Sorularınız İçin Bizi Arayın: - 0532 113 15 08
Dil Seçimi
Menü
Sosyal Medya
Ara

Kısaca: Borçlu, alacaklıdan mal kaçırmak için malını bağışlar, düşük bedelle yakınına satar veya muvazaalı olarak devrederse alacaklı tasarrufun iptali davası açabilir (İİK m.277-284). Dava için borçlu hakkında aciz belgesi veya aciz belgesi niteliğinde haciz tutanağı gerekir. Dava, tasarruf tarihinden itibaren 5 yıl içinde açılmalıdır. 7571 sayılı Kanunla bağışlama ve karşılıksız işlemlerde geriye dönük süre, aciz belgesinden önceki 1 yıla indirilmiştir.

Tasarrufun İptali Bir Bakışta

Yasal dayanak2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.277-284 (İİK m.278, 7571 s. Kanunla 25.12.2025’te yeniden düzenlendi)
Dava şartlarıGerçek bir alacak, kesinleşmiş icra takibi, aciz belgesi ve tasarrufun borcun doğumundan sonra yapılmış olması
İptal sebepleriKarşılıksız ve bağışlama niteliğindeki işlemler (m.278), aciz hâlinde yapılan işlemler (m.279), alacaklıyı zarara uğratma kastıyla yapılan işlemler (m.280)
Dava süresiTasarruf tarihinden itibaren 5 yıl; hak düşürücü süredir (m.284)
Görevli ve yetkili mahkemeAsliye hukuk mahkemesi; davalılardan birinin yerleşim yeri
DavalılarBorçlu ve malı devralan üçüncü kişi; kötü niyetli sonraki devralanlar
SonuçTasarruf yalnızca davacı alacaklı yönünden hükümsüz sayılır; alacaklı mal üzerinde haciz ve satış isteyebilir
Tasarrufun iptali davası süreci – İİK 277-284
Borçlunun mal kaçırması karşısında alacaklının izleyeceği yol (İİK m.277-284).

Hangi İşlemler İptal Edilebilir?

İptal sebebiMaddeGeriye dönük süre ve karine
Bağışlama ve karşılıksız tasarruflar; değerinin çok altında satış; yakınlarla yapılan işlemlerİİK m.278Aciz belgesinden veya iflastan önceki 1 yıl içinde yapılanlar (7571 s. K.); alt-üstsoy, üçüncü dereceye kadar kan ve kayın hısımları, eş ve aynı konutta yaşayanlarla yapılan işlemlerde karine
Aciz hâlinde yapılan rehin, olağan dışı ödeme, vadesi gelmemiş borcun ödenmesiİİK m.279Son 1 yıl içinde yapılanlar; karşı taraf borçlunun durumunu bilmediğini ispat edebilir
Alacaklıları zarara uğratma kastıyla yapılan tüm işlemlerİİK m.280Ayrı geriye dönük süre yok; 5 yıllık dava süresi uygulanır. Yakınlar ve işletmeyi devralanlar için kastı bilme karinesi

Uygulamada en sık görülen dava, borçlunun borcu doğduktan sonra evini veya aracını eşine, çocuğuna ya da kardeşine düşük bedelle devretmesidir. Böyle durumlarda karine nedeniyle ispat yükü büyük ölçüde malı devralana geçer; devralan, gerçek değere uygun bir bedel ödediğini kanıtlamak zorundadır.

Dava Süreci

  1. İcra takibi ve kesinleşme: Borçlu hakkında takip başlatılır ve kesinleştirilir.
  2. Aciz belgesi: Borçlunun haczedilebilir malı bulunmadığını gösteren haciz tutanağı veya aciz belgesi alınır.
  3. Tedbir: Malın yeniden devredilmesini önlemek için dava ile birlikte ihtiyati haciz veya tedbir istenir.
  4. Dava: Borçlu ve malı devralan üçüncü kişiye karşı asliye hukuk mahkemesinde dava açılır.
  5. Karar ve icra: Dava kabul edilirse alacaklı, mal üçüncü kişi adına kayıtlı olsa bile alacağı oranında haciz ve satış isteyebilir.

Sık Yapılan Hatalar

  • 5 yıllık süreyi kaçırmak: Süre hak düşürücüdür; durmaz, kesilmez ve mahkemece kendiliğinden dikkate alınır.
  • Aciz belgesi almadan dava açmak: Belge dava sırasında da sunulabilir; ancak hiç alınmazsa dava reddedilir.
  • Tedbir istememek: Mal dava sürerken iyi niyetli üçüncü kişiye devredilirse iptal imkânı daralır.
  • Değeri yanlış göstermek: Harç ve kesinlik sınırı için iptali istenen tasarrufun değeri ile takip alacağından düşük olanı esas alınır.

Emsal Yargıtay Kararları

Aşağıdaki özetler künye korunarak ve kişisel veriler çıkarılarak sadeleştirilmiştir; kararların tam metnine Yargıtay Karar Arama sisteminden ulaşılabilir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2026/74, K. 2026/333, T. 20.05.2026

Konu: Tasarrufun iptali davasında, davanın açılma koşulları ile iptal şartlarının somut olayda bulunup bulunmadığı.

Sonuç: Kurul çoğunluğu, şartların Özel Daire bozma kararında belirtildiği şekilde değerlendirilmesi gerektiğini kabul ederek bölge adliye mahkemesinin direnme kararını bozmuştur.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2023/472, K. 2024/592, T. 27.11.2024

Konu: Dava açıldıktan sonra ortaya çıkan gelişmeler karşısında tasarrufun iptali davasında yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin hangi esasa göre belirleneceği.

Sonuç: Davaların açıldığı tarihteki fiili ve hukuki duruma göre değerlendirileceği ilkesinden hareketle, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin dava ve haciz tarihleri dikkate alınarak belirlenmesi gerektiği belirtilmiş; direnme kararı değişik gerekçeyle bozulmuştur.

Tasarrufun İptali Hakkında Sık Sorulan Sorular

Tasarrufun iptali davası ne zaman açılır?

Borçlu hakkındaki icra takibi kesinleşmiş ve borçlunun alacağı karşılayacak malı bulunmadığı aciz belgesi veya haciz tutanağıyla belgelenmişse açılabilir. Dava, iptali istenen tasarrufun yapıldığı tarihten itibaren 5 yıl içinde açılmalıdır.

Borçlu evini eşine devretti, ne yapabilirim?

Borcun doğumundan sonra eşe veya yakın akrabaya yapılan devirlerde kanun karine öngörür. Tasarrufun iptali davası açılarak, devralanın gerçek değere uygun bedel ödediğini ispat etmesi beklenir.

Tasarrufun iptali davasında süre değişti mi?

Evet. 7571 sayılı Kanunla 25.12.2025’ten itibaren bağışlama ve karşılıksız işlemlerde geriye dönük süre 2 yıldan 1 yıla indirildi ve başlangıç noktası aciz belgesinin düzenlendiği tarih oldu. Somut dosyada hangi metnin uygulanacağı işlem ve dava tarihlerine göre değerlendirilmelidir.

Dava kazanılırsa tapu alacaklıya mı geçer?

Hayır. Tapu kaydı devralan üçüncü kişi adına kalır; ancak alacaklı, alacağı ve masrafları oranında bu mal üzerinde haciz koyup satış isteyebilir.

Malı devralan iyi niyetliyse ne olur?

İyi niyetli sonraki malikten mal geri alınamaz. Bu durumda kötü niyetli ilk devralan, malın değeri oranında alacaklıya karşı sorumlu tutulabilir.

Tasarrufun iptali davası hangi mahkemede açılır?

Asliye hukuk mahkemesinde açılır. Yetkili mahkeme, davalılardan birinin yerleşim yeri mahkemesidir.

Dava açarken tedbir istenebilir mi?

Evet. Malın dava sırasında tekrar devredilmesini önlemek için ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz istenebilir; mahkeme teminat isteyebilir.

Tasarrufun iptali davası ne kadar sürer?

Bilirkişi incelemesi ve tanık dinlenmesine bağlı olarak genellikle 1 ile 2 yıl arasında sürer; istinaf ve temyizle uzayabilir.

İlgili Sayfalar

Mal kaçıran borçluya karşı Adana’da icra avukatı desteği

Av. Aytaç ER Hukuk Bürosu – Reşatbey Mah. Günep Panorama İş Merk. B Blok No:801, 01960 Seyhan/Adana · 0532 113 15 08 · avaytacer@gmail.com · Online randevu

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya avukat–müvekkil ilişkisi niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihat değişebilir. Son güncelleme: 13.11.2026

Yorum Bırakın
Google Yorumları Tümünü Gör
Web sitemizdeki çerezleri (cookie) kullanıcı deneyimini artıran teknik özellikleri desteklemek için kullanıyoruz. Detaylı bilgi için tıklayınız.
Tamam
WhatsApp Destek Hattı
Google Yorumları