Sorularınız İçin Bizi Arayın: - 0532 113 15 08
Dil Seçimi
Menü
Sosyal Medya
Ara

Kısaca: Mirasbırakan, mirasçılarından mal kaçırmak amacıyla tapulu taşınmazını gerçekte bağışladığı hâlde satış gibi göstererek devretmişse, miras hakkı zedelenen her mirasçı tapu iptali ve tescil davası açabilir. Dava asliye hukuk mahkemesinde, taşınmazın bulunduğu yerde görülür, zamanaşımına tabi değildir ve dava şartı arabuluculuk gerekmez. Mirasçı, saklı paylı olmasa bile dava açabilir.

Muris Muvazaası Bir Bakışta

Dayanak01.04.1974 tarihli 1974/1-2 sayılı YİBK; TBK 19; TMK 706
Görevli mahkemeAsliye hukuk mahkemesi
Yetkili mahkemeTaşınmazın bulunduğu yer (kesin yetki)
SüreZamanaşımı ve hak düşürücü süre yok; ölümden sonra açılır
DavacıMiras hakkı zedelenen her mirasçı
ArabuluculukDava şartı değil
İspatTanık dahil her türlü delil
Muris muvazaası mirastan mal kaçırma tapu iptal ve tescil davası asliye hukuk
Muris muvazaası davasının mantığı: görünüşte satış, gerçekte bağış ve tapu iptali.

Muris Muvazaası Nedir?

Mirasbırakan sağlığında malı üzerinde serbestçe tasarruf edebilir; çocuklarından birine bağış yapması da tek başına hukuka aykırı değildir. Sorun, işlemin gerçek niteliğinin gizlenmesidir. Tapuda “satış” yazılıp bedel alınmamışsa, taraflar aslında bağış yapmak istemiş ama bunu mirasçılardan saklamışlardır. Yargıtay 1974 tarihli içtihadı birleştirme kararıyla bu durumda görünüşteki satışın da, gizlenen bağışın da geçersiz olduğunu kabul etmiştir: satış gerçek irade olmadığı için, bağış ise resmî şekilde yapılmadığı için hükümsüzdür.

Bu yüzden muris muvazaası davası, saklı payın korunmasıyla sınırlı değildir. Kardeşler, yeğenler ya da saklı payı olmayan diğer yasal mirasçılar da miras hakları ölçüsünde dava açabilir.

  • Tapuda satış gösterilmesine rağmen bedelin hiç ödenmemesi veya sembolik kalması
  • Devrin mirasçılar arasında ayrım gözetecek şekilde yalnız bir çocuğa ya da eşe yapılması
  • Mirasbırakanın satışa ihtiyacı olmaması, satış parasının izinin bulunmaması
  • Devirden sonra mirasbırakanın malı kullanmaya devam etmesi

Hangi Durumlarda Dava Açılır, Hangisinde Açılmaz?

Dava, tapuya kayıtlı taşınmazların görünüşte satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi gibi gösterilerek devrinde ileri sürülür. Açıkça bağış olarak yapılmış devirlerde muvazaa yoktur; bu durumda mirasçının yolu, saklı payı zedelenmişse tenkis davasıdır.

DurumMuris muvazaası?Uygun yol
Tapuda satış, gerçekte bedelsiz devirEvetTapu iptali ve tescil
Ölünceye kadar bakma görünümlü bağışBakım gerçek değilse evetTapu iptali ve tescil
Tapuda açıkça bağışHayırSaklı pay varsa tenkis
Gerçek bedelle yapılmış satışHayırDava yok
Taşınır mal veya para aktarımı1974 İBK kapsamı dışındaGenel muvazaa veya tenkis
Mirasbırakan hayattaykenDava açılamazÖlümden sonra açılır

Davada genellikle muvazaa talebinin yanında, kabul edilmezse tenkis istendiği şeklinde terditli talepte bulunulur. Tenkis talebi için öğrenmeden itibaren 1 yıl ve her hâlde 10 yıllık süreler işlediğinden, terditli talebin süresinde yapılması önemlidir.

İspat: Mahkeme Neye Bakar?

Muvazaayı ispat yükü davacı mirasçıdadır; ancak mirasçı, mirasbırakanla alıcı arasındaki işleme yabancı olduğu için tanık dahil her türlü delile dayanabilir. Mahkeme, mal kaçırma kastını tek bir olgudan değil, olayın bütününden çıkarır.

OlguMuvazaa lehineMuvazaa aleyhine
Satış bedeliGerçek değerin çok altında, ödeme kanıtı yokPiyasa değerine yakın, banka kaydı var
Alıcının mali gücüÖdeme gücü yokGelir ve birikim belgeli
Mirasbırakanın ihtiyacıParaya ihtiyacı yok, para görülmüyorBorç, tedavi, geçim ihtiyacı var
Aile ilişkisiDiğer çocuklara küslük, ayrımHakkaniyete uygun paylaştırma, bakım borcu
Diğer mallarTek ve değerli mal devredilmişDiğer mirasçılara da mal bırakılmış

Keşif ve bilirkişi incelemesiyle taşınmazın devir tarihindeki değeri tespit edilir. Devralanın mirasbırakana yıllarca gerçekten bakmış olması, devrin minnet ve şükran duygusuyla yapıldığını gösterebilir; ancak bu savunma, bakımın gerçekliği ve devredilen malın değeriyle orantılı olup olmadığı birlikte incelenerek değerlendirilir.

Dava Sonucu ve Pratik Noktalar

Dava kabul edilirse tapu kaydı, davacı mirasçının miras payı oranında iptal edilip onun adına tescil edilir. Dava değeri, davacının payına düşen taşınmaz değeridir ve nispi harç ödenir. Taşınmaz devralan tarafından üçüncü kişiye satılmışsa, üçüncü kişinin iyiniyeti korunur; bu durumda tazminat seçeneği gündeme gelir. Bu nedenle dava açılırken ihtiyati tedbir istenmesi çoğu dosyada önemlidir.

  • Mirası reddeden veya mirastan feragat eden kişi dava açamaz
  • Mirasçılardan biri tek başına kendi payı için dava açabilir
  • Devralan mirasçı da ölmüşse dava onun mirasçılarına yöneltilir
  • Tapu kayıtları, banka hareketleri ve tanık listesi dava açılmadan hazırlanmalı

Emsal Yargıtay Kararları

Aşağıdaki özetler künye korunarak ve kişisel veriler çıkarılarak sadeleştirilmiştir; kararların tam metnine Yargıtay Karar Arama sisteminden ulaşılabilir.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu, E. 1974/1, K. 1974/2, T. 01.04.1974

Konu: Mirasbırakanın, mirasçısından mal kaçırmak amacıyla tapulu taşınmazını gerçekte bağış olduğu hâlde satış gibi göstererek devretmesinin sonuçları.

Sonuç: Görünüşteki satışın ve gizli bağışın geçersiz olduğu; miras hakkı zedelenen her mirasçının, saklı paylı olup olmamasına bakılmaksızın muvazaa nedeniyle tapu iptali ve tescil isteyebileceği kabul edildi.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2018/533, K. 2021/1189, T. 07.10.2021

Konu: Mirasbırakan babanın taşınmazını ölünceye kadar bakma sözleşmesiyle kızına devretmesinin muvazaalı olduğu iddiasıyla oğul tarafından açılan tapu iptali ve tescil davası.

Sonuç: Kurul, kızın babasına gerçekten baktığını ve mirasbırakanın başka taşınmazlarının da bulunduğunu dikkate alarak mal kaçırma amacının kanıtlanmadığını, devrin muvazaalı sayılamayacağını belirtti.

Muris Muvazaası Hakkında Sık Sorulan Sorular

Muris muvazaası davası için süre var mı?

Hayır. Dava zamanaşımına veya hak düşürücü süreye tabi değildir; ancak mirasbırakan öldükten sonra açılabilir.

Saklı payım yoksa da dava açabilir miyim?

Evet. 1974 tarihli içtihadı birleştirme kararına göre miras hakkı zedelenen her yasal mirasçı dava açabilir.

Dava hangi mahkemede açılır?

Asliye hukuk mahkemesinde, taşınmazın bulunduğu yerde açılır. Bu yetki kesindir ve taraflar başka yer kararlaştıramaz.

Arabulucuya gitmem gerekir mi?

Hayır. Tapu iptali ve tescil davaları dava şartı arabuluculuk kapsamında değildir.

Tapudaki satış bedeli düşükse dava kesin kazanılır mı?

Hayır. Düşük bedel önemli bir göstergedir ama tek başına yeterli değildir. Mahkeme mal kaçırma amacını tüm olgularla birlikte değerlendirir.

Bakım karşılığı yapılan devir muvazaalı sayılır mı?

Bakım gerçekten verilmişse ve devredilen mal bakımla orantılıysa genellikle sayılmaz. Bakım görünüşteyse veya mal çok değerliyse muvazaa tartışılabilir.

Taşınmaz üçüncü kişiye satılmışsa ne olur?

İyiniyetli üçüncü kişinin edinimi korunur. Bu durumda mal kaçıran mirasçıdan değer üzerinden tazminat istenmesi gündeme gelir.

Dava kazanılırsa tapu tamamen bana mı geçer?

Hayır. Tapu yalnızca davacı mirasçının miras payı oranında iptal edilir ve onun adına tescil edilir.

Para veya araç devirlerinde de bu dava açılır mı?

1974 kararı tapulu taşınmazlarla ilgilidir. Taşınır ve para aktarımlarında genel muvazaa hükümleri veya saklı pay için tenkis davası değerlendirilir.

İlgili Sayfalar

Muris muvazaası ve tapu iptali davaları için Adana’da avukat desteği

Av. Aytaç ER Hukuk Bürosu – Reşatbey Mah. Günep Panorama İş Merk. B Blok No:801, 01960 Seyhan/Adana · 0532 113 15 08 · avaytacer@gmail.com · Online randevu

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya avukat–müvekkil ilişkisi niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihat değişebilir. Son güncelleme: 13.11.2026

Yorum Bırakın
Google Yorumları Tümünü Gör
Web sitemizdeki çerezleri (cookie) kullanıcı deneyimini artıran teknik özellikleri desteklemek için kullanıyoruz. Detaylı bilgi için tıklayınız.
Tamam
WhatsApp Destek Hattı
Google Yorumları