Sorularınız İçin Bizi Arayın: - 0532 113 15 08
Dil Seçimi
Menü
Sosyal Medya
Ara

Kısaca: Devlet memurluğundan çıkarma, 657 sayılı Kanun’daki en ağır disiplin cezasıdır ve yalnızca memurun kurumundaki yüksek disiplin kurulunun kararıyla verilebilir. Bu cezaya karşı kurum içinde itiraz yolu yoktur; tebliğden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılır. Davada fiilin kanunda sayılan hâllere gerçekten uyup uymadığı, sevk ve karar süreleri ile savunma hakkına uyulup uyulmadığı incelenir.

Memuriyetten Çıkarma Bir Bakışta

Dayanak657 sayılı Kanun m.125/E ve m.126
Karar organıMemurun kurumundaki yüksek disiplin kurulu
İtirazm.135’teki 7 günlük itiraz bu cezayı kapsamaz; doğrudan dava açılır
DavaTebliğden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası
ZamanaşımıÖğrenmeden itibaren 6 ay içinde kurula sevk; fiilden itibaren en geç 2 yıl
SonuçBir daha devlet memurluğuna atanamama; ceza sicilden silinmez
Memuriyetten çıkarma cezasına karşı iptal davası süreci
Soruşturmadan iptal davasına beş aşama

Hangi Fiiller Çıkarma Cezasını Gerektirir?

Devlet Memurları Kanunu, memurluktan çıkarmayı gerektiren fiilleri 125. maddenin E bendinde tek tek sayar. Kanun, bu fiillere nitelik ve ağırlık bakımından benzeyen eylemler için de aynı cezanın verilebileceğini kabul eder; ancak en ağır yaptırım söz konusu olduğundan bu benzetmenin dar yorumlanması ve somut gerekçeye dayanması gerekir.

Ayrıca, önceki cezanın sicilden silinme süresi içinde aynı cezayı gerektiren bir fiilin tekrarlanması bir derece ağır ceza verilmesine yol açar. Bu nedenle kademe ilerlemesinin durdurulması cezası almış bir memurun benzer bir fiili tekrarlaması da çıkarma sonucunu doğurabilir.

Fiil grubuÖrnekDavada sık tartışılan nokta
Göreve gelmemeÖzürsüz olarak bir yılda toplam 20 gün göreve gelmemekRapor, izin ve mazeret belgelerinin dikkate alınıp alınmadığı
Fiili saldırıAmire, çalışana veya iş sahibine fiilen saldırmakOlayın tanık ve kayıtlarla sabit olup olmadığı
Yüz kızartıcı davranışMemurluk sıfatıyla bağdaşmayacak utanç verici hareketlerFiilin gerçekten bu ağırlıkta olup olmadığı
Gizli bilgiYetkisiz olarak gizli bilgileri açıklamakBilginin gizlilik niteliği ve kime açıklandığı
Kurum düzeni ve siyasi faaliyetKurumun çalışma düzenini bozan eylemler, siyasi partiye üye olmakEylemin kapsamı ve memura ait olup olmadığı
Terör örgütleriyle ilişkiÖrgütle eylem birliği, yardım veya propagandaSomut ve denetlenebilir delil bulunup bulunmadığı

Disiplin cezalarının genel çerçevesi, diğer cezalar ve 7 günlük itiraz usulü için Memur Disiplin Cezasının İptali Davası sayfamızı inceleyebilirsiniz. Bu sayfa yalnızca çıkarma cezasına özgü süreci ele alır.

Yüksek Disiplin Kurulu Süreci ve Süreler

Disiplin amiri, soruşturma sonunda fiilin çıkarma cezasını gerektirdiği kanaatine varırsa dosyayı kurumun yüksek disiplin kuruluna gönderir. Kurul, istenen cezayı kabul eder veya reddeder; kendisi başka bir ceza belirlemez. Talep reddedilirse atamaya yetkili amir, kanunda öngörülen süre içinde daha hafif bir disiplin cezası verebilir.

Memur, kurul önünde son savunmasını yazılı veya sözlü yapabilir; soruşturma belgelerini inceleme ve tanık dinletme imkânı vardır. Savunma isteminde fiilin açıkça gösterilmesi gerekir; savunma istenen fiil ile ceza verilen fiil arasındaki farklılık iptal sebebidir.

AşamaSüre veya kuralUyulmazsa
Kurula sevkFiilin öğrenilmesinden itibaren 6 ay içindeCeza verme yetkisi zamanaşımına uğrar
Üst sınırFiilin işlendiği tarihten itibaren 2 yıl içinde ceza verilmelidirBu süreden sonra verilen ceza hukuka aykırıdır
SavunmaFiil açıkça bildirilerek en az 7 gün süre verilirSavunma alınmadan verilen ceza iptal edilir
Kurul kararıDosyanın kurula verilmesinden itibaren en geç 6 aySüre aşımı davada hukuka aykırılık olarak ileri sürülür
Kurulun reddiAtamaya yetkili amir daha hafif ceza verebilirKurul kendiliğinden başka ceza belirleyemez
  • Soruşturmacı raporu ve ekleri
  • İfade ve tanık tutanakları
  • Savunma istem yazısı ve tebliğ tarihi
  • Yüksek disiplin kuruluna sevk yazısı ve tarihi
  • Kurul toplantı tutanağı ve karar
  • Cezanın tebliğ belgesi

Ceza Yargılaması ile İlişkisi

Aynı fiil nedeniyle ceza soruşturması veya kovuşturması yürütülmesi disiplin sürecini bekletmez; idare ceza davasının sonucunu beklemek zorunda değildir ve memurun mahkûm olmaması tek başına disiplin cezasına engel değildir (657 m.131). Bununla birlikte ceza mahkemesi fiilin hiç işlenmediğini veya memura ait olmadığını tespit etmişse, aynı fiile dayalı çıkarma cezası ayakta kalamaz.

Bu nedenle beraat kararının gerekçesi belirleyicidir. Anayasa Mahkemesi de beraatle sonuçlanan bir ceza davasından sonra idari ve yargısal kararlarda kişiyi suçlu gösteren ifadeler kullanılmasını masumiyet karinesi yönünden sorunlu görmektedir.

Ceza dosyasının sonucuÇıkarma cezasına olası etkisi
Fiilin işlenmediği veya memura ait olmadığı gerekçesiyle beraatAynı fiile dayanan çıkarma cezası için güçlü iptal sebebi
Delil yetersizliğinden beraatKendiliğinden bağlamaz; idari soruşturmadaki deliller ayrıca değerlendirilir
Fiil sabit, ancak suç unsurları oluşmamışDisiplin cezası verilmesine engel değildir
Kovuşturmaya yer olmadığı kararıDisiplin sürecini durdurmaz; deliller ayrıca incelenir
MahkûmiyetFiilin sabit olduğunu destekler; bazı suçlarda memurluk kanun gereği ayrıca sona erebilir

Ceza davası, çıkarma cezasına karşı açılan iptal davası sürerken sonuçlanırsa kararın ve gerekçesinin idare mahkemesi dosyasına sunulması gerekir.

Cezanın Sonuçları ve İptal Davası

Çıkarma cezası kesinleşen memurun memurluğu sona erer ve kişi bir daha devlet memurluğuna atanamaz. Bu ceza, diğer disiplin cezalarından farklı olarak belirli bir süre sonra özlük dosyasından silinmez; etkisi ancak yargı kararıyla iptal edilmesi veya af gibi kanuni bir düzenleme ile ortadan kalkar.

Dava, cezanın tebliğinden itibaren 60 gün içinde, kural olarak memurun görev yaptığı yerdeki idare mahkemesinde açılır. Dilekçede yürütmenin durdurulması da istenmelidir; mahkeme bunun için işlemin açıkça hukuka aykırı olmasını ve uygulanması hâlinde telafisi güç zarar doğmasını birlikte arar (İYUK m.27).

  • Fiilin 125/E’deki bir hâle veya ona denk ağırlıkta bir eyleme uyup uymadığı
  • Altı aylık sevk, iki yıllık üst sınır ve kurulun altı aylık karar süresi
  • Savunma hakkının usulüne uygun tanınıp tanınmadığı
  • Kurulun usulüne uygun toplanıp karar verip vermediği
  • Cezanın fiile göre orantılı olup olmadığı

İptal kararı verilirse memurun göreve dönüşü ve yoksun kaldığı parasal haklar gündeme gelir. Bu haklar iptal davasıyla birlikte veya kanundaki süreler içinde ayrıca istenebilir; maaş farklarının ön hesabı için memur maaşı hesaplama aracımızdan yararlanabilirsiniz.

Memuriyetten Çıkarma Hakkında Sık Sorulan Sorular

Memuriyetten çıkarma cezasına itiraz edilir mi?

Kurum içinde itiraz yolu yoktur; 657 sayılı Kanun’un 135. maddesindeki 7 günlük itiraz daha hafif cezalar içindir. Çıkarma cezasına karşı tebliğden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılır.

Memuriyetten çıkarılan biri tekrar memur olabilir mi?

Ceza yürürlükte kaldıkça devlet memurluğuna yeniden atanamaz. Ceza yargı kararıyla iptal edilirse göreve dönüş ve parasal haklar gündeme gelir.

Ceza davasında beraat eden memurun çıkarma cezası kalkar mı?

Kendiliğinden kalkmaz. Beraat fiilin işlenmediği veya memura ait olmadığı gerekçesine dayanıyorsa aynı fiile dayalı ceza için güçlü bir iptal sebebidir; delil yetersizliği gerekçesinde ise idari deliller ayrıca değerlendirilir.

Memuriyetten çıkarma cezasında zamanaşımı ne kadar?

Disiplin amiri fiili öğrendiği tarihten itibaren 6 ay içinde dosyayı yüksek disiplin kuruluna sevk etmelidir. Her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren 2 yıl içinde ceza verilmelidir.

Yüksek disiplin kurulu ne kadar sürede karar vermeli?

Kurul, dosyanın kendisine verildiği tarihten itibaren en geç 6 ay içinde karar vermelidir. Bu sürenin aşılması davada hukuka aykırılık sebebi olarak ileri sürülebilir.

Memuriyetten çıkarılan kişi emekli olabilir mi?

Çıkarma cezası tek başına sosyal güvenlik mevzuatına göre kazanılmış hizmet sürelerini ortadan kaldırmaz. Emeklilik koşulları, prim günleri ve yaş şartı ilgili mevzuata göre ayrıca değerlendirilir.

İlgili Sayfalar

Memuriyetten çıkarma cezasına karşı iptal davası için Adana’da avukat desteği

Av. Aytaç ER Hukuk Bürosu – Reşatbey Mah. Günep Panorama İş Merk. B Blok No:801, 01960 Seyhan/Adana · 0532 113 15 08 · avaytacer@gmail.com · Online randevu

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya avukat–müvekkil ilişkisi niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihat değişebilir. Son güncelleme: 14.11.2026

Yorum Bırakın
Google Yorumları Tümünü Gör
Web sitemizdeki çerezleri (cookie) kullanıcı deneyimini artıran teknik özellikleri desteklemek için kullanıyoruz. Detaylı bilgi için tıklayınız.
Tamam
WhatsApp Destek Hattı
Google Yorumları