Sorularınız İçin Bizi Arayın: - 0532 113 15 08
Dil Seçimi
Menü
Sosyal Medya
Ara

Kısaca: İdare, bir taşınmazı kamulaştırma yapmadan yol, okul, park veya altyapı tesisi için fiilen kullanıyorsa malik, taşınmazın bedelinin ödenmesini ve tapunun idare adına tescilini isteyebilir. Bu fiili el atma davaları adli yargıda, asliye hukuk mahkemesinde görülür ve kural olarak zamanaşımına tabi değildir. İmar planıyla kullanımın kısıtlandığı hukuki el atma hâlinde ise görev ve şartlar ayrıca değerlendirilir.

Kamulaştırmasız El Atma Bir Bakışta

Fiili el atmaTaşınmaz kamulaştırılmadan fiilen kamu hizmetine özgülenmiştir
Hukuki el atmaİmar planı nedeniyle tasarruf yetkisi uzun süre kısıtlanmıştır
Görevli mahkeme (fiili)Taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesi
ZamanaşımıFiili el atmada bedel davası kural olarak zamanaşımına tabi değildir
1956–1983 arası el atmalar2942 geçici 6: önce uzlaşma başvurusu dava şartıdır
SonuçBedelin ödenmesi ve tapunun idare adına tescili
Kamulaştırmasız el atma davası aşamaları
Kamulaştırmasız el atmada bedel alma yol haritası

Fiili El Atma ve Hukuki El Atma

Kamulaştırmasız el atma, idarenin kamulaştırma prosedürünü işletmeden özel mülkiyetteki bir taşınmazı kullanması veya kullanımını fiilen imkânsız hâle getirmesidir. Uygulamada iki ana görünümü vardır ve hangi yolun izleneceği bu ayrıma göre belirlenir.

KonuFiili el atmaHukuki el atma
TanımTaşınmaz üzerine yol, bina, kanal, boru hattı gibi tesis yapılmasıİmar planında kamu alanına ayrılan taşınmazın uzun süre kamulaştırılmaması
Görevli yargıAdli yargı, asliye hukuk mahkemesi7421 sayılı Kanun’dan sonra uygulamada adli yargı kabul edilmektedir; ilgili hüküm Anayasa Mahkemesince iptal edildiğinden güncel içtihat kontrol edilmelidir
Öne çıkan şartEl atmanın fiilen varlığıİmar planı ve uygulama programı süreçleri
TalepBedel ve tescilBedel veya tazminat

Hukuki el atma davalarının görevli yargı yeri uzun süre tartışma konusu oldu. 2022 yılında 7421 sayılı Kanun’la 2942 sayılı Kanun’un ek 1. maddesine bu davaların adli yargıda görüleceğine ilişkin bir cümle eklendi; Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi kararları da bu hükme göre adli yargıyı görevli kabul etti. Anayasa Mahkemesi 2025 yılında söz konusu cümleyi iptal etti ve iptal 2026 başında yürürlüğe girdi; bu nedenle yeni açılacak davalarda görevli yargı yeri, güncel içtihat ve olası yasal düzenlemeler dikkate alınarak belirlenmelidir. Hukuki el atmada ayrıca uygulama imar planının yürürlüğe girmesinden itibaren beş yıl geçmesi ve bu sürede kamulaştırma ya da kısıtlamayı kaldıran plan değişikliği yapılmaması gibi şartlar aranır. Kısmi el atmada yalnızca el atılan bölüm için dava açılabilir; kalan kısmın değerinin düşmesi de değerlendirmeye alınabilir. Taşınmaz üzerinde paydaşlık varsa her paydaş kendi payı oranında dava açabilir.

1956–1983 Arasındaki El Atmalar ve Uzlaşma Şartı

2942 sayılı Kanun’un geçici 6. maddesi, 9 Ekim 1956 ile 4 Kasım 1983 tarihleri arasında kamulaştırma yapılmadan fiilen kamu hizmetine ayrılan taşınmazlar için özel bir usul öngörür. Bu kapsamda dava açılmadan önce idareye uzlaşma başvurusu yapılması dava şartıdır; uzlaşma sağlanamazsa kanunda öngörülen süre içinde dava açılmalıdır. 4 Kasım 1983 sonrasındaki fiili el atmalarda ise bu ön şart aranmaksızın doğrudan dava açılabilir.

El atma tarihiÖn şartDava
9.10.1956 – 4.11.1983 arasıİdareye uzlaşma başvurusu (geçici 6)Uzlaşma sağlanamazsa kanuni süre içinde
4.11.1983 sonrasıUzlaşma ön şartı yokturDoğrudan asliye hukuk mahkemesinde
Tarihi belirsiz el atmaHava fotoğrafları ve idari kayıtlarla tarih araştırılırTarihe göre usul belirlenir

Bedel Nasıl Belirlenir?

Mahkeme, keşif yaparak ve bilirkişi incelemesiyle taşınmazın niteliğini, konumunu, imar durumunu ve emsal satışları dikkate alarak bedeli belirler. Arsa ve arazi niteliğindeki taşınmazlarda değerleme yöntemi farklıdır; tarım arazilerinde gelir yöntemi, arsalarda emsal karşılaştırması öne çıkar.

  • Tapu kaydı ve varsa eski tapu kayıtları
  • İmar durumu ve plan değişikliklerine ilişkin belgeler
  • El atmanın tarihini gösteren fotoğraflar, hava fotoğrafları ve idari yazışmalar
  • Bölgedeki emsal satışlara ilişkin bilgiler

El atma nedeniyle geçmiş dönem kullanım bedeli de ecrimisil olarak ayrıca talep edilebilir. Ön değerlendirme için kamulaştırmasız el atma ve ecrimisil hesaplama araçlarımızı kullanabilirsiniz; kesin değer mahkemenin bilirkişi incelemesiyle belirlenir.

Kamulaştırmasız El Atma Hakkında Sık Sorulan Sorular

Kamulaştırmasız el atma davası nerede açılır?

Fiili el atmada taşınmazın bulunduğu yerdeki asliye hukuk mahkemesinde açılır. İmar planından kaynaklanan hukuki el atmada ise görevli yargı yeri ayrıca değerlendirilmelidir.

Kamulaştırmasız el atma davası zamanaşımına uğrar mı?

Fiili el atmada bedel davası kural olarak zamanaşımına tabi değildir. Bununla birlikte el atma tarihine göre özel usul ve süreler uygulanabileceğinden durum ayrıca incelenmelidir.

Belediye arsama yol yaptı, ne yapabilirim?

Taşınmazınız kamulaştırılmadan yola dönüştürüldüyse belediyeye karşı kamulaştırmasız el atma nedeniyle bedel ve tescil davası açabilirsiniz. Geçmiş kullanım için ecrimisil de talep edilebilir.

Hukuki el atma nedir?

İmar planında okul, park, yol gibi kamu alanına ayrılan taşınmazın uzun süre kamulaştırılmaması nedeniyle malikin tasarruf yetkisinin fiilen kısıtlanmasıdır.

Uzlaşma başvurusu zorunlu mu?

9 Ekim 1956 ile 4 Kasım 1983 arasında gerçekleşen el atmalarda, dava açmadan önce idareye uzlaşma başvurusu yapılması dava şartıdır. Daha sonraki el atmalarda bu şart aranmaz.

Kamulaştırmasız el atmada bedel nasıl belirlenir?

Mahkeme keşif yaparak ve bilirkişi incelemesiyle taşınmazın niteliğine, konumuna, imar durumuna ve emsal satışlara göre bedeli belirler.

İlgili Sayfalar

Kamulaştırmasız el atma davaları için Adana’da avukat desteği

Av. Aytaç ER Hukuk Bürosu – Reşatbey Mah. Günep Panorama İş Merk. B Blok No:801, 01960 Seyhan/Adana · 0532 113 15 08 · avaytacer@gmail.com · Online randevu

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya avukat–müvekkil ilişkisi niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihat değişebilir. Son güncelleme: 14.11.2026

Yorum Bırakın
Google Yorumları Tümünü Gör
Web sitemizdeki çerezleri (cookie) kullanıcı deneyimini artıran teknik özellikleri desteklemek için kullanıyoruz. Detaylı bilgi için tıklayınız.
Tamam
WhatsApp Destek Hattı
Google Yorumları