Sorularınız İçin Bizi Arayın: - 0532 113 15 08
Dil Seçimi
Menü
Sosyal Medya
Ara

Kısaca: Kısaca: Ödenmeyen çek, bono veya poliçe için alacaklının önünde üç ana yol vardır: kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip, genel haciz yoluyla takip ve alacak davası. Senet kambiyo vasfını yitirmiş ya da zamanaşımına uğramışsa alacak, senedin verilmesine yol açan temel ilişkiye dayanılarak istenebilir. Zamanaşımı çekte ibraz süresinin bitiminden, bonoda düzenleyene karşı vadeden itibaren 3 yıldır.

Çek ve Senet Alacağı Bir Bakışta

Senet türleriÇek, bono (emre yazılı senet) ve poliçe
Hızlı yolKambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip (İİK 167 vd.)
Ödeme emrine itirazTebliğden itibaren 5 gün içinde icra mahkemesine
Dava yoluAsliye ticaret mahkemesi; para alacağında önce arabuluculuk
ZamanaşımıÇekte 3 yıl (TTK 814); bonoda düzenleyene karşı 3 yıl (TTK 749)
HesaplamaÇek ve senet zamanaşımı aracımızla son günü kontrol edebilirsiniz
Çek ve senet alacağında izlenecek yol şeması
Çek ve senet alacağında izlenecek yol

Takip mi, Dava mı? Yolların Karşılaştırması

Elinde kambiyo senedi bulunan alacaklı, alacağını tahsil etmek için mahkemeye gitmek zorunda değildir. Senet kanuni şekil şartlarını taşıyor ve vadesi gelmişse en hızlı yol, kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takiptir. Bu takipte borçlunun itiraz süresi kısadır, itiraz icra dairesine değil icra mahkemesine yapılır ve kural olarak takibi kendiliğinden durdurmaz.

Senet kambiyo vasfını yitirmişse ya da alacaklı daha kapsamlı bir yargılama istiyorsa genel haciz yoluyla takip veya doğrudan alacak davası seçilebilir. Hangi yolun uygun olduğu; senedin şekli, zamanaşımı durumu, borçlunun malvarlığı ve beklenen itirazlara göre belirlenir.

YolNe zaman uygunBorçlunun itirazı
Kambiyo senetlerine özgü haciz yoluSenet şekil şartlarını taşıyor, zamanaşımı dolmamış5 gün içinde icra mahkemesine; kural olarak takibi durdurmaz
Genel haciz yoluyla ilamsız takipSenet kambiyo vasfını yitirmiş veya adi senet niteliğinde7 gün içinde icra dairesine; takip durur
Alacak davasıTemel ilişki tartışmalı veya kapsamlı ispat gerekiyorYargılama genel hükümlere göre yürür
İtirazın iptali davasıGenel haciz yolundaki takibe itiraz edilmişİtirazın tebliğinden itibaren 1 yıl içinde (İİK 67)

Kambiyo senedine dayalı icra takibi için arabulucuya başvurmak gerekmez. Ancak dava yoluna gidilecekse ve talep ticari nitelikte bir para alacağıysa TTK 5/A uyarınca önce arabuluculuk aşaması tamamlanmalıdır. Takip sürecinin ayrıntıları için Kambiyo Senetlerine Dayalı Takip sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Çek, Bono ve Poliçede Süreler ve Zamanaşımı

Kambiyo senetlerinde süreler kısadır ve kaçırıldığında bazı borçlulara başvurma hakkı kaybedilebilir. Çekte hamil, çeki kanuni ibraz süresi içinde bankaya sunmalıdır; bu süre çekin düzenlendiği yer ile ödeneceği yerin aynı veya farklı olmasına göre değişir. Bonoda ise cirantalara başvurabilmek için kural olarak süresi içinde ödememe protestosu çekilmesi gerekir; senette “gidersiz iade” kaydı varsa protesto şartı aranmaz.

Senet / borçluZamanaşımıBaşlangıç
Çek: keşideci, cirantalar ve diğer borçlular3 yıl (TTK 814/1)İbraz süresinin bitimi
Çek: borçluların birbirine başvurusu3 yıl (TTK 814/2)Ödeme veya dava tarihi
Bono: düzenleyen (poliçede kabul eden)3 yıl (TTK 749, 778)Vade tarihi
Bono ve poliçe: hamilin cirantalara başvurusu1 yıl (TTK 749)Protesto tarihi; gidersiz iade kaydında vade
Bono ve poliçe: cirantaların birbirine başvurusu6 ay (TTK 749)Ödeme veya dava tarihi
  • Zamanaşımı; dava açılması, icra takibi başlatılması, davanın ihbarı veya iflas masasına başvuru ile kesilir (TTK 750)
  • Zamanaşımının kesilmesi yalnızca kesme işleminin yöneltildiği borçlu bakımından sonuç doğurur
  • İbraz ve protesto süreleri için Çek İbraz Süresi ve Bono Protesto Süresi hesaplama araçlarımızı kullanabilirsiniz

Senet Zamanaşımına Uğradıysa: Temel İlişkiye Dayanmak

Çek veya bono çoğu zaman bir satış, hizmet ya da borç ilişkisinin ödeme aracı olarak verilir. Senedin verilmesi kural olarak bu temel borcu sona erdirmez; senet ödenmediğinde alacaklı, temel ilişkiden doğan alacağını ayrıca isteyebilir. Senet zamanaşımına uğramış veya şekil eksikliği nedeniyle kambiyo senedi niteliğini kaybetmiş olsa bile temel alacağın kendi zamanaşımı dolmamışsa dava açılabilir.

Temel ilişkiye dayanan davada alacaklı, senedin hangi ilişki için verildiğini ve alacağın varlığını ispatlamalıdır. Bu durumda faturalar, sözleşmeler, teslim belgeleri ve yazışmalar önem kazanır. Temel ilişkiye dayanılamadığı hâllerde kanun, senetten doğan hakkını zamanaşımı veya hak düşmesi nedeniyle yitiren hamile, bu yüzden haksız biçimde zenginleşen borçluya karşı sebepsiz zenginleşme davası imkânı da tanır (TTK 732).

DurumBaşvurulabilecek yolDikkat
Senet geçerli, süre dolmamışKambiyo takibi veya davaİbraz ve protesto şartları kontrol edilmeli
Senet zamanaşımına uğramışTemel ilişkiye dayalı dava veya genel takipTemel alacağın zamanaşımı ayrıca hesaplanmalı
Senette şekil eksikliği varGenel haciz yolu veya dava; senet yazılı delil olabilirKambiyo takibi yapılamaz
Temel ilişki ispatlanamıyorSebepsiz zenginleşme davası (TTK 732)Borçlunun zenginleşmesi ispatlanmalı

Alacaklı ve Borçlu İçin Pratik Notlar

  • Senedin aslı takip veya dava sırasında icra dairesine ya da mahkemeye sunulmalıdır; kaybolan senet için ayrıca iptal yolu değerlendirilir
  • Borçlu imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürecekse bunu ödeme emrinin tebliğinden itibaren 5 gün içinde açıkça bildirmelidir
  • Borcun ödendiği veya ertelendiği iddiası kambiyo takibinde kural olarak belgeyle ileri sürülebilir; aksi hâlde menfi tespit davası gündeme gelir
  • Karşılıksız çıkan çek için ayrıca cezai süreç işler; ayrıntılar Karşılıksız Çek ve Hukuki Sonuçları sayfamızdadır

Çek ve Senet Alacağı Hakkında Sık Sorulan Sorular

Senedi ödenmeyen kişi ne yapmalı?

Senet şekil şartlarını taşıyor ve zamanaşımı dolmamışsa kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlatılabilir. Bu yol çoğu durumda dava açmaktan daha hızlıdır.

Çek ve senet için dava mı açılır, icra takibi mi yapılır?

Kural olarak önce icra takibi tercih edilir. Senet kambiyo vasfını yitirmişse veya temel ilişki tartışmalıysa alacak davası daha uygun olabilir; ticari para alacaklarında dava öncesi arabuluculuk zorunludur.

Senet kaç yılda zamanaşımına uğrar?

Bonoda düzenleyene karşı vadeden itibaren 3 yıl, cirantalara karşı protesto tarihinden itibaren 1 yıldır. Çekte ise ibraz süresinin bitiminden itibaren 3 yıldır.

Zamanaşımına uğramış senetle alacak istenebilir mi?

Senetten doğan kambiyo hakkı sona erse de senedin verildiği temel ilişkiden doğan alacak, kendi zamanaşımı dolmamışsa dava veya genel takip yoluyla istenebilir.

Senede itiraz süresi kaç gündür?

Kambiyo senedine dayalı takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 5 gün içinde icra mahkemesine itiraz edebilir. İmzaya itiraz da aynı süre içinde yapılmalıdır.

Çek ve senet davalarına hangi mahkeme bakar?

Kambiyo senetlerinden doğan davalar mutlak ticari dava sayılır ve asliye ticaret mahkemesinde görülür. İcra takibindeki itirazlar ise icra mahkemesinde incelenir.

İlgili Sayfalar

Çek ve senet alacağı davaları için Adana’da avukat desteği

Av. Aytaç ER Hukuk Bürosu – Reşatbey Mah. Günep Panorama İş Merk. B Blok No:801, 01960 Seyhan/Adana · 0532 113 15 08 · avaytacer@gmail.com · Online randevu

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya avukat–müvekkil ilişkisi niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihat değişebilir. Son güncelleme: 14.11.2026

Yorum Bırakın
Google Yorumları Tümünü Gör
Web sitemizdeki çerezleri (cookie) kullanıcı deneyimini artıran teknik özellikleri desteklemek için kullanıyoruz. Detaylı bilgi için tıklayınız.
Tamam
WhatsApp Destek Hattı
Google Yorumları