Sorularınız İçin Bizi Arayın: - 0532 113 15 08
Dil Seçimi
Menü
Sosyal Medya
Ara

Kısaca: Çek, bono veya poliçe rızanız dışında elinizden çıktıysa (kaybolma, çalınma, yanma gibi) asliye ticaret mahkemesinden önce ödeme yasağı, ardından senedin iptalini isteyebilirsiniz (TTK 757-765; bono için 778, çek için 818). Senedi elinde bulunduran kişi Ticaret Sicili Gazetesi’nde yapılan ilanla süre verilerek çağrılır; senet getirilmezse mahkeme iptal kararı verir. Bilerek teslim edilmiş bir senetteki borç uyuşmazlığı ise iptal davasıyla değil, menfi tespit gibi yollarla çözülür.

Kambiyo Senedi İptali Bir Bakışta

DayanakTTK 757-765; bono TTK 778, çek TTK 818
Kim isteyebilirSenet rızası dışında elinden çıkan yetkili hamil
Görevli mahkemeAsliye ticaret mahkemesi; ödeme yeri veya hamilin yerleşim yeri
İlk tedbirBorçluya ödeme yasağı (TTK 757)
İlanTicaret Sicili Gazetesi’nde üç kez (TTK 762)
Getirme süresiPoliçe ve bonoda en az 3 ay, en çok 1 yıl (TTK 761)
Zayi olan kambiyo senedinin iptal süreci
Kaybolan çek veya senette izlenecek adımlar

Hangi Durumlarda İptal Davası Açılır?

Kambiyo senedi iptali, senedin rızaya dayanmadan elden çıktığı hâllere özgü bir yoldur. Senet kaybolmuş, çalınmış, yanmış ya da başka bir nedenle yok olmuşsa veya kimin elinde olduğu bilinmiyorsa yetkili hamil bu yola başvurabilir. Amaç, senedin kötüye kullanılmasını önlemek ve hakkını senet olmadan da ileri sürebilmektir.

Senedi kendi isteğiyle karşı tarafa vermiş ancak karşılığında mal veya hizmet alamamış kişi ise iptal davası açamaz. Bu durumda borçlu olmadığının tespiti için menfi tespit davası veya ödeme yapılmışsa istirdat davası gündeme gelir. Doğru yolun seçilmesi, zaman ve masraf kaybını önler.

DurumUygun yolNot
Çek veya senet kayboldu, çalındıÖdeme yasağı ve iptal (TTK 757 vd.)Senet örneği veya esaslı içeriği gösterilmeli
Senedin kimde olduğu biliniyorMahkemenin vereceği süre içinde istirdat davası (TTK 758)Dava açılmazsa ödeme yasağı kalkar
Senet bilerek verildi, karşılığı alınmadıMenfi tespit davasıİptal davası uygun yol değildir
Senede dayalı icra takibi başlatıldıİcra mahkemesine itiraz ve şikâyet; gerekirse menfi tespitKambiyo takibinde süre 5 gündür (İİK 168)

Ödeme Yasağı ve İptal Süreci

Senet elden çıktığında ilk iş, borçlunun bu senedi ödemesini engellemektir. Yetkili hamil, ödeme yerindeki veya kendi yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden borçlunun ödemeden men edilmesini isteyebilir (TTK 757). Mahkeme, vade geldiğinde bedelin belirlediği bir yere yatırılmasına da izin verebilir. Ödeme yasağı bir tür ihtiyati tedbir niteliği taşıdığından mahkeme talep sahibinden teminat isteyebilir.

İptal talebinde senedin dilekçe sahibinin elindeyken kaybolduğu inandırıcı biçimde gösterilmeli; senedin örneği ya da tarih, tutar, keşideci ve lehtar gibi esaslı içeriği bildirilmelidir. Mahkeme, senedi elinde bulunduranı belirlediği süre içinde senedi getirmeye çağıran ilanı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde üç kez yayımlatır ve gerekirse başka ilan yollarına da başvurabilir.

AşamaNe olurDayanak
Ödeme yasağıBorçlunun ödeme yapması geçici olarak engellenirTTK 757
İlanSenedi elinde bulunduran senedi getirmeye çağrılırTTK 762
Getirme süresiPoliçe ve bonoda en az 3 ay, en çok 1 yıl; vadesi gelmemişse vadeden başlarTTK 761
Senet getirilirseMahkeme istirdat davası için süre verir; dava açılmazsa senet iade edilirTTK 763
Senet getirilmezseMahkeme senedin iptaline karar verirTTK 764

Bu hükümler bonoya, niteliğine aykırı düşmedikçe aynen uygulanır (TTK 778). Çekte de ödeme yasağı, ilan ve iptal sistemi aynıdır; ancak çek görüldüğünde ödenen bir senet olduğundan getirme süresinin başlangıcı ve iptal sonrası haklar bakımından bazı farklar vardır (TTK 818).

İptal Kararının Sonuçları

İptal kararı, senedin kendisinin yerini alan yeni bir senet değildir; ancak hak sahibinin senet olmaksızın hakkını ileri sürebilmesini sağlar. Poliçe ve bonoda iptal kararını alan kişi, senetten doğan hakkını kabul edene veya bono düzenleyenine karşı senedi göstermeden ileri sürebilir (TTK 764). Mahkeme, iptalden önce de borçluya bedeli yatırma ya da yeterli teminat karşılığında ödeme yükümlülüğü getirebilir (TTK 765).

Senedi iyi niyetle ve usulüne uygun ciro zinciriyle edinmiş üçüncü kişilerin hakları iptal sürecinde ayrıca korunur. Bu nedenle iptal davası açılması, senedin iyi niyetli bir hamil tarafından ibraz edilme ihtimalini tamamen ortadan kaldırmaz; süreç bu risk göz önünde bulundurularak yürütülmelidir.

  • Çek kaybolduğunda muhatap bankaya ve varsa ciro edilen kişilere yazılı bildirim yapılması pratik bir önlemdir; ancak mahkeme kararının yerini tutmaz
  • Kambiyo senedine dayalı haklar zamanaşımına tabidir; iptal süreci sürerken alacağın zamanaşımı da izlenmelidir
  • İptal davası para alacağı talebi içermediğinden arabuluculuk dava şartı aranmaz
  • Ödeme yasağı kararı alınır alınmaz borçluya ve ilgili bankaya tebliğ ettirilmelidir

Dava İçin Gerekli Bilgi ve Belgeler

İptal sürecinde mahkeme, senedin varlığını ve dilekçe sahibinin yetkili hamil olduğunu inandırıcı ölçüde görmek ister. Senedin fotokopisi veya taranmış görüntüsü varsa en güçlü delildir; yoksa ticari defterler, çek koçanı, cari hesap kayıtları ve teslim tutanakları birlikte değerlendirilir.

BelgeNeyi gösterir
Senet fotokopisi veya görüntüsüSenedin esaslı içeriği
Çek koçanı veya banka kayıtlarıÇek numarası, tutar ve keşide bilgisi
Ticari defter ve cari hesap kayıtlarıSenedin hangi işlem için alındığı
Kayıp veya hırsızlık tutanağıSenedin rıza dışında elden çıktığı
Ciro zinciri bilgisiSenedi elinde bulundurabilecek kişiler

Kambiyo senedine dayalı alacakların tahsili için Çek ve Senet Alacağı Davaları sayfamızı, karşılıksız çıkan çeklerin hukuki ve cezai sonuçları için Karşılıksız Çek ve Hukuki Sonuçları sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Kambiyo Senedi İptali Hakkında Sık Sorulan Sorular

Çek kaybolursa ne yapılır?

Bankaya ve ilgililere yazılı bilgi verilir, ardından asliye ticaret mahkemesinden derhal ödeme yasağı ve çekin iptali istenir. Mahkeme ilan yoluyla çeki elinde bulunduranı çağırır.

Senet iptal davası hangi mahkemede açılır?

Asliye ticaret mahkemesinde açılır. Ödeme yasağı, senedin ödeme yerindeki veya hamilin yerleşim yerindeki mahkemeden istenebilir.

Senet iptal davası ne kadar sürer?

Getirme süresi poliçe ve bonoda en az 3 ay, en çok 1 yıldır. Toplam süre; mahkemenin belirlediği getirme süresine, ilan ve tebligat işlemlerine göre değişir.

Zayi senet için ödeme yasağı nasıl alınır?

Senedin örneği veya esaslı içeriği ve rıza dışında elden çıktığına dair açıklama ile asliye ticaret mahkemesine başvurulur. Mahkeme teminat isteyebilir.

Verdiğim senedin karşılığını alamadım, iptal ettirebilir miyim?

Hayır. Senedi kendi isteğinizle verdiyseniz iptal davası uygun yol değildir; borçlu olmadığınızın tespiti için menfi tespit davası açılabilir.

İptal davası için arabulucuya gitmek gerekir mi?

Hayır. Kambiyo senedinin iptali bir para alacağı talebi olmadığından dava şartı arabuluculuk aranmaz.

İlgili Sayfalar

Kaybolan çek ve senetlerin iptali için Adana’da avukat desteği

Av. Aytaç ER Hukuk Bürosu – Reşatbey Mah. Günep Panorama İş Merk. B Blok No:801, 01960 Seyhan/Adana · 0532 113 15 08 · avaytacer@gmail.com · Online randevu

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa veya avukat–müvekkil ilişkisi niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihat değişebilir. Son güncelleme: 14.11.2026

Yorum Bırakın
Google Yorumları Tümünü Gör
Web sitemizdeki çerezleri (cookie) kullanıcı deneyimini artıran teknik özellikleri desteklemek için kullanıyoruz. Detaylı bilgi için tıklayınız.
Tamam
WhatsApp Destek Hattı
Google Yorumları