Sorularınız İçin Bizi Arayın: - 0532 113 15 08
Dil Seçimi
Menü
Sosyal Medya
Ara

Kısaca: Boşanma davası, eşlerden birinin yerleşim yerindeki veya eşlerin son altı aydır birlikte oturdukları yerdeki aile mahkemesinde açılır. Evlilik en az bir yıl sürmüşse ve eşler her konuda anlaşmışsa anlaşmalı boşanma tek duruşmada sonuçlanabilir; aksi hâlde zina, terk, şiddet veya evlilik birliğinin temelinden sarsılması gibi kanundaki sebeplerden birine dayanan çekişmeli dava açılır. Boşanmada arabuluculuğa başvurmak zorunlu değildir.

Boşanma Davaları Bir Bakışta

Yasal dayanak4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 161–184
Görevli mahkemeAile mahkemesi (bulunmayan yerlerde aile mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemesi)
Yetkili mahkemeEşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yer mahkemesi (m. 168)
Anlaşmalı boşanma şartıEvliliğin en az 1 yıl sürmüş olması, eşlerin birlikte başvurması veya davanın kabulü, hâkimin tarafları bizzat dinlemesi (m. 166/3)
ArabuluculukDava şartı değildir; doğrudan dava açılır
Fiilî ayrılık süresiReddedilen boşanma davasının kesinleşmesinden itibaren 1 yıl (m. 166/4; 2024’te 3 yıldan 1 yıla indirildi)
Boşanma sonrası taleplerBoşanmanın eki olmayan tazminat ve nafaka talepleri, kararın kesinleşmesinden itibaren 1 yıl içinde ileri sürülmelidir (m. 178)
Boşanma davası nasıl açılır süreç adımları infografiği
Çekişmeli boşanma davasının temel aşamaları; anlaşmalı boşanmada süreç tek duruşmada tamamlanabilir.

Boşanma Sebepleri Nelerdir?

Türk hukukunda eşler yalnızca “anlaşamıyoruz” diyerek boşanamaz; boşanma kararı ancak kanunda sayılan sebeplerden birinin varlığı hâlinde ve hâkim kararıyla verilir. Sebepler özel ve genel olarak ikiye ayrılır. Özel sebeplerde olayın ispatı yeterlidir; genel sebepte ise evliliğin çekilmez hâle geldiği ve kusur durumu ayrıca tartışılır.

Boşanma sebebiMaddeKoşulDava açma süresi
Zinam. 161Eşin evlilik dışı cinsel ilişkiye girmesiÖğrenmeden itibaren 6 ay, her hâlde 5 yıl; affeden dava açamaz
Hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranışm. 162Öldürmeye teşebbüs, ağır şiddet, ağır hakaretÖğrenmeden itibaren 6 ay, her hâlde 5 yıl; affeden dava açamaz
Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürmem. 163Küçük düşürücü suç veya haysiyetsiz yaşam nedeniyle birlikte yaşamın beklenememesiSüre yoktur
Terkm. 164En az 6 ay süren ayrılık ve sonuçsuz kalan ihtarİhtar en erken 4. ayın sonunda istenir; ihtardan 2 ay sonra dava açılır
Akıl hastalığım. 165Hastalığın geçmeyeceğinin resmî sağlık kurulu raporuyla saptanmasıSüre yoktur
Evlilik birliğinin temelinden sarsılmasım. 166/1-2Ortak hayatın sürdürülmesinin beklenemeyecek derecede sarsılmasıSüre yoktur
Anlaşmalı boşanmam. 166/3En az 1 yıllık evlilik ve tüm sonuçlarda anlaşmaSüre yoktur
Fiilî ayrılıkm. 166/4Reddedilen davadan sonra ortak hayatın yeniden kurulamamasıRet kararının kesinleşmesinden 1 yıl sonra

Uygulamada davaların büyük bölümü evlilik birliğinin temelinden sarsılması sebebine dayanır. Fiziksel veya psikolojik şiddet, hakaret, sadakatsizlik ve güven sarsıcı davranışlar, ekonomik şiddet, ailenin evliliğe aşırı müdahalesi, birlik görevlerinin ihmali bu kapsamda değerlendirilir. Davacının kusuru daha ağırsa davalı davaya itiraz edebilir; ancak itiraz hakkın kötüye kullanılması niteliğindeyse ve evliliğin devamında korunmaya değer bir yarar kalmamışsa yine boşanmaya karar verilebilir.

Anlaşmalı Boşanma ile Çekişmeli Boşanma Arasındaki Fark

ÖlçütAnlaşmalı boşanmaÇekişmeli boşanma
Ön koşulEvlilik en az 1 yıl sürmüş olmalıEvlilik süresi şartı yoktur
AnlaşmaBoşanma, velayet, nafaka, tazminat konularında tam anlaşma ve protokolTaraflar boşanmada veya sonuçlarında anlaşamaz
Kusur incelemesiYapılmazYapılır; tazminat ve nafakayı doğrudan etkiler
DuruşmaEşlerin ikisi de bizzat hazır bulunur; çoğunlukla tek duruşmaDilekçeler, ön inceleme, tanık dinleme ve karar aşamaları
SüreKısaMahkemenin iş yüküne ve delillere göre uzun sürebilir

Anlaşmalı boşanmada hâkim eşleri bizzat dinler, iradelerini serbestçe açıkladıklarına kanaat getirir ve protokolü uygun bulursa boşanmaya karar verir. Hâkim, çocukların ve tarafların yararını gözeterek protokolde değişiklik önerebilir; bu değişiklikler eşlerce kabul edilirse boşanma gerçekleşir. Protokolde mal paylaşımının da açıkça düzenlenmesi, ileride ayrı bir mal rejimi davasıyla karşılaşmamak için önemlidir.

Çekişmeli dava devam ederken taraflar anlaşırsa dava anlaşmalı boşanmaya çevrilebilir. Tersi de mümkündür: Eşlerden biri duruşmada anlaşmadan dönerse dava çekişmeli olarak sürer.

Boşanmanın Sonuçları: Velayet, Nafaka, Tazminat ve Mal Paylaşımı

Boşanma kararıyla birlikte veya onun ardından aşağıdaki konular karara bağlanır. Dava açılır açılmaz hâkim, dava süresince eşlerin barınması, geçimi ve çocukların bakımı için gerekli geçici önlemleri kendiliğinden alır (m. 169).

KonuKural
Velayet ve kişisel ilişkiÇocuğun üstün yararına göre belirlenir; velayet verilmeyen eşle çocuk arasında görüşme düzeni kurulur.
Tedbir nafakasıDava süresince eş ve çocuklar için hükmedilir; kusura bakılmaz.
İştirak nafakasıVelayet kendisine verilmeyen eşin, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmasıdır.
Yoksulluk nafakasıBoşanma yüzünden yoksulluğa düşecek ve kusuru daha ağır olmayan eş lehine, süresiz olarak hükmedilebilir (m. 175).
Maddi ve manevi tazminatKusursuz veya daha az kusurlu eş, kusurlu eşten isteyebilir (m. 174). Eşit kusur hâlinde tazminata hükmedilmez.
Mal rejiminin tasfiyesiAyrı bir davayla istenir; evlilik içinde edinilen malların paylaşımını kapsar. Ziynet ve kişisel eşya alacakları da ayrıca talep edilebilir.
SoyadıKadın evlenmeden önceki soyadını yeniden alır; menfaati varsa hâkimden eski eşinin soyadını kullanma izni isteyebilir (m. 173).

Kusur, boşanma davasının en belirleyici unsurudur. Tazminat isteyebilmek için karşı tarafın kusurlu, talep edenin kusursuz veya daha az kusurlu olması; yoksulluk nafakası için talep edenin kusurunun daha ağır olmaması gerekir. Bu nedenle dilekçede dayanılan olayların somut olarak yazılması ve delillerle desteklenmesi gerekir. Hâkim, boşanmaya esas olguların varlığına vicdanen kanaat getirmedikçe bunları ispatlanmış sayamaz; tarafların ikrarı hâkimi bağlamaz ve yemin teklif edilemez (m. 184).

Boşanma Davasında Sık Yapılan Hatalar

  • Olayların genel ifadelerle yazılması. “Şiddetli geçimsizlik var” demek yeterli değildir; tarih, yer ve olay belirtilmeli, süresinde bildirilmeyen vakıalar sonradan ileri sürülememektedir.
  • Delil ve tanık listesinin süresinde verilmemesi. Tanıkların olayı bizzat görmüş veya duymuş olması önemlidir; başkasından duyduğunu aktaran tanığın beyanına itibar edilmez.
  • Hukuka aykırı delil kullanılması. Gizlice kurulan casus yazılımlar veya izinsiz ele geçirilen yazışmalar hem delil değeri taşımayabilir hem de ceza sorumluluğu doğurabilir.
  • Affetme ve hoşgörünün gözden kaçırılması. Olaydan sonra evlilik birliğini sürdüren eşin, affettiği davranışa dayanarak kusur yüklemesi mümkün olmaz.
  • Taleplerin eksik bırakılması. Nafaka, tazminat, velayet ve ziynet talepleri açıkça ve miktarıyla birlikte yazılmalıdır.
  • Ortak konutu terk ederken önlem alınmaması. Şiddet varsa 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma kararı istenmeli; ayrı yaşamakta haklı olunduğu belgelenmelidir.
  • Kararın kesinleşmesinin takip edilmemesi. Boşanma, karar kesinleşmeden hüküm doğurmaz; kesinleşmeden önce eşlerden birinin ölmesi hâlinde evlilik ölümle sona erer ve miras sonuçları değişir.

Emsal Yargıtay Kararları

Aşağıdaki kararlar konuya ışık tutması için seçilmiştir; özetler künye korunarak ve kişisel veriler çıkarılarak sadeleştirilmiştir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2026/2162, K. 2026/8178, T. 16.09.2026

Konu: Karşılıklı boşanma davasında erkeğin ağır, kadının az kusurlu kabul edilmesi ve buna bağlı olarak tazminata hükmedilmesi.

Sonuç: Daire, gerçekleşen kusurlu davranışlara göre tarafların eşit kusurlu olduğunu; maddi ve manevi tazminat için talep eden eşin kusursuz veya daha az kusurlu olması gerektiğini belirterek hükmü bozmuştur.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2026/1444, K. 2026/7357, T. 29.06.2026

Konu: Karşılıklı boşanma davasında, duyuma dayalı tanık anlatımlarıyla ispatlanamayan olayların eşe kusur olarak yüklenip yüklenemeyeceği ve güven sarsıcı davranışın kusura etkisi.

Sonuç: Daire, ispatlanamayan vakıaların kusur olarak yüklenemeyeceğini, bununla birlikte boşanmaya neden olan olaylarda erkeğin daha ağır kusurlu olduğu sonucunun değişmediğini belirterek kusura ilişkin temyiz itirazlarını yerinde görmemiştir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2026/2627, K. 2026/8944, T. 05.10.2026

Konu: Boşanma kararı verildikten sonra, hüküm henüz kesinleşmeden eşlerden birinin ölmesi ve davanın mirasçılar tarafından sürdürülmesi.

Sonuç: Daire, eşin hüküm kesinleşmeden önce öldüğünü gözeterek bu duruma göre yeniden karar verilmek üzere hükmün bozulmasına karar vermiştir.

Boşanma Davaları Hakkında Sık Sorulan Sorular

Boşanma davası hangi mahkemede açılır?

Boşanma davası aile mahkemesinde açılır. Yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya eşlerin davadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yer mahkemesidir; davacı bunlardan birini seçebilir.

Anlaşmalı boşanma için kaç yıl evli kalmak gerekir?

Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması gerekir. Bir yıl dolmadan boşanmak isteyen eşler, anlaşmış olsalar bile çekişmeli boşanma davası açmak zorundadır.

Boşanma davası ne kadar sürer?

Anlaşmalı boşanma, eşlerin duruşmaya birlikte katılmasıyla çoğunlukla tek celsede sonuçlanır. Çekişmeli boşanmada süre, mahkemenin iş yüküne, tanık sayısına ve kanun yolu aşamalarına göre değişir ve genellikle bir yıldan uzun sürer.

Boşanmak için arabulucuya gitmek zorunlu mu?

Hayır. Boşanma davalarında arabuluculuk dava şartı değildir; doğrudan aile mahkemesinde dava açılır.

Eşim boşanmak istemiyorsa boşanabilir miyim?

Evet. Kanundaki boşanma sebeplerinden birini ispat ederseniz eşinizin rızası aranmaz. Davanız reddedilirse, ret kararının kesinleşmesinden itibaren 1 yıl boyunca ortak hayat yeniden kurulamamışsa bu kez fiilî ayrılık sebebiyle boşanma kararı verilir.

Aldatılan eş ne kadar süre içinde dava açmalı?

Zina sebebine dayalı dava, zinanın öğrenilmesinden itibaren 6 ay ve her hâlde eylemin üzerinden 5 yıl içinde açılmalıdır. Süre kaçırılmışsa aynı olaylar evlilik birliğinin temelinden sarsılması sebebiyle ileri sürülebilir.

Evi terk eden eş haklarını kaybeder mi?

Tek başına evden ayrılmak hak kaybına yol açmaz. Şiddet, hakaret gibi haklı bir sebeple ayrılan eş kusurlu sayılmaz. Haklı sebep olmadan ayrılma ise terk sebebiyle boşanma davasına ve kusur yüklenmesine neden olabilir.

Boşanma davasında avukat tutmak zorunlu mu?

Zorunlu değildir; dava bizzat açılıp takip edilebilir. Ancak kusur, nafaka, tazminat ve velayet konularındaki usul kuralları katı olduğundan, sürelerin kaçırılması telafisi güç hak kayıplarına yol açabilir.

Boşandıktan sonra nafaka ve tazminat istenebilir mi?

Boşanma davasında istenmemişse, boşanmanın eki niteliğinde olmayan tazminat ve nafaka talepleri kararın kesinleşmesinden itibaren 1 yıl içinde ayrı bir davayla ileri sürülebilir. Bu süre geçtikten sonra talepler zamanaşımına uğrar.

İlgili Sayfalar

Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davaları için Adana’da avukat desteği

Av. Aytaç ER Hukuk Bürosu – Reşatbey Mah. Günep Panorama İş Merk. B Blok No:801, 01960 Seyhan/Adana · 0532 113 15 08 · avaytacer@gmail.com · Online randevu

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya avukat–müvekkil ilişkisi niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihat değişebilir. Son güncelleme: 11.11.2026

Yorum Bırakın
Google Yorumları Tümünü Gör
Web sitemizdeki çerezleri (cookie) kullanıcı deneyimini artıran teknik özellikleri desteklemek için kullanıyoruz. Detaylı bilgi için tıklayınız.
Tamam
WhatsApp Destek Hattı
Google Yorumları