Sorularınız İçin Bizi Arayın: - 0532 113 15 08
Dil Seçimi
Menü
Sosyal Medya
Ara

Kısaca: Kanuni ibraz süresinde ibraz edilip “karşılıksızdır” işlemi yapılan her çek için, hamilin şikâyeti üzerine keşideciye 1.500 güne kadar adli para cezası ve çek düzenleme yasağı verilir. Dava icra ceza mahkemesinde görülür. Çek bedeli faiziyle birlikte tamamen ödenirse dava düşer, hüküm kesinleşmişse bütün sonuçlarıyla ortadan kalkar.

Karşılıksız Çek Suçu Bir Bakışta

Yasal dayanak5941 sayılı Çek Kanunu m.5 (suç), m.6 (etkin pişmanlık)
ŞikâyetHamilin şikâyeti şarttır; şikâyet uygulamada öğrenmeden itibaren 3 ay, her hâlde 1 yıl içinde yapılmalıdır
Görevli mahkemeİcra ceza mahkemesi
CezaHer çek için 1.500 güne kadar adli para cezası; banka sorumluluk tutarı düşüldükten sonra karşılıksız kalan tutardan az olamaz
Ek yaptırımÇek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı
Uygulanmayan kurumlarÖn ödeme, uzlaştırma ve HAGB
ÖdenmezseAdli para cezası hapse çevrilir
Karşılıksız çek suçu ve etkin pişmanlık süreci
Karşılıksız çekte şikâyetten etkin pişmanlığa uzanan süreç

Suç Ne Zaman Oluşur?

Suç, çekin üzerinde yazılı düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içinde bankaya ibraz edilmesi ve hesapta yeterli karşılık bulunmadığı için “karşılıksızdır” işleminin yapılmasıyla oluşur. Süresi geçtikten sonra ibraz edilen çek için ceza davası açılamaz; hamilin yalnızca hukuki yollardan alacağını takip etme imkânı kalır.

Ödeme yeriKanuni ibraz süresi (düzenleme tarihinden)
Düzenlendiği yerde ödenecek çek10 gün
Türkiye’de başka yerde ödenecek çek1 ay
Aynı kıtadaki başka ülkede düzenlenen çek1 ay
Başka kıtada düzenlenen çek3 ay

Karşılığı bulundurma yükümlülüğü hesap sahibine aittir. Şirket çeklerinde yükümlülük, mali işlerden sorumlu yönetim kurulu üyesine; o belirlenmemişse yönetim organını oluşturan kişilere aittir. Gerçek kişi kendi adına çek düzenlemek için başkasını vekil tayin edemez.

Ceza, Yasak ve Etkin Pişmanlık

AşamaÖdeme yapılırsa
Şikâyetten önceHamil şikâyet etmezse ceza davası açılmaz
Yargılama sırasındaKarşılıksız kalan bedel, ibraz tarihinden işleyen ticari temerrüt faiziyle tamamen ödenirse dava düşer
Hüküm kesinleştikten sonraAynı ödeme yapılırsa hüküm bütün sonuçlarıyla ortadan kalkar
Çek yasağıÖdeme ile birlikte yasak kaldırılır ve bildirim yapılır

Adli para cezası ödenmezse doğrudan hapse çevrilir. Her çek ayrı bir suç oluşturduğundan çok sayıda çek bulunan dosyalarda cezalar ayrı ayrı hesaplanır. Bu suçta ön ödeme, uzlaştırma ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması uygulanmaz.

Hamil ve Keşideci İçin Pratik Öneriler

  • Hamil: çeki kanuni ibraz süresinde bankaya ibraz edin ve karşılıksızlık şerhini kontrol edin.
  • Hamil: şikâyeti gecikmeden yapın; süre kaçırılırsa ceza yolu kapanır.
  • Hamil: ceza yolundan bağımsız olarak kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatabilirsiniz.
  • Keşideci: ödeme imkânı doğduğunda faiz hesabını yaptırıp bedeli tamamen ödeyin; kısmi ödeme davayı düşürmez.
  • Keşideci: çek yasağı kararının tebliğinden sonra elinizdeki çek yapraklarını bankaya iade edin.

Çekin teminat amacıyla verildiği, tahrif edildiği veya ibraz tarihinin hatalı gösterildiği iddiaları savunmada önemlidir. Banka kayıtları ve çekin aslı, mahkemenin değerlendireceği temel delillerdir.

Emsal Yargıtay Kararları

Aşağıdaki özetler künye korunarak ve kişisel veriler çıkarılarak sadeleştirilmiştir; kararların tam metnine Yargıtay Karar Arama sisteminden ulaşılabilir.

Yargıtay 4. Ceza Dairesi, E. 2025/7761, K. 2025/18889, T. 20.11.2025

Konu: Karşılıksız çek suçundan verilen önceki mahkûmiyetin, yeni bir suçta tekerrüre esas alınıp alınamayacağı.

Sonuç: Çek bedeli faiziyle ödendiğinde mahkûmiyetin bütün sonuçlarıyla ortadan kaldırılabileceği gözetilerek, bu mahkûmiyete dayanılarak tekerrür uygulanması kanuna aykırı bulunmuş ve tekerrür hükmü çıkarılmıştır.

Yargıtay 7. Ceza Dairesi, E. 2025/6193, K. 2026/5656, T. 11.05.2026

Konu: Adli para cezası belirlenirken karşılıksız kalan çek bedeline faiz ile takip ve yargılama giderlerinin eklenip eklenemeyeceği.

Sonuç: Anayasa Mahkemesinin iptal kararı sonrası cezanın, bankanın ödemekle yükümlü olduğu tutar düşüldükten sonra karşılıksız kalan çek bedeli esas alınarak belirlenmesi gerektiği belirtilmiş ve aksi yöndeki karar kanun yararına bozulmuştur.

Karşılıksız Çek Suçu Hakkında Sık Sorulan Sorular

Karşılıksız çek cezası kaç yıl?

Kanun hapis değil, her çek için 1.500 güne kadar adli para cezası öngörür. Ödenmeyen adli para cezası ise hapse çevrilir.

Karşılıksız çek şikâyet süresi ne kadar?

Uygulamada şikâyetin karşılıksızlığın öğrenilmesinden itibaren 3 ay ve her hâlde 1 yıl içinde yapılması gerekir. Süre kaçırılmamalıdır.

Borcu ödersem dava düşer mi?

Karşılıksız kalan çek bedeli ibraz tarihinden itibaren işleyen ticari temerrüt faiziyle tamamen ödenirse dava düşer; hüküm kesinleşmişse ortadan kalkar.

Karşılıksız çek davası hangi mahkemede görülür?

Dava icra ceza mahkemesinde görülür.

Karşılıksız çekte HAGB verilir mi?

Hayır. Çek Kanunu bu suçta ön ödeme, uzlaştırma ve HAGB uygulanmasını yasaklar.

Çek yasağı ne zaman kalkar?

Beraat, düşme veya etkin pişmanlık şartlarıyla ödeme yapılması hâlinde yasak kaldırılır.

Banka hamile ne kadar öder?

Banka, kanunda belirlenen sınırlar içinde her çek yaprağı için sorumluluk tutarını öder; kalan kısım için keşideci ve cirantalar takip edilir.

İlgili Sayfalar

Karşılıksız çek şikâyeti ve savunması için Adana’da avukat desteği

Av. Aytaç ER Hukuk Bürosu – Reşatbey Mah. Günep Panorama İş Merk. B Blok No:801, 01960 Seyhan/Adana · 0532 113 15 08 · avaytacer@gmail.com · Online randevu

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya avukat–müvekkil ilişkisi niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihat değişebilir. Son güncelleme: 13.11.2026

Yorum Bırakın
Google Yorumları Tümünü Gör
Web sitemizdeki çerezleri (cookie) kullanıcı deneyimini artıran teknik özellikleri desteklemek için kullanıyoruz. Detaylı bilgi için tıklayınız.
Tamam
WhatsApp Destek Hattı
Google Yorumları