Sorularınız İçin Bizi Arayın: - 0532 113 15 08
Dil Seçimi
Menü
Sosyal Medya
Ara

Kısaca: Kısaca: Ticari bir sözleşmede karşı taraf bedeli ödemez, malı teslim etmez veya işi gereği gibi yapmazsa; ifa, gecikme tazminatı, sözleşmeden dönme ya da cezai şart gibi talepler gündeme gelir. Hangi talebin hangi sürede ve hangi mahkemede ileri sürüleceği sözleşmenin türüne göre değişir. Para alacağı istenecekse dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur (TTK 5/A).

Ticari Sözleşme Alacağı Bir Bakışta

Görevli mahkemeAsliye ticaret mahkemesi (ticari dava niteliği varsa)
Dava öncesiPara alacağı ve tazminat taleplerinde arabuluculuk (TTK 5/A)
YetkiDavalının yerleşim yeri yanında sözleşmenin ifa yeri (HMK 10); tacirler yetki sözleşmesi yapabilir
Temerrüt ihtarıTacirler arasında noter, taahhütlü mektup, telgraf veya KEP ile (TTK 18/3)
ZamanaşımıGenel süre 10 yıl; dönemsel edimler ve bazı sözleşmelerde 5 yıl (TBK 146-147)
Cezai şartTacir, aşırı olduğu gerekçesiyle indirilmesini isteyemez (TTK 22)
Ticari sözleşmeden doğan alacakta yol haritası
Ticari sözleşmeden doğan alacakta yol haritası

Sözleşme Türüne Göre Alacak ve Talepler

Ticari hayatta en sık karşılaşılan uyuşmazlıklar satış, eser (imalat), hizmet, taşıma, acentelik, bayilik ve distribütörlük sözleşmelerinden doğar. Her sözleşmenin kanunda veya sözleşmede düzenlenmiş kendine özgü kuralları vardır; bu nedenle alacak davasına hazırlık, sözleşmenin hukuki niteliğinin doğru belirlenmesiyle başlar.

SözleşmeTipik alacakDikkat edilecek kural
Ticari satışSatış bedeli, ayıplı mal nedeniyle bedel indirimi veya tazminatTacirler arasında ayıp ihbarı kısa sürelere bağlıdır (TTK 23)
Eser (imalat, yapım)İş bedeli, eksik veya ayıplı iş nedeniyle taleplerTeslim, kabul ve ayıp bildirimi tarihleri belirleyicidir
Hizmet ve danışmanlıkHizmet bedeli, cezai şartHizmetin ifa edildiği belgelerle ispatlanmalıdır
AcentelikÜcret, komisyon, denkleştirmeDenkleştirme, sözleşmenin sona ermesinden itibaren 1 yıl içinde istenmelidir (TTK 122)
Bayilik ve distribütörlükMal bedeli, stok iadesi, tazminatMünhasır sözleşmelerde acentelik hükümleri uygun düştüğü ölçüde uygulanabilir

Sözleşmede ödeme vadesi, faiz oranı, cezai şart, yetkili mahkeme veya tahkim şartı gibi hükümler varsa bunlar davanın seyrini doğrudan etkiler. Tahkim şartı bulunan sözleşmelerde devlet mahkemesinde açılan davaya karşı tahkim itirazı ileri sürülebilir.

Borçlu Temerrüde Düşerse Alacaklının Seçimlik Hakları

Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde borçlu temerrüde düştüğünde alacaklı, borçluya ifa için uygun bir süre verir veya hâkimden süre verilmesini ister (TBK 123). Süre içinde de ifa gerçekleşmezse alacaklı aşağıdaki seçeneklerden birini kullanabilir (TBK 125). Seçimlik hakkın açık biçimde ve gecikmeden kullanılması, sonraki davada talebin dayanağını belirler.

SeçenekSonuçİstenebilecek tazminat
İfa ve gecikme tazminatıSözleşme ayakta kalırGecikmeden doğan zarar ve temerrüt faizi
İfadan vazgeçip tazminatEdim yerine tazminat istenirSözleşme ifa edilseydi ulaşılacak durumla aradaki fark (olumlu zarar)
Sözleşmeden dönmeKarşılıklı edimler geri istenirSözleşmenin hükümsüz kalmasından doğan zarar (olumsuz zarar)
Sürekli sözleşmede fesihSözleşme ileriye etkili sona ererErken sona ermeden doğan zarar (TBK 126)

Tacirler arasında temerrüt ihtarı ve fesih bildirimi TTK 18/3’te sayılan yollarla, yani noter aracılığıyla, taahhütlü mektup, telgraf veya güvenli elektronik imzalı kayıtlı elektronik posta ile yapılmalıdır. Belirli bir vade günü kararlaştırılmışsa borçlu, bu günün geçmesiyle ihtara gerek kalmadan temerrüde düşer (TBK 117).

Zamanaşımı, Cezai Şart ve Faiz

Ticari sözleşmelerden doğan alacaklarda kanunda aksi öngörülmedikçe 10 yıllık genel zamanaşımı uygulanır (TBK 146). Bazı alacaklar için ise süre daha kısadır; dava hazırlığında önce alacağın hangi gruba girdiği belirlenmelidir.

AlacakZamanaşımıDayanak
Genel kural (satış bedeli dahil)10 yılTBK 146
Kira bedelleri, anapara faizleri ve diğer dönemsel edimler5 yılTBK 147
Vekâlet, komisyon, acentelik ve ticari simsarlık alacakları5 yılTBK 147
Eser sözleşmesinden doğan alacaklar (yüklenicinin ağır kusuru hâli hariç)5 yılTBK 147
Haksız fiilden doğan tazminatÖğrenmeden 2 yıl, her hâlde 10 yılTBK 72
  • Cezai şart kararlaştırılmışsa zarar ispatı gerekmeden istenebilir; tacir sıfatıyla borçlanan taraf cezanın fahiş olduğu gerekçesiyle indirilmesini isteyemez (TTK 22)
  • Ticari işlerde faiz oranı sözleşmede serbestçe belirlenebilir; kararlaştırılmamışsa kanuni ve temerrüt faizi 3095 sayılı Kanun’a göre hesaplanır
  • Belirsiz alacak davası 7589 sayılı Kanun ile kaldırıldığından, tutarı henüz netleşmeyen alacaklarda kısmi dava ve HMK 109/4’teki artırım imkânı değerlendirilir
  • Zamanaşımı dava, icra takibi veya borçlunun borcu ikrarı ile kesilir; arabuluculuk sürecinde zamanaşımı işlemez

Alacağın belgelerle nasıl ispatlanacağı, icra takibi ile dava arasındaki tercih ve itirazın iptali süreci için Ticari Alacak Davaları sayfamızı; faturaya itiraz konusu için Faturaya İtiraz ve Fatura Alacağı Davası sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Ticari Sözleşme Alacağı Hakkında Sık Sorulan Sorular

Ticari sözleşmeden doğan alacak davası hangi mahkemede açılır?

Her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıklar ile TTK’da düzenlenen işlerden doğan davalar asliye ticaret mahkemesinde görülür. Davalının yerleşim yeri yanında sözleşmenin ifa yeri mahkemesi de yetkilidir.

Ticari alacakta dava açmadan arabulucuya gitmek zorunlu mu?

Evet. Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari davalarda arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Arabulucuya gidilmeden açılan dava usulden reddedilir.

Ticari sözleşmede zamanaşımı kaç yıl?

Genel süre 10 yıldır. Kira ve faiz gibi dönemsel edimler, acentelik ve komisyon alacakları ile eser sözleşmesinden doğan alacaklar için süre kural olarak 5 yıldır.

Karşı taraf sözleşmeye uymazsa ne istenebilir?

Uygun süre verildikten sonra ifa ile birlikte gecikme tazminatı, ifadan vazgeçilerek tazminat ya da sözleşmeden dönme istenebilir. Sürekli sözleşmelerde dönme yerine fesih yoluna gidilir.

Ticari sözleşmedeki cezai şart indirilir mi?

Tacir sıfatıyla cezai şart taahhüt eden taraf, cezanın aşırı olduğunu ileri sürerek indirilmesini isteyemez. Tacir olmayan taraf bakımından hâkim fahiş cezayı indirebilir.

Tacirler arasında ihtarname nasıl gönderilir?

Temerrüt, fesih ve dönme gibi beyanlar noter aracılığıyla, taahhütlü mektup, telgraf veya güvenli elektronik imzalı KEP ile yapılmalıdır. Bu kural özellikle ispat açısından önemlidir.

İlgili Sayfalar

Ticari sözleşmeden kaynaklanan alacak davaları için Adana’da avukat desteği

Av. Aytaç ER Hukuk Bürosu – Reşatbey Mah. Günep Panorama İş Merk. B Blok No:801, 01960 Seyhan/Adana · 0532 113 15 08 · avaytacer@gmail.com · Online randevu

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya avukat–müvekkil ilişkisi niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihat değişebilir. Son güncelleme: 14.11.2026

Yorum Bırakın
Google Yorumları Tümünü Gör
Web sitemizdeki çerezleri (cookie) kullanıcı deneyimini artıran teknik özellikleri desteklemek için kullanıyoruz. Detaylı bilgi için tıklayınız.
Tamam
WhatsApp Destek Hattı
Google Yorumları