tanıkları dinlenir.

Hizmet tespiti davasında ücret de belirlenir mi?

Evet. Mahkeme yalnızca çalışma süresini değil, prime esas kazancı da belirleyebilir. Gerçek ücretin bordroda gösterilenden yüksek olduğu iddiası ayrıca ispatlanmalıdır.

Dava kazanılırsa primleri kim öder?

Tespit edilen döneme ilişkin primler, gecikme zammı ve cezasıyla birlikte işverenden tahsil edilir. Sigortalıdan ayrıca prim istenmez.

İlgili Sayfalar

Hizmet tespiti davaları için Adana’da avukat desteği

Av. Aytaç ER Hukuk Bürosu – Reşatbey Mah. Günep Panorama İş Merk. B Blok No:801, 01960 Seyhan/Adana · 0532 113 15 08 · avaytacer@gmail.com · Online randevu

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya avukat–müvekkil ilişkisi niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihat değişebilir. Son güncelleme: 12.11.2026

Yorum Bırakın
Google Yorumları Tümünü Gör
Web sitemizdeki çerezleri (cookie) kullanıcı deneyimini artıran teknik özellikleri desteklemek için kullanıyoruz. Detaylı bilgi için tıklayınız.
Tamam
WhatsApp Destek Hattı
Google Yorumları